Мектептің тәрбие саласына арналған бағдарлама

«Ақтүбек орта мектебі мектеп жасына дейінгі шағын орталығы бар» коммуналдық мемлекеттік мекемесі 2018-2019 оқу жылы

"МЕКТЕП БІЗДІҢ ҮЙІМІЗ" ЖИНАҚТАЛҒАН ТӘРБИЕ БАҒДАРЛАМАСЫ

Осы бағдарламаның өзектілі - тұтас тәрбие жүйесінің бағдарларын құру, педагогикалық процессті мақсатты етуге көмектеседі, тәрбиелеу тетіктерін мен мәніне енуге мүмкіндік береді

Гүлдің сұлұлығын туғызатын көптеген жапырақтын арасынан бас жапырақ жоқ дегендей, тәрбие беруде де басты немесе екінші дәреже жоқ, Тәрбие беруде бәрі басты – сабақ та, сабақтан тыс балалардың жан-жақты дамуы, отбасында және тәрбиеленушілердің арасындағы бір-бірімен қарым-қатынас.

Осыны түсіне отырып, оқу жылынын басында педагогикалық ұжымның кеңейтілген отырысында сынып жетекшілердің әдістемелік бірлестігі балалармен жұмыс үшін келесі өсиеттерді әзірледі:

1) жиі өзіне құлақ асу; жүрегін қатыгез емес па, педагогикалық сезгіштік білдіртпейді;

2) мұғалім – біреуді уйрету емес, одан үйрену; ең алдымен – барлық кырынан жеке мысал;

3) сенін аққу өлені сияқты, кез келген істі істеу керек. Қайталанбау, шаблондардан батыл арылу, әр баланың жүрегінің кілтін іздеу;

4) баланың көзі – кез келген істің барометрі. Көз алдында тек сыныпты көру ғана емес, қайталанбас, бірегей, тұтас жеке тұлғаны көру.

5) үш принцип есіңде болу керек: асықпау, зиян келтірмеу, балалардың қателіктері үшін оларды жазғырмау.

Мектеп – бұл болашақ жеке тұлға жобаланатын және қалыптастыратын үй. Школа – это дом, где формируется и как бы проектируется будущая личность. Осы жобада бәрі маңызды. Сондықтан білім беруде таза, оқулы жеткіліксіз. Қандай да сабақ толыққанды, дамытушы болса да, қосымша құралдар қажет.Сондықтан әр мұғалім, әр сынып жетекшісі тек қана дидактикалық жүйені қолданбай, сабақтан тыс тәрбиелік жүйені жүргізу керек. Біреулер осының басы ретінде азаматтық-патриоттық жұмысты тандайды, басқалары адамгершілік тәрбиенінің негізгі принциптерін қолданады, біреулер үшін туризм басты рөл атқарады.

«Сынып жетекшілер қызметінің мазмұндық тұжырымдамалық негіздерінде» гуманистикалық мектеп оқушының тұлғасына әсер ететіні айтылған. Ол шын мәнінде дамудын құралы емес, дамудың өз субъектісі болып табылады, осының көмегімен педагогтар индивидті абстракты жоспарларды мен бағдарламаларды жүзеге асырады.

Осы бағдарлама бір жылға ғана есептелмеген, бірақ түзету мүмкіндігі бар. Бағдарлама тәрбие жұмысының әр түрлі бағыттары бойынша кіші бағдарламалардың кешенін ұсынады, қойылған тапсырмалардың шешіміне және оларды іске асырылуына бағытталған.

Мақсатты кешенді тәрбие бағдарламасының мектеп құрылымы

Тәрбие жұмысының бағыты

Кіші бағдарлама

АДАМГЕРШІЛІК-ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫҚ

« ӨЗІМЕ ЖОЛ»

АЗАМАТТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ, ПАТРИОТТЫҚ

«ҚҰҚЫҚТЫҚ БІЛІМНЕН – АЗАМАТТЫҚ ПОЗИЦИЯҒА»

«ПАТРИОТ»

САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫ

«МҰҒАЛІМНЕНОҚЫШУҒАСАЛАУАТТЫӨМІРСАЛТЫ»

КӘСІБИ ӨЗІН ТАНУ

« МЕНІҢ ШЕШІМІМ»

БАЛАЛАРМЕН БІРЛЕСІП БАСҚАРУ

«БАЛА ОРТАЛЫҒЫ»

