Мақал-мәтелдер арқылы шет тілінің грамматикасын оқыту

ШЕТ ТІЛІ САБАҒЫНДА МАҚАЛ-МӘТЕЛДЕР АРҚЫЛЫ ГРАММАТИКАЛЫҚ ТАҚЫРЫПТЫ ТҮСІНДІРУ

Әpбip сабақта тиянақты сапалы білім беру тәрбие жұмысымен күнделікті 6ipліктe жүргізілуі тиіс. Осыны басшылыққа ала отырып мақал-мәтелдерді өз сабақтарымда грамматикалық тақырыптарды түсіндіргенде пайдаланамын.

Мақал-мәтелдер халық ауыз әдебиетін cүйіп құрметтеуге сөз өнерінің асыл қазынасын меңгеруге, тапқыр сөйлеуге, peттi жерлерде колдана білуге, үлкен ойды аядай қалыпқа сыйғызып айта білуге тәрбиелейді. Мақал-мәтелдер мен жаттаған өлеңдер өткен такырыпты пысықтау үшін, оқушылар жалыққан кезде көмектеседі, олардың ізденушілік қабілетін дамытады, үш тiлдi меңгеруге ынтасын арттырады.

Мысалы белгілі 6ip грамматикалық тақырыпты өткен кезде жаттығулармен қатар үй тапсырмасы ретінде мақал- мәтелдерді бepiп, одан бүгінгі өткен грамматикалық тақырыпты тауып қолдануын түcіндipiп орысша, қазақша аударып келуге берілсе, бұл әpi түсіндірілген грамматикалық тақырыпты пысықтайды, әpi іздендіреді және тәрбиелік құндылығы болады. Шет тілін оқыту үpдicін жандандыру, тіл дамыту жаттығуларын қолдану, жаңа әдic-тәcілдepдi енгізу бүгінгі күннің басты талабы. Біздің мақсатымыз рухани дүниесі бай, озық ойлы, айналадағы өмірге ғылыми көзқарасы қалыптасқан адамдар тәрбиелеу.

Бүгінгі күнде көп тілдi меңгерген жан-жақты, ел ертеңін ойлайтын ұрпақты тәрбиелеу келелi мәселелердің бipi деп түсініп, төменде берілген мақал-мәтелдердi, өлең шумақтарын сабақта қолдануды ұсынып отырмын.

The plural of nouns.

1. So many countries, so many customs. Что ни город, то народ. Әр елдің салты басқа, итi қара қасқа.

2. Many words cut more than swords. Злые языки — острый меч. Сөз сүйектен өтеді.

3. Men may meet but mountains never meet. Гора с горой сходится, человек с человеком сойдется. 'Гау-таумен кездеспейді, адам адаммен кездеседі.

4. A cat in gloves catches no mice. Без труда не выловишь и рыбку из пруда. Енбексіз ic бітпейді, еріншектің қолы жетпейді. Жан қиналмай жұмыс бітпес, талап қоймай мұратқа жетпес.

The degrees of comparison of adjectives

1. A good name is better than riches. Добрая слава лучше богатства. Жаксы сөз — жарым ырыс.

2. Two heads better than one. Одна голова хорошо, две лучше. Екі кici 6ip кiciнiң тәңipici.

3. East or west home is best. В гостях хорошо, дома лучше. Өз үйiм өлең төсегім.

4. Better an open enemy than a false friend. Лучше явный враг, чем лживый друг. Жауыққан дос жаудан бетер.

5. Better late than never. Лучше поздно, чем никогда. Ештен кеш жақсы.

The constructions: There is/There are

1. There is no place like home. В гостях хорошо, а дома лучше. Aйхай өз үйім, кең сарайдай, боз үйім.

2. There is no smoke without fire. Нет дыма без огня. Жел болмаса, шөптің басы қозғалмайды.

3. There are spots even on the sun. Конь о четырех ногах, и тот спотыкается. Төрт аяқты мал да сүрінеді.

The Present Indefinite

1. Tastes differ. На вкус и цвет товарищей нет. Әркімнің өз талғамы бар.

2. All is well that ends well. Все хорошо, что хорошо кончается. Басы қатты болса, аяғы тәтті болады.

3. All is not that glitters. He все то золото, что блестит. Жылтырағанның бәрі алтын емес.

4. Bad news flies fast. Худые вести не лежат на месте. Жамандық жерде жатпайды.

The Future Indefinite

1. We shall see what we shall see. Поживем — увидим. Көргеніңнен көрмегенің көп. Жүре бара көреміз.