Мақал-мәтелдер туралы мақала 3 сыныпқа арналған

Кісі елінде сұлтан болғанша, Өз еліңде ұлтан бол. Өз елім, өлең төсегім.

Мал қонысын іздейді, Ер жігіт туысын іздейді.

Ел-елдің барі жақсы, Өз елің барінен жақсы.

Іргесі берік елді Жау ала алмас, Ауызы бір елді Дау ала алмас.

Сұңқар киясын сағынады, Торғай ұясын сағынады.

Ұлтарақтай болса да Ата қонысы жер қымбат. Ат төбеліндей болса да Туып өскен ел қымбат.

Жат елдің жақсысы болғанша, Өз еліңнің сақшысы бол.

Есі бар жігіт елін табар, Есі жоқ жігіт жаттың отын жағар.

Ырыс алды ынтымақ.

Бірлік болмай тірлік болмас.

Алтау ала болса, Ауыздағы кетеді; Төртеу түгел болса, Төбедегі келеді.

Тірлік, тірлік түбі бірлік.

Ағайын тату болса ат көп, Абысын тату болса ас көп.

Екі құзгын таласса,

Бір қарғаға жем болар.

Саусақ бірікпей, Ійне ілікпейді.

Тоқтығында жараспаған, Аштығында қараспайды.

Байлық байлық емес, бірлік байлық.

Інтымақсыз елді Ұрысы билейді. Інтымақты елді Дұрысы билейді.

Бір кісінікі макұл, Екі кісінікі ақыл.

Бас жарылса, бөрік ішінде, Кол сынса, жең ішінде.

Алтын деген жер сыйы, Алғыс деген ел сыйы.

Көңілің тартпаған іске қол ұрма.

Ер тарықпай, молықпайды.

Ер сүрінбей, ел танымас. Ат сүрінбей, жер танымас.

Малы жоқ деп Ерден түңілме. Егіні жоқ деп Жерден түңілме.

Ер үмітін ер ақтар, Ер атағын ел сақтар.

Ер мойнында қыл арқан шірімес.

Оқ жетпес жерге кылыш суырма.

Ер қартайса, қазаншыл болады,

Бұркіт қартайса, тышқаншыл болады.

Ер қанаты ат.

Күш атасын танымайды.

Ерді намыс өлтірер, Қоянды қамыс өлтірер.

Ер жігіт ел үшін туады, Ел үшін өледі.

Шын ер жеңсе, тасымас, Жеңілсе, жасымас.

Ат басына күн туса, Ауыздығымен су ішер; Ер басына күн туса, Етегімен су кешер.

Үйде шешен, дауға жоқ, Үйде батыр, жауға жоқ.

Батыр мақтанса, Жауға шапқанын айтар. Қу мақтанса, Алдап қаққанын айтар.

Ел даусыз болмайды, Ер жаусыз болмайды.

Ерді кебенек ішінде таны.

Шешінген судан тайынбас.

Түпкі айылдын батқанын Ійесі білмес, ат білер. Ер жігіттің қадірін Ағайын білмес, жат білер.

Ердің атын, Не аты шығарар, Не қатыны шығарар.

Ер бір рет өледі, Ез мын рет өледі.

Тауекел тау жығар.

Су жетпейін демейді, Жар жеткізбейді. Ер жетпейін демейді, Мал жеткізбейді.

Бас болмақ оңай, Бастамақ киын.

Жаман жолдас жауға алдырар, Жаман би дауға алдырар.

Ер бақыттың Конғанын білмейді, Ұшқанын біледі.

Қорыққанға қос көрінер.

Қорқақтың көзі үлкен, Ақымақтың сөзі үлкен.

Жау жоқта батыр коп, Дау жоқта ақыл көп.

Қылышынан қан тамған батырды, Тілінен бал тамған ақын алады.

Ердің жақсысы Елімен ойласады. Айелдің жақсысы Ерімен ойласады.

Ер қадірін білмеген Ел қадірін білмейді.

Айла алтау, Ақыл жетеу. Айла мен ақыл қосылса, Алдырмайтын екеу.

Қыдырып жеген жанбастан, Шақырулы жеген жақырын артық.

Іитке төсек не керек, Естіге өсек не керек.

Қалыңдығына өкпелеген күиеу, Қайнысына салем бермейді.

Ел болатын жігіттер, Ел намысын жыртады, Ел болмайтын жігіттер, Елін ұрлап кұртады.

Қамысты бос ұстасаң, Қолыңды кеседі. Қатынды бос ұстасаң, Төбеңді теседі.

Бірлік қайда болса, Ерлік сонда. Еркіндік қайда болса, Елдік сонда.

Жығылған күреске тоймайді.

Көз қорқақ, қол батыр.

Күшті болсаң нәпсіңді тый.

Шындық қамал бұзар.

Үйренген жау атыспаққа жақсы.

Сақтықта корлық жок, Салемде зорлык жок.

Бұқа болар бұзау, Биіттейінен белгілі. Батыр болатын бала, Тійттейінен белгілі.

Ер айтса ел айтқаны, Елдің қамын жеп айтқаны.