Логикалық есептер жинағы 6 сынып сыныптан тыс жұмыс

№62 мектеп – лицейі

Астана -2012 жыл

Хаттама №

Дайындаған : математика пәнінің мұғалімі Қартбаева Б.С

Пікір жазған: С.Сейфулин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің «Жоғарғы математика» кафедрасының меңгерушісі м.-ф.ғ.к., доцент Е.А.Ақжигитов

Оқу құралы оқушылардың ой өрісін дамытып , логикалық ойлау

қаблеттерін жетілдіруге арналған есепптер мен оларды шешудің

тиімді әдіс тәсілдерін қолдана білуге үйретеді . Математикадан

дарынды оқушыларды анықтау, олармен қосымша курстар өткізу,

математикалық қызықты сұрақтар, әзіл ес ептер, тест тапсырмалары

қарастырылған. Бұл оқу құралы математиканы ұнататын оқушылар

мен математика пәні мұғалімдеріне арналады.

Ойнайық

та, ойлайық

Қандай жұмбақ болса

да Шешпей оны

қоймайық.

Ауызша есептеудің кейбір әдістері:

Натурал санға көбейту мен бөлудің әдістері:

Егер екі көбейткіштің біреуін бірнеше есе арттырсақ, ал екіншісін сонша есе кемітсек, онда көбейтіндінің мәні өзгермейді

І. 5, 50, 500,… сандарына көбейту. 5, 50, 500… сандарына көбейту үшін, осы санды 2-ге бөліп, шыққан нәтижесін 10, 100, 1000, … сандарына көбейту керек. 1. 58∙50 ═ (58:2)∙ 100 ═29∙100 ═ 2 900 2. 706∙500 ═ (706:2)∙ 1000 ═353∙1000 ═ 353 000

ІІ. 25, 250, 2500,… сандарына көбейту. 25, 250, 2500,… сандарына көбейту үшін 100, 1000, 10 000, … сандарына көбейтіп, шыққан нәтижесін 4-ке бөлу керек.керек 1. 15∙250 ═ (15∙1000): 4 ═15000:4 ═ 3 750 2. 4,3∙25 ═ (4,3∙100):4 ═430:4 ═ 107,5 Егер берілген сан 4ке еселік болса,онда төртке бөліп, 100, 1000, 10 000, … сандарына көбейткен ыңғайлы: 1. 48∙25 ═ (48:4)∙100 ═12∙100 ═ 1200 2. 412∙2,5 ═ (412:4) ∙10 ═103∙10 ═ 1030

ІІІ. 5, 50, 500,… сандарына бөлу Санды 5, 50, 500… сандарына бөлу үшін, осы санды 2-ге көбейтіп, шыққан нәтижесін 10, 100, 1000, … сандарына бөлу керек. 1. 82:500 ═ (82∙2):1000 ═164:1000 ═ 0,164 2. 4,8:5 ═ (4,8∙2) :10 ═9,6:10 ═ 0,96

ІV. 25, 250, 2500,… сандарына , бөлу 25, 250, 2500,… сандарына бөлу үшін, осы санды 4-ке көбейтіп, шыққан нәтижесін 10, 100, 1000, … сандарына бөлу керек. 1. 54 : 25 ═ (54 ∙4):100 ═216:100 ═ 2,16 2. 328:250 ═ (328∙4) :1000 ═:1312:1000 ═ 1,312 Есептеуге көшу үшін оқушылар арифметикалық амалдардың қасиеттерін және ауызша есептеудің әдістерін қолданудың мүмкіндіктерін байқайды. Мысалы:

4-ке және 25-ке бөлінгіштік белгілерін өздерің құрастырып көріңдер. Ол белгілерді қолданып,7 928; 14 725; 3 553; 1 996; 1 775; 7 568; 1 000; 2 450 ; 5 700 сандарының қайсысы 4-ке және қайсысы 25-ке бөлінетінін анықтаңдар.

9 және 11 –ге көбейту. 9 санына ауызша көбейту үшін көбейткішке 0-ді тіркеп одан көбейткішті азайту керек. Мысалы: 1) 62•9=620-62=600-42=558 2) 73•9=730-73=700-43=657

11 санына ауызша көбейту үшін көбейткішке 0-ді тіркеп оған көбейткішті қосу керек. 1) 87•11=870+87=957 2) 34•11=340+34=374

К е с т е н і т о л т ы р ы ң д а р.

n 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 0

2n

3n

4n

5n

6n

Ең үлкен ортақ бөлгіш. Ең кіші ортақ еселік.

1. Екі санның ең кіші ортақ еселігі 360-қа тең, ал осы сандарды олардың ең үлкен бөлгішіне бөлгендегі бөлінділері сәйкесінше 3 және 5-ке тең. Осы сандарды тап.

2. Екі жетінші сынып оқушылары 737 оқулық сатып алды. Әрқайсысының сатып алған кітаптарының саны бірдей. Оқушылар саны қанша және әр оқушы неше оқулық сатып алды.

3. Темір жол стансасының жанынан белгілі бір уақыт аралығында үш пойыз өтті. Бірінші пойызда – 418, екіншісінде – 494, үшіншісінде – 456 жолаушы болды. Егер әр вагондағы жолаушылардың саны бірдей

екені белгілі болса және олардың саны мүмкін болатын сандардың ең үлкенін алу керек болса, әр пойызда қанша жолаушы вагоны бар?

4. Қоймада 300-ден артық, 400-ден кем пышақ және шанышқы бар. Егер пышақ пен шанышқыны біріктіріп оннан және он екіден санағанда екі жағдайда да ондықтар мен он екіліктер саны бүтін санмен өрнектеледі. Егер пышақ шанышқыдан 160-қа кем болса, қоймада қанша пышақ және қанша шанышқы болған?

5. Әкесі мен баласы екі ағаштың ара қашықтығын қадамдап өлшегілері келіп,бір уақытта бір ағаштан бастап өлшеуге шықты. Әкесінің қадамының ұзындығы – 70 см, баласынікі – 56 см. Егер олардың іздері 10 рет беттескені белгілі болса, онда екі ағаштың ара қашықтығы қандай болады?

6.Ұл бала мен қыз бала 143 м ара қашықтықты қадамдап өлшеді, сонда олардың іздері 20 рет беттескен. Қыздың қадамы – 55 см. Ұл баланың қадамының ұзындығын тап.

Сандық бас қатырғылар.

1. Сұрақ белгісінің орнына дұрыс жауапты белілеңіз. 64 48 40 36 34 ?

а) 64 ә)35 б) 33 в)40 г)36

2. Сұрақ белгісінің орнына дұрыс жауапты белілеңіз. 15 13 12 11 9 9 ?

а) 6 ә)7 б) 8 в)9 г)10

3. Сұрақ белгісінің орнына дұрыс жауапты белілеңіз. 11 12 14 ? 26 42

а) 12 ә)14 б) 16 в)27 г)18

4. Сұрақ белгісінің орнына дұрыс жауапты белілеңіз. 12 (338) 14