ҚОСЫМША БІЛІМ БЕРУ

ҚОСЫМША БІЛІМ БЕРУДІҢ ДАМУ БАҒДАРЛАМАСЫ

АТА-АНАМЕН ЖҰМЫС

« ОТБАСЫ ЖӘНЕ МЕКТЕП БІРГЕ»

Компоненттерді сипаттай отырып, тәрбие жүйесінің тұжырымдамасы

1. Проблемалардыңөзектілігі

Ақтүбек орта мектебі КММ тәрбие жүйесінде мектеп педагогтары тәрбие қызметінде гуманистік бағытты көрсетеді; еліміздің әлеуметтік өмірдегі түбегейлі сынықтарды ескереді, қоғам контекстіне жасөспірімнің кіру факторы ретінде тәрбиені ұйымдастыруды жәрдемдеседі.

Тәрбие жүйесі объективті қолданыстағы қоғамда, әлеуметтік-психологиялық ахуалда және уакыт талабына сай. Мектептің тәрбие жүйесінің негізі болып табылады:

– жалпы адамзаттық мәдениеті тұрғысынан тәрбиелеуге педагогикалық көзқарас;

– бұл әлемге өсіп келе жатқан баланың кіру тәрбие процесінде әлемді меңгеру, игеру туралы педагогикалық ұсыныс ;

– лайықты адамның лайықты өмірдің құндылықтарына қарым-қатынас жүйесі ретінде тәрбиелік процестің мазмұнын анықтау, ал білім мен білік – әлемнен әлемге адамнық құндылықтарының қарым-қатынас құралы ретінде;

Мектеп тәрбиесінің арқау жүйесі әлемге қатынасы: оқушы педагогмен бірге әлемді таниды, әлемменөзара әрекеттеседі, осы әлемді жақсы көруге тырысады. Нақты, қатыгез, тамаша, түсінікті, түсініксіз әлем, минут сайын адам толған мәселерді мәжбүрлі түрде шешім қабылдау керек (не өзі, не ұсынылған шешіммен пайдалану). Танымды және ұғынықты әлеммен өзара қатынасқа кіру кезінде, оқушы осы әлемге өзінің өмірін саналы түрде ұғыну қабілетін құрайды, Тек осылай ғана біз стратегиялық мақсатқа қол жеткіземіз: олар лайыкты адамның өмірі, жеке тұлғаның қалыптасу қабілеті.

2. Тәрбие жүйесінің мақсаты мен міндеттері.

Мақсат:

Лайықты адамның өмірін құру, жеке тұлғаның қалыптасуы.

Міндеттері:

· Мектепте әр бір баланың тұлғасы басты құндылықтары болып табылатын, балалық шақтың орта тәрбие кеңістігін құру

· Сананың қалыптасуы,кез келген қолайсыз жағдайда бір біріне деген құрметтісақтау, қамқорлықты көрсету, өзара түсінүсу, өзара әрекеттесуге ұмтылу.

3. Балалар мен ересектердің бірлескен қызметінің негізгі түрлері.

1.Педагогтар және оқушылармен жүргізілетін операциялар мен бірлескен акциялар.

2.Тәрбие жүйесінде мәлімделген, бағдарламаларға сәйкес мәдени-көпшілік іс-шаралар

3.Нәтижелер мониторингі

4.Мектепте өзін-өзі басқару ұйымы

5. Қосымша білім беру бірлестігі, секциялар, үйірмелер жұмысы

6. Ата-аналарға арналған лекторийлер (жоспар бойынша)

Қызмет түрлерін іске асыру үшін мәлімделген таңдаулы мақсаттардың, мазмұнның қозғалуына әкеледі және ақырын қимыл қозғалысы кезінде қажетті нәтиже береді:

· мәдени өмірдің түсіну және қабылдау нормалары. Бұл нормалар өте көп, бірақ олардың негізі бір – шындық, жақсылық және сұлулық.

· жерде ең жоғарғы құндылықтар және өмір сүруде адам субъектісі ретінде түсініктерді қалыптастыру.

· адам өмірінің әлеуметтік құрылымына алу құндылықтарының қарым-қатынасы.

· өмірлік жолға жеке таңдау қабілетін дамыту, өмірлік қабілетті қалыптастыру.

Баланың мәдениеттің жоғары өрлеуіне, оның бірінші сатыдан екінші сатыға табысты қозғалуы, педагогикалық процесстің білікті басшылығының арқасында.

4. Тәрбие жүйесінің субъектілері

Тәрбие жүйесіне келесі субъектілер кіреді:

· Сынып жетекші.

· Оқушылар.

