Математикадан өз бетінше жұмысты ұйымдастыру бағдарламасы

ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ ӘКІМДІГІНҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АУДАНЫНЫҢ БІЛІМ БӨЛІМІ

«ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ МЕКТЕП-ЛИЦЕЙІ»

КОММУНАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕСІ

«Мектепте математикадан өз бетінше

жұмыстың түрлерін ұйымдастыру»

шағын комплектілі мектептің мұғалімдеріне арналған

әдістемелік нұсқаулық

Авторы: Салимбаева Перизат Тастанбековна –

математика пәні мұғалімі

Луговой ауылы.

2023 жыл

МАЗМҰНЫ

Кіріспе................................................................................................ ......................2

I тарау. Өз бетінше жұмыстың педагогикалық-психологиялық мәселелері §1.1. Өзбетінше жұмыстың педагогика ғылымындағы түсінігі........................3

§.1.2. Математика сабағын оқытудағы өзбетінше жұмыстың түрлері.................................................................................................5

II тарау. Өзбетінше жұмысты ұйымдастыру.

§2.1. Өзіндік жұмыс дербестік таным әрекетінің ұйымдастыру формасы........................................................................... ...............12

§.2.2 .Математика оқулығы, өзбетінше жұмысты ұйымдастыру құралы...16

§.2.3. Диференциалды оқыту элементтерін өзбетінше жұмысты ұйымдастыруда қолдану......................................................................................19

§2.4. Шығармашылық тапсырманы орындау-өзбетінше жұмыс істеуге тәрбиелеу жолы........................................................................................................ ..22

§2.5 Өзіндік жұмысты ұйымдастыруда бағдарламалап оқыту......................25

§2.6.Өзбетінше жұмыстарды пайдалану іс- тәжірибесі.................................30

Қорытынды................................................................................................... ......................47

Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................48

Кіріспе.

Елімізде жас ұрпаққа кең ауқымда жан-жанқты білім беру мәселесіне аса зор мән берілуі- уақыт талабы. Бүгінгі заман талаптары білім мекемелері мен ұстаздар алдына орасан зор міндеттер жүктейді. Сондықтан қазіргі таңда ауыл мектебіне ерекше көңіл бөлініп, оның мәселелері мемлекеттік деңгейде көтерілуде. Ауыл мектебі - қашанда дана мен даралар шыққан білім ордасы, тәрбие мен білімнің сарқылмас кәусар бұлағы. Сондықтан ғылыми жұмысты «Шағын комплектілі бастауыш мектепте математикадан өз бетінше жұмысты ұйымдастыру» атты әдістемелік нұсқауды жазудан бастадым. Сондықтан бұл әдістемелік нұсқауды мұғалімге көмекші құрал ретінде ұсынып отырмын.

Зерттеу әдісі — педагогикалық және әдістемелік әдебиеттерден тақырыпқа сай материалдар жинақтау, озат тәжірибелі мұғалімдер сабағына қатысу, бақылау ізденушілік және зерттеушілік жұмыстары.

Зерттеу объектісі - шағын комплектілі мектепте оқушыларға математиканы оқыту процесі.

Зерттеу пәні - шағын комплектілі мектепте ұйымдастыруды үйрету жолдары мен әдістері

Зерттеу мақсаты - шағын комплектілі мектепте математикадан өз бетінше жұмыстың түрлерін ұйымдастыру арқылы олардың ойлау қабілеттерін арттырып, теориялық білімді тереңдете түсуі, пәнге деген қызығушылығын қалыптастыру; оқушылырадың логикалық ой-өрісін кеңейтіп, ізденушілік қасиеттерін тәрбиелеу.

Зерттеу міндеті - 1. Шағын комплектілі мектепте математикадан өз бетінше жұмыстардың түрлері және оны оқытуда пайдалану;

2. Шағын комплектілі мектептің бастауыш класс мұғалімдерінің озат іс-тәжірибелері мен әдіс-тәсілдерін, олардың түрлерін жинақтап қорыту.

Зерттеу нәтижесі - 1. Бастауыш класта математиканы оқытуда;

2. «Педагогика және бастауыш мектепте оқыту әдістемесі» мамандығына арнайы семинар және студенттердің педагогикалық іс-тәжірибесінде көмекші құрал ретінде пайдалануға болады.

I тарау. Өз бетінше жұмыстың педагогикалық-психологиялық

мәселелері. §1.1. Өзбетінше жұмыстың педагогика ғылымындағы түсінігі

Кез-келген қоғамның өсіп-өркендеуі, әлемдік өркениеттен өзіндік орнын алуы, оның білім деңгейіне байланысты. Сондықтан Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялаған күннен бастап білім беру ісін реформалауға кірісті. «Білім» туралы Заң қабылданып, жалпы білім беру жүйесіне бағытталған тұжырымдамалар, мемлекеттік білім стандарты, бағдарламалар және төл оқулықтардың жазылуы - орта мектеп өміріне қатысты реформалардың жүргізіліп жатқандығының айқын куәсі.

Қазіргі кезде, яғни өтпелі кезеңде өмір сүріп отырған республикамыз әлеуметтік-экономикалық дағдарысты басынан кешіруде. Бұл дағдарыс білім жүйесіне, әсіресе, ауыл мектептеріндегі білім сапасына кері әсерін тигізбей отырған жоқ. Бұрынғы ірі шаруашылықтар ұсақ кооператив, фермерлік шаруа қожалықтарына ұласуына байланысты ауыл тұрғындары жұмыссыздыққа ұшырап, қалалы жерлерге қоныс аударуда. Соның салдарынан орта мектептердің көпшілігі шағын жинақталған мектептерге айналды.

Соңғы алынған мәліметтер бойынша республикамызда жалпы орта білім беретін 8242 мектептің 3906-сы жинақталған мектеп екен. Осы айтылып отырған «шағын комплектілі» мектепке мынадай түсінік беруімізге болады: 1) оқушы саны өте аз мектеп; 2) қатар оқитын сыныбы жоқ мектеп; 3) оқушы саны аз болғандықтан, әр деңгейдегі сынып оқушылары біріктірілген мектеп.

Шағын комплектілі мектептердегі мұғалімнің жұмысы орта мектепте бір сыныппен жұмыс істейтін мұғалімге қарағанда әрі ауыр, әрі киын екендігі белгілі. Сол себепті мұндай мектептерде оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастыру аса шеберлікті қажет етеді. Соңғы кездегі ғалым-әдіскерлеріміздің жүргізген зерттеулеріне жүгінсек, шағын комплектілі мектептердегі бір мезгілде қатарынан оқылған әр деңгейдегі сынып оқушыларының білім деңгейі жалаң оқыған сыныптың оқушыларына қарағанда тиянақты да терең екендігі байқалады. Өйткені қатар оқылған сыныптардағы оқушылар тапсырманы өз бетінше істейді және теорияны тәжірибемен байланыстырады. Олар мұғалімнің басшылығымен әртүрлі өздігінен істейтін жұмыстың түрлеріне төселіп алады.

Шағын комплектілі мектептердегі оқу-тәрбие жұмысын ертеректен бері жүргізіліп келе жатқан шетелдіктердің, атап айтсақ Батыс Еуропа, Австралия, АҚШ, Канада, Қытай, Жапон, Ресей, Өзбекстан мемлекеттерінің іс-тәжірибелерімен таныса отырып, шағын комплектілі мектептерде «жаңа