Математикада ұлттық танымды тереңдету әдістері

Математика сабақтарында студенттердің ұлттық танымын тереңдету

Математика жалпы білім беретін пәндердің ішіндегі күрделі пәндердің бірі. Математика – жеке тұлғаның ақыл-ой қабілеттерінің көзін ашу және оның үздіксіз дамуы мен жетілуін қамтамасыз ететін пән. Математиканы оқытудағы негізгі талап- студентке есептер шығара білу жолдары мен тәсілдерін үйрету. Математика-нақты ғылым. Сондықтан сабақ процесінде пәннің ғылыми тұрғыдан тереңірек түсіндіруіне көбірек көңіл бөлу керек. Математикалық ұғымдарды түсіндіру, бекіту кезеңдерінде халық педагогикасының элементтерін қолдану оқытудың сапасын біршама жақсартады. Халық педагогикасының тиімді әдістерін пайдалану арқылы студент бойында өз халқына деген сүйіспеншілік пен мақтаныш сезімін оятып, ұлттық танымын тереңдетуге болады.

Қазақ арасына кең тараған кейбір байырғы өлшеулік терминдердің басқа елдердің өлшемдерімен салыстырмалы түрде және олардың метрлік жүйемен қатысын төмендегі таблицада көрсетуге болады.

Қазақтың байырғы өлшеулік терминдері

Басқа елдердегі баламасы

Метрлік жүйедегі мәні

Қолдың қары

Бармақ

Мысқал

Шақырым

Қадақ

Ярд

Дюйм

Доля

Верста

Орыс фунты

0,9144 м

2,54 см

4,44 г

1,066 км

409,5 г

Қазақтың дәстүрлі уақыт өлшемдері.

Қас қағым

0,7-1 сек

Жарықтың жылт етуі

Сүт пісірім

15 минут

Ширек сағат шамасы

Бие сауымдай уақыт

1 сағат

Биенің екі сауымының арасы.

Ат адым

38 минут

Ақпан айындағы күннің ұзаруы.

Елік адым

74 минут

Қаңтар басынан ақпан аяғына дейінгі аралық.

Қарға адым

36 минут

Қаңтар айындағы күннің ұзаруы.

Таң сәрі

Шолпан жұлдызының туған мезгілі.

Бозбала таң

Күн шапағының белгісі, таңның ағара бастауы.

Тал түс

Күннің тас төбеге келуі.

Сәске түс

Адамның өзінің биіктігі мен көлеңкесі ұзындығы теңескен кез.

Кешқұрым

Күн батқан кез

Түн жарым

Түнгі сағат 3.

Түн ортасы

Түнгі сағат 12.

Ұлттық тәрбие құр уағызбен сіңбейді. Сабақта ғылыми материалды халқымыздың ұлттық танымына сай мысалдар, көрнекіліктер арқылы сіңіре отырып, сабақтың мазмұнына қарай мақал-мәтел, жұмбақ, қара өлең үлгілерін де тиімді пайдалануға болады. «Бес нәрсеге қашық бол, бес нәрсеге асық бол» - дей отырып білім алушының зейінін арттыруға, сабырмен тыңдай білуге, өзін-өзі ұстай білуге баулитын, тәрбиелейтін мақал-мәтелдерді іріктеп алып, сабақтың әр кезеңінде қолдануға болады. Халық педагогикасының бастау кезеңдерінің бірі- халқымыздың даналары. Дана ғұламалардың ой-пікірлерін, қанатты сөздерін, өмір деректерін орнымен пайдалану сабақтың білімділік және тәрбиелік мәнін арттыра түседі. Бұдан басқа да студенттің ұлттық санасын қалыптастыру жолдары бар десек те киіз үйдің жабдықтарын, қазақ қол өнер бұйымдарын сабақ тақырыбымен байланысытыра отырып талдап үйрету, зерттеу- бұл бағыттағы игілікті істердің бірі. Киіз үй- халық даналығының ғасырлар бойғы тәжірибесінің жиынтығы. Киіз үйдің құрылысын тану…