· Ата-аналар (заңты тұлғалар).

· Пән-мұғалімдері.

· Мектеп әкімшілігі

· Психолог

5. Тәрбие жүйесінің сыртқы байланысы:

Барлық ұсынылған субъектілер баланың зияткерлік, эмоционалды-жігерлі және рухани-адамгершілік салағабіртұтас педагогикалық әсер етеді, өзара байланысты және өзара іс-қимылды көрсетеді. Дәл осы және тәрбие жүйесінің құрамдас элементтер интеграциясының доминантты идеясы болып табылады.

Тәрбиежүйесініңмақсаттарына жету жолдарыныңегжей-тегжейлі сипаттамасы

I кезең

Мақсаты: педагогтардың, оқушылардың, ата-аналардың шығармашылық белсенділігін ояту.

Қызметтің негізгі бағыттары. Педагогикалық шарттар:

– педагогтардың, ата-аналадың, балалардың қызығушылықтарын, пікірлерін зерттеу;

– қоғамды зерттеу;

– кадрларді іріктеу және орналастыру;

– клубтардың, спорттық секциялардың, түрлі бейінді топтардың жұмыстарын ұйымдастыру, педагогикалық кадрлардың кәсіби біліктілікті арттыру, шығармашылық үшін негіздер құру;

– оқушыларға әсер ету үшін жаңа педагогикалық технологияларды меңгеру.

II кезең

Мақсат: тәрбие жүйесін жетілтіру және дамыту тактикасының стратегиясын анықтау (негізгі бағыттары, қызметтің түрлері мен нысандары).

Міндеттері:

– балалардың өзін-өзі басқару органдарының жұмысын жетілдіру;

– дәстүрдің жалғасуы;

– әрбаланыңдербестігін, бастамашылығын, жауапкершілігні, шығармашылығынсыныптарда, ұжымдарда дамыту.

Қызметтің негізгі бағыттары. Педагогикалықшарттар:

– тәрбие жұмысы жүйесінің тиімділігінің шарттарының бірі нақты жоспар құру;

– тәрбие жұмысы қызметтің барлық нысандарынан және түрлерінен өтеді;

– қосымша білім беруді дамыту: сабақтан тыс үйірмелік жұмыс, қосымша курстар; сабақтан тыс шығармашылық шаралар, облыстық және аудандық бағдарламаларға қатысу;

– қоғамдық және қамқорлық ұйымдармен, ата-аналармен қоғамдағы жұмыс;

– ортақ білім беру процессін құру.

III кезең

Мақсаты: педагогикалық технологиялардың және вариациялық жағдайда білім беру және тәрбие процессінің сапалы нәтижелерді қамтамасыз ету.

Міндеттері: оқушының әр бір кезеңінде қызметтің негізгі салаларында өзінің міндеттерін шешуге көмектесетін қарым-қатынас жүйесін құру.

Педагогикалықшарттар:

– кенттің, отбасының, баланың жеке тұлғаның тәрбиелік және оқу процессін ынталандыру үшін педагогикалық ұжым бойынша жаңа мазмұнын және білім берудің ұйымдастырушы-педагогикалық моделдерін, мұғалімдер қызметінің инновациялық іздеуді кеңейту,

– кіші, орта және жоғары сатылардың үздіксіз тізбегі үшін білім беру және тәрбие бағдарламалары іске асырылатын сабақтастықты қамтамасыз ету.

Тәрбие жүйесінің бағыттары

1. Гуманитарлық, математикалық, табиғи-географиялық пәндер және басқа циклдар бойынша мектептен тыс және сабақтан тыс жұмыс (пән үйірмелері, интеллектуалды конкурстар, олимпиадалар).

2. Көркем-эстетикалық цикл пәндері бойынша мектептен тыс және сабақтан тыс жұмыс. Білім беру, сәндік-қолданбалы өнер, хореография, театр бағыты, байқаулар, конкурстар өткізу, музыкалық ұжым және үйірме жұмысын, балалардың көркем-эстетикалықбілімін және тәрбие міндеттерін іске асыру.

3. Мектептен тыс және сабақтан тыс спорттық жұмыс (спорттық үйірмелер жіне секциялар, байқаулар, жарыстар).

4. Мектептен тыс және сабақтан тыс еңбек тәрбиесі, құқықтық, патриоттық жұмыс (жарыстар, көрмелер, конкурстар, байқаулар, бірлестік бағдарламалар).

