Мектепке дейінгі балаларға арналған дидактикалық ойын картотекасы

Дидактикалық ойын картотекасы

Дидактикалық ойыны № 1

«Біреу және көп»

Мақсаты: «Біреу және көп» ұғымын ажырата алуға үйрету.Тәрбиеші балалардан заттардың арасынан бір және көп заттарды табуды өтінеді. Мысалы: сағат біреу-ойыншық көп; тақта біреу-парта көп; бір аквариум-көп гүл.Үшбұрыш үйшікке кіріп, жарықты жағып, сонда тұра бастады. Бір уақытта біреу есікті қағады. Үшбұрыш: «Бұл кім?» деп сұрайды. Шаршы көрінеді. Балалар оны атайды, егер балалар атын атауға қиналса, тәрбиеші өзі атайды. Бәрібіргеоныңбұрыштарынсанайды, барлыққабырғаларыныңбірдейекендігінатапөтеді

Сюжетті ойын: «Дәрігер»

Мақсаты: Балалардың білім деңгейін, ойындарды ойната отырып, әрі қарай жан - жақты дамыту, тіл байлығын жетілдіру, сөздік қорын молайту. Үлкендер еңбегін құрметтеуге, сыйлауға, адамгершілікке тәрбиелеу. Балаларды ұйымшылдыққа, жауапкершілікке, адалдыққа, кішіпейілділікке тәрбиелеу.

Дидактикалықойыны № 2

«Шаршықұрастыр»

Мақсаты: Балаларды бөлшектерден бүтін бір зат құрастыруға үйрету.Балалар ақ шаршының үстіне бөліктерге бөлінген түрлі-түсті шаршыны құрастырып қояды. Бөлшектерден бүтін бір зат жасайды. Балалар қиналған жағдайда тәрбиеші оларға көмектеседі. Шаршының қанша бөліктен тұратынын санайды, құрастырылған шаршының түсін айтады.1-нұсқа: әрбір бала өзі жеке жинайды.2-нұсқа: шаршыны топ болып жинайды (қайсысы жылдам?).3-нұсқа: жеке немесе топпен, кім тез бітсе, күрделірек түрін беру.

Сюжетті ойын:«Шаштараз»

Мақсаты: Балаларды шаштараз ойынымен таныстыра отырып, шаштарын үнемі тарап әдемілеп жүруге үйрету. Шаш өрудің әр түрлі үлгісін көрсету. Әсемдікке, әдемілікке баулу.

Дидактикалықойыны № 3

«Зат неге ұқсайды?»

Мақсаты: Геометриялық денелер мен фигуралар туралы білімдерін бекіту; айналадағы заттардың геометриялық пішінін ажырата білу дағдыларын дамыту.1-нұсқа.Тәрбиеші геометриялық пішінді немесе геометриялық денені балаларға көрсетеді, ал балалар оның қоршаған ортадағы қандай затқа ұқсайтындығын табады немесе естеріне түсіреді.2-нұсқа.Тәрбиешінің үстелінің үстінде геометриялық пішіндерді немесе заттар мен суреттер жатыр. Бала суретті не затты таңдай отырып, оның қандай пішінге ұқсайтындығын айтады. Өзінің жауабын түсіндіреді.

Сюжетті ойын: «Дүкен»

Мақсаты: Сатушының рөлін ойнай білу біліктклікке үйрету.

Дидактикалық ойыны №4

«Айырмашылығын тап»

Мақсаты: Балаларға екі суреттің немесе заттың айырмашылығын таба білуге; өз ойын айта білуге үйрету; ақыл-ойларын дамыту; шыдамдылыққа, досының жауабын тыңдай білуге дағдыландыру.Мазмұны.Бұл ойында тәрбиеші сенсориканы, көлемді, кеңістік қатынасын, санын салыстыру үшін белгілі бір мақсатты көздейді. Ары қарай салыстыратын заттардың санын арттыра отырып, бірнеше нұсқаларын қатарынан істеуге болады. Ойын өткен материалды бекітуге арналған. Тәрбиеші балалардың сөйлемді дұрыс байланыстырып сөйлеуін қадағалайды.Балалар екі сайқымазақты салыстырады. Салыстыруда мына сөздер пайдаланылады: кең – тар, қалың – жұқа, ұзын – қысқа.

Сюжетті ойын:«Аурухана»

Мақсаты: Өздіктерінен рөл дерді бөле білуге үйрету. Қызығу шылықтарын арттыру. Бір-біріне деген қамқорлыққа тәрбиелеу.

