Мектепке дейінгі балаларға музыкалық білім беру

МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ БІЛІМ БЕРУ МЕКЕМЕЛЕРІНДЕ МУЗЫКАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Басшиева Ләйла Кәдірбекқызы

І сататты музыка жетекшісі

Астана қаласы

№68 «Балбұлақ» балабақшасы

[email protected]

Аңдатпа

Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында музыкалық білім беру арқылы бүлдіршіндердің шығармашылық қабілеттерін дамыту жолдарын қарастыру.

Түйін сөз

«Музыкалық тәрбие ол-музыкантты тәрбиелеу емес, барлығынан бұрын, адамды тәрбиелеу» В.А.Сухомлинский.

Бүгінгі таңда білім беру жүйесінің алғашқы буыны болып табылатын мектепке дейінгі кезеңде балалардың музыкалық қабілетін дамыту мүмкіндіктері мол. Ғалымдардың пікірінше, табиғи жаратылысында музыкалық қабілетінің алғашқы шарттары 50-60% байқалған. Баланың музыкалық ерекшеліктері жаратылысынан шығармашылық, ізденімпаздыққа ие,алайда оны дұрыс бағытта дамыту жағдайлары әрқилы, сондықтан баланың ақыл ой қабілетін дамыту,оның нақты бағыттарын айқындау ең алдымен оның жас және дара ерекшеліктерін ескеріп тәрбиелеуге байланысты. Балалардың толыққанды музыкалық тәрбиесін қарапайым музыкалық түсініктерді қалыптастырудан бастау керек.

Балаларға арналған музыканы зерттеуші атақты музыкант Д.Б. Кабалевский «Музыкаға деген қызығушылық, музыкамен әуестену, ұнату оның ғажайып сұлулығын түсіну үшін қажетті шарт. Сонда ғана ол өзінің тәрбиелік және танымдық ролін атқара алатын болады. Ал музыкаға қызықпаған, онымен айналыспаған адамға білім мен тәрбие беремдеу сәтсіздікке ұшыратпай қоймайды. Бұдан шығатын қорытынды балалардың музыкаға деген қызығу сезімін оятпай,олармен музыкалық сабақ өткіземін деу бос әурелік. Ал, музыканы ұнату,оған қызығу сезімдері балалар музыкалық өнердің нағыз көркем, үлгілерін сезінгенде ғана пайда болмақ», деп жазды. [1]

Музыкалық іс - әрекет қазіргі әлемде интелегенттік адамды қалыптастыру жағында музыка мен өнер арқылы базалық білім береді, дағдыларын және талғамын дамытады,адам өмірінің көзқарасын кеңейтеді. Осы орайда ұлттық өнерге құрметпен қатынасты маңызды рөлі деп есептеуге болады. Атап айтқанда, музыка сабақтарында қазақстан азаматтарының жинақталған жетістіктерінің сондай ақ адамдарды жоғалтпау үшін оқушыларды үйрету өте қажетті. Сондықтан музыка бағдарламалары ұлттық музыкалық мәдениетті сақтау, жетілдіру үшін құрастырылған, оқушыларды музыка әлемімен таныстыру, оның нысандарын, жанрдағы ерекшеліктерімен балаларды ұлттық музыканы жақсы көру және түсінуге үйрету,оны бүкіл рухани мәдениеттің бөлігі ретінде музыкалық мәдениетке тәрбиелеу. Қазақстанның музыка мәдениетін дамыту арқылы этетикалық, моральдық және рухани құндылықтарын қалыптастыру. [2]

Музыкалық тәрбие берудің басты мақсаты музыка өнері арқылы баланың өмірге деген көзғарасын, Отанына еліне жеріне деген сүйіспеншілігін , өз халқының өнерін салт дәстүрін жоғары бағалай білетін парасатты азамат тәрбиелеу. Білім берудің ең төменгі сатысы мектепке дейінгі кезең және тұлғаның даму іргетасы, оқу әрекетін қалыптастырудың ең қуатты кезеңі. Бұл сатыда баланың есте сақтау қабілеті қабылдауы төмен болғанымен, білуге құштарлығы зор болады.

Даму ортасының негізінде тұлғаның дамуына қамтамасыз ететін мектепке дейінгі білім беру мекемесі баланың тұлғасын дамытуда оның жеке ерекшелік мүмкіндіктерін ашып, таным белсенділігін қалыптастыру мақсатында мынадай міндеттерді шешуі шарт. Ән баламен ойын сауықтарда, музыкалық кештерде,ертеңгіліктерде, билерде,ойындарда бірге жүреді. Демек ойнай жүріп, баланың әнге деген құштарлығы арта түседі. Музыкалық дидактикалық ойындарды ойнау, балалардың музыкаға деген қызығушылығын арттырады және іс әрекет түрлерін тез,әрі дүрыс үйренуге көмектеседі.

Музыка – адам өмірінің серігі, эстетикалық тәрбие негізі болып табылады. Музыкаға деген сүйіспеншілік, баланың музыкаға жетік болу қабілеттері туа бітпейді, ол өсу, даму процесінде қалыптасады. Музыканың адам өміріндегі мәні ерекше. «Ол жоқ жерде, адам тірлігі де жоқ» деп Ю.Фучек өте тауып айтқан. Музыка адамды шаттыққа бөлеп мұң зарын сейілткен. Музыканың әсер ықпалының күштілігі соншалық, ол…