Лаңкестік қоғамға төнген жаһандық қауіп ғылыми жұмыс

Теміртау қаласы әкімдігінің

«Теміртау қаласының № 8 жалпы білім беретін орта мектебі»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы:

«Лаңкестік - қоғамға зиян келтірер

жаһандық қауіп!»

Дайындаған: 10 «А»сынып оқушысы Сламханова Гаухар

Жетекшісі: Нуржанова Джана Уралбаевна

Теміртау қаласы

Лаңкестік - қоғамға зиян келтірере жаһандық қауіп!

Лаңкестік, терроршылдық — саяси-әлеуметтік себептерге байланысты жеке адамға, көпшілікке немесе мемлекетке қысым жасау, үрей туғызу мақсатында қасақана жасалатын қылмыстық іс-әрекет. Б.з.1 ғасырында Иудеяда римдіктермен ынтымақтасқан еврейлердің танымал өкілдерін жойған сикарилер сектасының қызметі Лаңкестік сипатқа ие болды. Орта ғасырда христиан шіркеуінің өкілдері халыққа дұшпан билеушіні өлтіру идеясын қолдаса, Үндістан мен Қытайдың құпия ұйымдары, парсы, ауған жеріндегі әсіре діншіл сектанттарөздеріне жақпаған адамдардың көзін жою тәсілдерін кеңінен қолданды.

Лаңкестік ұғымы — гректің «terror» сөзінен шыққан, «үрейлі», «қорқынышты» деген түпнұсқаны айтады. Қазіргі таңда дүниеде 500-ге жуық лаңкестік ұйым бой көрсетуде. Олардың саяси, діни бағыты, әлеуметтік және этникалық құрамы, шабуылдау дәрежесі бойынша ең үлкендері мыналар: «әл-Кайда», «Абсат әл-Ансар» (Ливан), «Ал-Жиһад», «Жәмағат әл-Ислами», «әл-Ихуан әл- муслимин» (Мысыр), «Хизб-ут-тахрир әл-Ислами», «Тәибә», «Жамағати-Ислами» (Пәкістан) Қазіргі уақытта Лаңкестік даму, таралу қарқыны мен салдары жағынан адамзаттың ең қауіпті қоғамдық-саяси және моральдік мәселелердің біріне айналып отыр.

Қазақстан қазір осы заманғы жаһандық сынақтарға қарсы күресте әлемдік қауымдастықтың сенімді әріптесі болып отыр. Мемлекеттік ықпалды саясаттың арқасында еліміз лаңкестікке қарсы күресте басқа мемлекеттермен барлық деңгейде тығыз ықпалдасып, ынтымақтастық орнатқан.

Таяуда көптеген мемлекеттер азаматтарының өмірін қиған Лондон метросында, Мысыр және Түркия курорттарында болған лаңкестік актілер, өкінішке қарай, бүгінгі таңда лаңкестерден ешкімнің де сақтандырылмағанын тағы да қуаттап берді.

Лаңкестік жыл өткен сайын жоғары дәрежеде ұйымдастырылып, тұрақсыздандырғыш сипатымен ерекшеленіп барады. Лаңкестік ұйымдардың жеке елдер мен өңірлер шеңберінде өзара іс-қимыл жасау тәжірибесі кеңінен таралып, мұның өзі халықаралық, өңірлік және ұлттық қауіпсіздікке төнетін лаңкестік қауіп-қатерлердің жалпы әлеуетін күшейтуде. Халықаралық лаңкестікке қарсы науқанның кеңінен етек алуына қарамастан, халықаралық лаңкестік ұйымдар күштерін қайта топтастырып, қоныс орындарын ауыстырып, қайткенде де қызметтерін жандандыра түсуге тырысып бағуда.

Бүгінде терроризм елдер мен тұтас өңірлердің қауіпсіздігін тұрақсыздандырып, халықаралық қатынастардың қалыпты дамуына кедергі келтіретін аса қатерлі жаһандық сынаққа айналды.

Өз елімізде Алматыдағы лаңкестік шабуылға қатысты тергеу аяқталды.