Дидактикалық ойын № 5

«Біреуі артық»

Мақсаты: «Біреу – көп» ұғымын бекіту; ойлау қабілеттерін дамыту; заттарды топтастыра білуге үйрету.Мазмұны.1-нұсқа.Балалар барлық карточкалардың арасынан бір зат бейнеленген карточканы тауып, атауын айтады, содан кейін көп зат бейнеленген карточканы көрсетеді. Бір бала жауап береді, қалғандары тексеріп отырады.2-нұсқа.Барлық балаларға карточка үлестіріледі (карточкалар қайталанбайды). Барлық балалар өз карточкасы бойынша жауап береді. Бір партада отырған екі бала бірдей дұрыс жауап қайтарса, олар жұлдыз алады. Қай партада жұлдыз көп болса, солар жеңеді.

Сюжетті ойын: «Отбасы»

Мақсаты: Отбасы мүшелерін білу, олардың отбасында атқаратын қызметін үйрету. Үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға тәрбиелеу. Бауырмалдыққа, мейірбандыққа баулу. Өздеріне берген рөлдерді дұрыс орындап, тату ойнауға тәрбиелеу.

Дидактикалық ойыны №6

«Сипап сезу арқылы санау»

Мақсаты: Сипай сезіп санау арқылы қарамай-ақ екі топтағы заттарды салыстыруға үйрету (артық, кем, тең); санау дағдыларын бекіту; салыстыруда беттестіру тәсілін қолдана білу.Мазмұны.Тәрбиеші үстелінің үстінде орамалмен жабылған заттардың екі тобы (4 кірпіш, 5 жүк машинасы) қойылады. Шақырылған бала бір топтағы заттардың санын орамалды ашпай қолмен ұстап санау арқылы анықтап, қорытынды санды айтады және осылайша екінші топтағы заттар да саналады. Қарамай-ақ, қай топтағы заттардың артық не кем екенін салыстырады. Содан кейін жабулы орамал алынады да, барлық балалармен жауаптың дұрыстығы тексеріледі. Ары қарай топтарды салыстыру арқылы неше артық, неше кем екенін анықтау, теңестіру жұмыстарын жүргізуге болады.

Сюжетті ойын:«Балабақша»

Мақсаты: Тәрбиеші балаларды қабыл дап, таңертеңгілік жаттығуды өткізеді, ойнатады.

Дидактикалық ойын №7

«Аңдарды қоректендір»

Мақсаты: 1саны, және цифры туралы алғашқы білімдерін бекіту; қоршаған орта туралы білімдерін кеңейту.Мазмұны.Тақтада аңдардың суреті ілінген, ал тамақтың суреті тәрбиеші үстеліне қойылған.- Марат, қалай ойлайсың, бананды қай аңға береміз? Апарып бер. Сен пілдің баласына неше банан бердің? Осы цифрды ата және көрсет. Басқа аңдармен де осындай жұмыс жүргізіледі.- Ал аю нені жақсы көреді? Әрине, балды.- Жолақтары бар карточканы алыңдар. Солдан оңға қарай жоғарғы жолақты, содан кейін төменгі жолақты саусақтарыңмен жүргізіңдер.- Енді жоғарғы жолақтың сол жағына бір аюды қой.Тәрбиеші бірнеше баладан неше аюдан қойғандарын сұрайды.- Төменгі жолаққа сол жақтан оңға қарай балы бар көп бөшкелерді қойыңдар (фишкалар).Тәрбиеші бірнеше баладан жекелей сұрайды:- Қонжықтар нешеу?

Дидактикалық ойыны № 8

«Ненің баласы?»

Мақсаты: Балалардың «үлкен», «кіші» ұғымдары туралы түсініктерін бекіту; жабайы және үй жануарлары туралы білімдерін кеңейту.Мазмұны. Үлкен және кіші ойыншықтар бөлек тұрады. Бала үлкен ойыншықты таңдап алады және оған кішкене ойыншықтарды іріктеп алады (немесе керісінше). Өзінің таңдап алған жұбын атайды.Мысалы: ит үлкен, ал күшік кішкентай.

Сюжетті ойын: «Зообақ»

Мақсаты: Балалар ата-аналарымен зообаққа келеді, әртүрлі жануарларды көреді, әйткеншекте тебеді.

Дидактикалық ойыны. № 9

«Цирктің әртістері»

Мақсаты:балалардың 2 саны және цифры туралы алған білімдерін бекіту.Мазмұны.1-нұсқа.Ковралан тақтада жануарлар бейнеленген суреттер әр жерге орналасқан. Тәрбиеші бүгін циркте тек мұнда 2-ден ғана бар әртістер өнер көрсететінің айтады. Балалар суретті таңдап, оларды бөлек қойып санайды, көрсетеді, цифрды атайды.2-нұсқа.1-нұсқада көрсетілгендей, бірақ бұл жерде мазмұнды суреттер қосылады. Балалар 2-ден болатын заттарды әртістерге таратады. Барлығына жеткендігі тексеріледі, цифрды атайды және көрсетеді.- Қандай заттар бір-бірден қалды? (1цифрын көрсету, атау).

