Критерийлі бағалау арқылы білім сапасын арттыру мақаласы

Критерийлі бағалау білім сапасын арттырады

admin 7-02-2018, 22:40 309 Баяндама

Бүгінгі білім беруде оқушыны білімділік, іскерлік, шығармашылық әдістерге баулудың жолдарын іздестіре отырып, мұғалім-шәкірт бірлестігін айқындауға жеткізетін жаңа педагогикалық технологиялардың бірі – критерийлі бағалау

Бұл оқу дәлелдері жоспарлы және жүйелі жинақталатын және оқу сапасы туралы қорытынды қабылдау үшін қолданылатын кез келген қызметті сипаттайды. Аталған ұғым екі аспектіні, оқуды бағалау және оқу үшін бағалауды көздейді. Бағалаудың түрлі нысандары оқуды жақсарту әлеуеті тұрғысынан сипатталып, бағытталады.

Оқушылар арасында түсіністік және ұжымдық қарым-қатынас орнатып, сенімсіздікті жойып, мүмкіндіктерін арттыруға жол ашады. Критерийлер оқытудың міндеттерін жүзеге асыратын өлшемдер, атап айтқанда, оқушылар жұмыс барысында орындайтын іс-әрекеттер тізбесі. Жаңа жүйенің негізгі мақсаты – білім сапасын арттыру.

Қазіргі заманғы білім сапасы білім алушының келешектегі түрлі мәселесін шешуге қажетті құзыреттіліктерін қалыптастыратын білім беру нәтижесіне байланысты. Бұл білімнің мақсаты мен мазмұнына сәйкес келетін, оқушылардың оқу-танымдық біліктілігін қалыптастыруға себепші болатын, анықталған, білім процесінің барлық қатысушыларына алдын ала белгілі критерийлермен оқушылардың оқу жетістіктерін салыстыруға негізделген үдеріс. Бағалау кезінде оқушы үлгерімі алдын ала белгіленген критерийлердің нақты жиынтығымен өлшенеді. Оқушылардың пән бойынша үлгерімі екі тәсілмен бағаланады: қалыптастырушы және жиынтық бағалау. Аталған жүйе Филиппин, Сингапур, Жапония, Франция, Финляндия сынды дамыған елдерде пайдаланылады.

Мұны енгізудегі мақсат – оқыту сапасын жоғарылату, мектеп бітірушілер білімін халықаралық стандартқа сәйкестендіру. Критерийлі бағалау міндеттері оқушылардың сабақтың әр бөлігінде дайындық деңгейін анықтауға, бағдарламаға сәйкес оқу мақсаттарын орындау қабілеті мен даму жетістігін бақылауға, білім алу барысындағы қателіктері мен олқылықтарын айқындауға, түрлі жұмыс барысында алған бағасының әділдігіне көз жеткізуге, оқу бағдарламасының тиімділігін саралауға, сабақ үдерісі мен білімнің меңгерілуі туралы оқушы мен мұғалім және ата-ана арасындағы кері байланысты қамтамасыз етуге негізделген.

Бағалаудың басты қызметі ынталандыруға, белсенділікке, түзетуге, дамытуға құрылса, ұстанымдары нақтылық, әділдік, жүйелікті көздейді. Қалыптастырушы және жиынтық бағалау барлық пәндер бойынша қолданылады. Тілдесу арқылы қарым-қатынас жасау дағдыларына жататын оқылым, жазылым, айтылым және тыңдалым бастауыш сыныптардағы барлық пәндер үшін маңызды. Сондықтан оқушыларға осы 4 дағдыны барынша жетілдіруге мүмкіндік берудің маңызы зор.

Тәжірибелік маңызына тоқталсақ, тек оқушы жұмысы бағаланады, орындалған жұмыс алдын ала белгілі үлгімен салыстырылады, оқушы өз жұмысын бағалауға мүмкіндік беретін нақты бағалау алгоритмін біледі және ата-анасына ақпарат бере алады. Критерийлі бағалаудың мұғалімдер үшін маңызы сапалы нәтижеге әкелетін іс-әрекетін саралап және болашаққа жоспарлай алатын мәліметтер алуға, сабақ беру сапасын арттыруға, оқушының жеке ерекшеліктерін ескере отырып, оқытудың әр тұлғаға арналған ауқымын жоспарлауға, бағалаудың әртүрлі әдістерін пайдалануға, оқу бағдарламасын қолжетімді ету үшін ұсыныстар енгізуге байланысты өрбиді.

Ал оқушылар үшін танымдық қабілеті мен ойлау деңгейін арттыратын оқытудың әртүрлі әдістерін пайдалануға, табысқа жетелейтін бағалау критерийлерін түсінуге, өзін және өзгелерді бағалау арқылы кері байланысқа түсуге, сыни ойлауына, еркін ой…