Күркіреп күндей өтті ғой соғыс тарихи материал

«М.Жұмабаев атындағы №19 орта мектеп – гимназиясы мектепке дейінгі шағын орталығымен» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

«Күркіреп күндей өтті ғой соғыс»

(Тарихи танымдық шеру)

Жауапты: Тарих пәні бірлестігі

Талдықорған қаласы 2020ж.

Күркіреп күндей өтті ғой соғыс

(Ұлы жеңістің 75 жылдығына арналады)

Жүргізуші: 1941 жыл, 22 маусым. Жаз айының жайма шуақ күндерінің бірі, мектеп бітірушілер кеші, өмірге жолдама алған, кеуделерін қуаныш кернеген арманға толы жүректер лүпілі....

Бітті оқудың оныншы баспалдағы,

Алда қызық, өмірдің асқарлары.

Шаттық күтіп тұрса екен алдарыңнан,

Шайқалмаған әр үйдің тұнықтары.

Қыз: Не деген тылсым түн. Жұлдыздар сондай әдемі күлімдеп тұр. Қыздар, жігіттер бері келіңдерші, қараңдаршы. Ту – у не деген керемет!

(осы кезде бір топ мектеп бітіруші қыз, жігіттер қолдарында аттестаттары, қол ұстаса сахнаға шығады)

Жігіт: Бүгін мектеп қабырғасындағы соңғы кешіміз. Ертең әркім өз өмір жолдарына аттанбақшы, алдымызда арман көп....

Қыздар, жігіттер барлықтарыңның армандарыңа жетулеріңе тілектеспін! Қане жігіттер қыздарды биге шақырайық.

( бәрі дөңгеленіп би билеп жүреді, кенет радиодан тосын хабар соғыстың басталғаны естіледі, суық хабарды естіп, өздеріне сенбей, абдырап тұрып қалады. Үн таспадан бомбаның жарылғаны, снарядтардың дүрсілі естіліп тұрады)

Жүргізуші: 1941 жылы 22 маусымда Гитлершіл Германия Кеңес Одағы мен арадағы соғыс жасаспау туралы шартты бұзып біздің Отанымызға шабуыл бастады. Еуропаның тең жартысынан көбін қанды табанына басып, әбден есіріктенген, дандайсыған, мұздай темір құрсанған неміс фашист армиясы Кеңес жеріне тұтқиылдан баса көктеп еніп кетті. Біздің Отанның тағдыры қыл үстінде тұрды – екінің бірі: не өмір, не өлім. Ер азамат қолына амалсыз қару алуға, туған елін қасық қаны қалғанша қорғауға мәжбүр болды. Соғыс деген суық хабар Қазақстанның барлық жеріне, сол маусымның 22-сі күні ақ жетті. Жаз айының осы бір жайма шуақ жексенбісінде Алматы қаласының еңбекшілері халық жиналатын жерлерге жинала бастады.

(үн таспада «Қасиетті соғыс» әні, сахнаға әскерге аттанатын жастар, оларды шығарып салушылар, анасы, жары, баласы, құрбы-құрдастары шығады)

Ана: Ұлдарым! Қыздарым! Фашистік құзғындар еркіндік сүйгіш халықты құлдыққа түсіруге, жерімізді тартып алып, таптауға тырысуда. Бұлай болмақ емес! Отан – Ана шақыруда! Жауды жібермей қуыңдар! Жеңіспен оралыңдар! Аттаныңдар!

(деп бата береді.)

(сапта тұруға бұйрық беріліп, сахнадан сап түзеп шығып кетеді.)

Жүргізуші:

Отан ана жылағанда шерленіп,

Тапжылмастан төнеді екен жерге бұлт.

Қара бұлтты қақ-жарайық деді де,

Қолдарына қару алды ерленіп.

Жүргізуші: Соғыс деген – аққан соры ақсүйектің, құлдың да,

Соғыс деген – төккен ары ұлдың және қыздың да.

Соғыс деген – сотқарлардың қолындағы найзасы,

Соғыс деген , соғыс деген – зұлымдықтың айнасы.