18 шілдеде Алматы қаласында болған лаңкестік шабуылға қатысты қылмыстық іс бойынша сотқа дейінгі тергеу аяқталды. Тергеу тобы 57 сараптама-зерттеу жұмысын жүргізіп, 200-ден астам куәгер сұралды. Руслан Күлекбаев лаңкестік әрекет жасап, кісі өлтіргені үшін айыпталып отыр. Сонымен қатар заңсыз қару иелену мен кәсіпкерге қарақшылық жасағаны үшін оның сыбайласы ретінде тағы 5 күдіктінің ісі сотқа берілді. Айта кетейік, Руслан Күлекбаев террорлық әрекет жасап, 8 тәртіп сақшысы мен 2 арнайы қызмет және 3 бейбіт тұрғынның өмірін қиған.

Лаңкестік пен экстремизмнің таралуы мүмкіндігі заңсыз көші-қон болып табылады, оның ішінде лаңкестік және діни экстремистік ұйымдар әрекет ететін елдерден келетіндер. Тараз қаласында маусым айының он екісі күні Чешенстандағы заңсыз қарулы құрылымдардың қызметіне қатысқаны үшін мемлекетаралық іздеуде жүрген Ресей Федерациясының азаматы ұсталды. Он үшінші маусымда лаңкестік әрекеттері, қасақана кісі өлтіргені және бірқатар қылмыстары үшін Р.Құлбеков өз елі Өзбекстанға тапсырылды.

Лаңкестік пен экстремизмнің таралуына қару-жарақтың, оқ-дәрі мен жарылғыш заттардың заңсыз айналымы да үлкен себеп болуда. Оның жолын кесу үшін Ішкі істер министрлігі, Қорғаныс министрлігі және басқа да мүдделі ведомстволармен бірлесіп, республикамызға олардың заңсыз келу арналарын анықтау, сондай-ақ әскери бөлімшелердегі қоймалар мен арсеналдардағы, лицензиялау-рұқсат беру жүйесі нысандарындағы қару-жарақ пен әскери техниканың сақталуын қамтамасыз ету бойынша тиісті жұмыстар жүргізілуде. ҰҚК органдарының материалдары бойынша заңсыз айналымнан жыл сайын атыс қаруының, оқ-дәрілер мен жарылғыш заттардың айтарлықтай көлемі тәркіленуде.

2004-2006 жылдарға арналған Лаңкестікпен, экстремизммен және сепаратизммен күрес саласындағы екінші мемлекеттік бағдарлама жасалып, жүзеге асырылуда. Оның аясында лаңкестікпен күрес, іздеу салу, ақпарат алмасу және жедел-алдын алу шараларын жүргізудің іс жүзіндегі мәселелерін реттейтін ведомствоаралық бұйрықтар талданып, қабылданды.

“Лаңкестікке қарсы күрес туралы”, “Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы” заңдар қабылданды. Онда республикамызда лаңкестік пен экстремизмге қарсы күрес жүргізудің негіздері, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың (меншік нысанына қарамастан) іс-қимыл тәртібі, сондай-ақ, аталған қатермен күрес кезіндегі азаматтардың міндеттері мен кепілдіктері қарастырылған. Қылмыстық және қылмыстық-процессуалдық заңдылықтарға және ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге байланысты басқа да заңнамалық актілерге бірқатар өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

Халықаралық ұйымдардың лаңкестік және экстремистік бағыттағы қимылын бағамдайтын тетік жұмыс істеуде. Нәтижесінде қазір Қазақстанда халықаралық он бір лаңкестік ұйымның әрекетіне тыйым салынды.

Аймақтық лаңкестікке қарсы құрылым болып табылатын Шанхай ынтымақтастық ұйымының жұмысына да Қазақстан белсенділікпен қатысуда. 2004 жылдың қазан айынан республикамыз Құрылым Кеңесінің жұмысына төрағалық етуде. ШЫҰ-ға мүше елдер осы ұйым шеңберінде қызметіне тыйым салынған лаңкестік, сепаратистік және экстремистік ұйымдардың тізімдемесін, сондай-ақ ШЫҰ аясында оған мүше елдердің арнаулы қызметтері мен құқық қорғау органдары іздеу салған адамдар тізімін және де лаңкестік, сепаратистік, экстремистік сипаттағы қылмысқа қатысты күдік тудыратындарды халықаралық іздеуге жариялау жөніндегі екі жақты келісімдерді қабылдады. Шетелдік әріптестермен бірлесе отырып, халықаралық лаңкестік ұйымдарға қатысы бар адамдарды анықтау, іздестіру бойынша жұмыс істеу нәтижесінде 2001 жылдан бері лаңкестік қимылдарға қатысы бар жиырма адам ұсталып, Ресейге, Өзбекстанға,…