5. Оқушылардың өзі-өзін басқаруды дамыту

6. Балалар мен олардың ата-аналарының бос уақытын бірлесе іске асыру (жорық, «Шамдар», «Шай үстінде» кештер, конкурстар, көрмелер, интелктуалды ойындар, саяхаттар және сапарлар).

Мұндай «іріблокты» тәсіл тәрбие қызметін құруда мектеп ортақтығын жасауды көмектеседі. Сондықтан «БІЗ» деген сезім, бірлестік сезімі, тезірек қалыптасады.

Әр сынып тәрбие жүйесінің бірлігі бола отырып, жалпы мектеп ісінде көшбасшы, бастама, сыныпішінде дәстүрді құруға құқылы. Әр оқушының интелектуалды дамуы сынып ұжымының және оқушының диагностикасы бойынша сынып жетекшілердің жұмысының мәні зор, балалардың әртүрлі жұмыстарға қосу мумкіндігі үшін, оларды жақсы жағынан көрсету үшін, ұжымда жақсы істермен өзінді бекіті үшін сабақтан тыс әртүрлі жұмыстарды өткізу,

Диагностика қорытындысы бойынша педагогикалық қолдау сынып сағаты барысында, бірақ жиі жеке әңгімеде болу керек.

Жүйеде басқару осылайша болу керек:

Жүйемен басқару

1 Тәрбие жүйесімен басқару, басқару шешімдерін қабылдаудың үш негізгі түрі бойынша жүзеге асады:

1. Басқарутүрінде– жоғарыдеңгейдегібасқаруорганымектепконференциясыболыптабылады. Мүдделі тараптардың келісіміне жеткен жағдайда басқарушылық шешім қабылданған болып саналады.

2. Өзін-өзібасқарутүрінде– басқарушылықшешім педагогикалықкеңестің, балалар парламент кеңесінің, кәсіподақкомиттетініңұжымыменқабылданады.

3. Әкімшілік басқару түрінде – егер де шешім жылдам істі талап етсе, онда директор жеке қабылдайды, ал әкімшілік отырыста – алқалы түрде қабылдайды.

Тікелей басқаруда субъектілердің және шешілетін тапсырмалардың ауқымы тұрғысынан, басқару жүйесінің құрылымында төрт басқару деңгейін көрсетіге болады:

1. Стратегиялық басқару деңгейі – директор деңгейі.

2. Тактикалық басқару деңгейі – директор орынбасарының деңгейі.

3. Педагогикалық және шаруашылық жедел басқару деңгейі – ӘБ басшылардың, кеңестердің және басқа органдарың деңгейі.

4. Оқушылардың жедел басқару деңгейі – педагогтардың, сынып жетекшілердің, белсенді оқушылардың деңгейі.

2 Тәрбие процессімен басқару келесі түрде құрылады (келесі бағыттар бойынша):

1. Бөлімшелермен бірлескен жұмыс:

а) жастар маслихаты;

б) қоғамдық ұйымдармен байланыс(оқушылар сарайы, мұражайлар, кітапханалар, музыкалық мектептер және т.б.)

2. Әкімшілік жұмыс:

а) сынып жетекшілердің біліктілігін арттыру;

б) мектептің тәрбие жұмысының тәжіриебесімен танысу, оның ішінде мерзімді баспасөз беттерімен;

в) сынып жетекшілердің ӘБ;

г) бюллетендерді, әдістемелік материалдарды шығару.

3. Ақпараттарды жинау:

а) педагогикалық бақылау;

б) сауалнама;

в) жиналған ақпаратты талдау;

г) диаграмма кестесі.

4. Жоспарлау:

а) оқушылардың дамуына бағытталған және олардың тәрбие деңгейін жоғарлату үшін жоспарлар және бағдарламалар әзірлеу;

б) жиналған және өңделген ақпаратқа сәйкес нысандарды және әдістерді таңдау.

5. Бақылау және түзету:

а) тәрбие жұмысының бағдарламаларын және жоспарларын бағалау және талдау(педагогикалық кеңестер, сынып жетекшілердің ӘБ, директор алдындағы есептер және басқа нысандар);

б) бағдарламаларды және жоспарларды түзету.

6. Оқушылардың жеке тұлғасын дамыту үшін жағдай жасау:

а) педагогикалық және оқушылар ұжымдарында достық қатынастар;

б) материалдық-техникалық базаны құру;

г) отбасы және гимназия арасындағы тығыз байланыс;

д) мектептен тыс, сабақтан тыс, сыныптан тыс өзара көмектесе өткізу