Жүргізуші:

Ұлы Отан соғысы жылдарында Совет Армиясының жауынгерлік туының астына 1 млн 200 мың қазақстандықтар сапқа тұрды. Майданға Қазақстанның Ленин комсомолының қатарында тәрбиеленген 242 мың жігіттер мен қыздар аттанды. Совет Армиясының қатарында 330 мыңнан астам әйел жауынгерлер болды. Майдандағы дәрігерлердің 41 пайызы, фельдшерлердің 43пайызы, медициналық сестралардың 100 пайызы әйелдер болатын.

(сахнаға тыл еңбеккерлері шыға бастайды )

Жүргізуші: Партия мен халықтың еркі бойынша Қазақстан отанымыздың ең маңызды арсеналдарының біріне айналды. Жауға атылған әр 10 оқтың тоғызы қазақстандық металдан құйылды. 1942 жылы мал басының санын 2 млннан астам көбейтіп үлкен табысқа ие болды. 360 млн пұтқа жуық астық, 175 млн тонна көкөніс, 240 мың тонна картоп, 733 мың тонна ет, 62млн 400 мың тонна жүн және 7 млн. жауынгерді толық киіндіруге болатын мата берді. Тылдағы жан қиярлық еңбектері үшін Қазақстандық 28 әйел Ленин орденімен, 25 Қызыл жұлдыз, 196-сы Құрмет белгісі, 400-ден астам әйел еңбектегі ерлігі үшін марапатталды.

(Слайд: «Ана туралы» баллада әнін орындау)

Жүргізуші: Міне, осылайша Қазақстанның жеріндегі жұмыстың бәрі, «Барлығы майдан үшін!» , « Барлығы азаттық үшін!» «Барлығы жеңіс үшін!» деген ұрандармен өтіп жатты. Майдан даласында Кеңес армиясы қорғаныс шептерін тастап, қаһарлы шабуылға көтерілді. Қазақстандықтар қоршауға түскен Ленинград қаласын қорғауға 310 және 314 атқыштар дивизиялары жаудың қалаға кіруіне үлкен бөгет жасады.

Жүргізуші: Ат ауыздығымен су ішіп, ер етігімен су кешіп, мұз жастанған ұрыс даласында жауынгерлер бір сәт тыныққан сәттерінде ән айтып туған жерге деген сағынышын хат арқылы білдіріп отырды.

( Көрініс: Сахнада жауынгерлердің демалыс сәті, бір жауынгер хат жазып отыр, ыңылдап ән айтып отыр. )

Жүргізуші: Ұлы Отан соғысының отты жылдарында еңбекшілердің майдандардан, азат етілген аудандардан келген делегациялармен кездесулері, майдандық концерт бригадаларының, облыстар, республикалар делегацияларының сапарлары, әскер бөлімдерін, азат етілген қалаларды қамқорлыққа алу туысқан халықтардың достығын, майдан мен тылдың бірлігін нығайтты.

(«Смуглянка» қыздар биі)

Жүргізуші: Жаудың лепірген жойқын күші астанаға Мәскеуге төнді. Мәскеуден 100 шақырымдай жерден Алматыда жасақталған 316-шы атқыштар дивизиясы шеп құрды. Ол Волокаламск тас жолының бойында жаудың басым күшіне тосқауыл жасады. Дивизия жауынгерлері тамаша ерлік көрсетті. Соның ішінде саяси жетекші Клочков бастаған 28 батырдың ерлігі барлық елге жетті. Осы айқаста Бауыржан Момышұлының талғарлық батальоны Крюкова түбіндегі жау қоршауын бұзып өтіп дивизия санатына қайта қосылды. 316-шы атқыштар дивизиясына 8-ші гвардиялық атақ берілді. Жауынгерлік Қызыл ту орденімен наградталды.

(Слайдта:Бауыржан Момышұлы )

Жүргізуші: 1418 күнге созылған қанды жорықта ер жүрек жауынгерлер өздерін саналы түрде құрбан етіп, сүйікті Отанға, туған жерге адалдығын танытты. Қатардағы жауынгер Александр Матросовтың өшпес ерлігін 300-ге жуық жауынгер соның ішінде Қазақстаннан А.Суқамбаев, С. Баймағамбетов, ал капитан Н. Гастеллонның ерлігін 300 – ден астам адам, олардың ішінде Қазақстандық Н. Әбдіров пен М.Янко қайталады.