Сюжетті ойын: «Мектеп»

Мақсаты: Балалардың мектеп жайында білімдерін толықтыру. Бірі мұғалім бірі оқушы болып ойнай білуге үйрету. Үлкендердің іс-әрекетін қайталай білуге, мұғалім мен оқушының қарым-қатынастарының қандай болу керектігін көрсету. Ұйымдастырушылыққабілеттеріндамыту.

Дидактикалық ойыны № 10

«Жыл атасы»

Мақсаты: Балаларды жыл мезгілдері және айларымен таныстыру; 1-ден 3-ке дейінгі сандар қатары туралы алған білімдерін бекіту.Тақтада Жыл атасының суреті. Балалар жыл мезгілдерін атайды, оларды санайды.- Қазір жылдың қай мезгілі?Тәрбиеші қазір қай ай екенін сұрайды, балалар қайталайды. Әрбір жыл мезгілінде 3 айдан бар екенін айтып, күз айларын атайды.Үлестірмелі материалдармен жұмыс.- Бүгін жыл атасы бізбен күз туралы әңгімелескісі келеді. Олбізгесары карточка әкеліпті.- Не үшінсары карточка әкелді?Әрбіркарточкадакеректісандықоюғаарналғанкүзайларынасәйкескелетін тор көз бар.Тәрбиешіайдыатайды, балаларкеректіцифрды бос орынғақояды. Оданкейінтәрбиешіцифрдыатайды, ал балаларайдыатайды.

Сюжетті ойын: «Құрылысшы»

Мақсаты: Балаларды құрылысшының қызметімен таныстыру. Қаншама үйлер, мектеп, балабақшаны құрылысшылар салатынын түсіндіру. Ойын арқылы үйлерді қалай салатынын көрсету. Құрылысшы маманының еңбегі зор екенін саналарына сіңіру. Еңбектісүйебілугетәрбиелеу.

Дидактикалық ойыны № 11

«Қанқызын тап»

Бізге егістіктен қанқыздары ұшып келді. Олар бір-біріне өте ұқсас. Барлығы оларды ылғи да шатастырады. Олар өздерін бір-біріне ұқсамайтындай етіп жасауларын сұрайды. Оларға көмектесеміз бе? Әрбір қанқызында дақтары оң және сол қанатында бірдей болатындай жаса. Сол жақта неше дақ, оң жақта неше дақ бар екенін сана. Барлығы қанша? Цифрды көрсет.- Екінші қаңқызында сол жағындағы дақтар оң жағына қарағанда артық болсын. Сол жағында неше дақ, оң жағында ше? Барлығы неше дақ? Цифрды көрсет.- Үшінші қаңқызында сол жақтағы дақтары оң жаққа қарағанда кем болатындай жаса. Сол жақта неше дақ, оң жақта ше? Барлығы неше? Көрсет.- Біздің қаңқыздарымызға енді «жасырыну керек», әйтпесе тоңып қалады (топ бөлмесінің әр жеріне қойылады).- Сендер оларды таба аласыңдар ма?

Дидактикалық ойыны № 12

«Зат неге ұқсайды?»

- Буратиноның үйіндегі қандай заттар тіктөрбұрышқа ұқсайды?- Міне, барлық қонақтар мерекелік дастарқан басына жиналды. Кім Буратиноға жақын отыр?- Кім Буратинодан алыс отыр?- Кім Карабас-Барабасқа жақын отыр?- Кім Карабас-Барабастан алыс отыр?Үлестірмелі материалмен жұмыс.- Паровозда неше тіктөртбұрыш және дөңгелек бар? Не артық?

Сюжетті ойын: «Жолаушылар»

Мақсаты: Балалардың көңілдерін көтеріп саяхатқа шығару. Саяхатқа баратын көлік түрлерімен таныстыру. Жолғашыққандабалаларғажолжүруережесінтүсіндіру.

Дидактикалық ойыны № 13

«Сиқырлы қалта»

Мақсаты: Балаларды заттарды қолмен ұстап, санауға үйрету.1-нұсқа – затты қолмен ұстап санау.2-нұсқа – қандай зат екенін ұстап көріп, анықтау.Тәрбиеші балалардың ортасына «сиқырлы қалтаны» әкеледі. Балалардың арасынан бір баланы таңдап алады. Ол бала көзін жұмып, қолын «сиқырлы қалтаға» салып, кез келген түймелері бар жолақты таңдап алып, қолын «сиқырлы қалтадан» шығармаған бойы түймелерді саусағымен санайды. Қалтадан қолын шығарып, санын айтады. Балалар тексереді және түймелердің санына (1-5) сәйкес цифрларды көрсетеді. Ұл балалар Ілиястың, қыздар Айсұлудың неше түйме қадағандығын анықтайды.Балалар әкесіне кафель төсеуге көмектесуді ұйғарады. Бірнеше кафель жерге құлап,…