Мен өмірді сүйемін сурет байқауы, 4 сынып

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ

МИНИСТРЛІГІ Ы. АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ АКАДЕМИЯСЫ

МИМИКА ЖӘНЕ ПАНТОМИМИКАНЫ ДАМЫТУ

Көру қабілеті бұзылған (көрмейтін және нашар көретін)

оқушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің

1-4 сыныптары үшін оқу бағдарламасы

Астана

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірде №115 бұйрығымен бекітілген.

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2013 жылы 10 сәуірде № 8424 тіркелген.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 18 маусымдағы №393 бұйрығымен оқу бағдарламасына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 14 шілдеде № 11659 тіркелген.

Мимика және пантомимиканы дамыту: Көру қабілеті бұзылған (көрмейтін және нашар көретін) оқушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 1-4 сыныптары үшін оқу бағдарламасы – Астана: Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА, 2015. – 16 б.

© Ы. Алтынсарин атындағы

Ұлттық білім академиясы, 2015. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы «18» маусымдағы № 393 бұйрығына 38 – қосымша

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 143- қосымша

Көру қабілеті бұзылған (көрмейтін және нашар көретін) оқушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 1-

4 сыныптары үшін «Мимика және пантомимиканы

дамыту» пәнінен типтік оқу бағдарламасы

1. Түсінік хат

1. «Мимика және пантомимиканы дамыту» пәнінің оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Көру қабілеті зақымдалған балаларды (көрмейтін және нашар көретін) арнайы оқыту мен тәрбиелеуде «Мимика және пантомимиканы дамыту» коррекциялық компоненттерінің негізгі пәндерінің бірі болып табылады.

3. Қарым-қатынас – баланың қалыпты психикалық дамуының негізгі шарты және маңызды факторы болып табылады. Көру қабілеті терең бұзылған бала үшін қарым- қатынас қосымша маңызға ие, өйткені екіншілік ауытқуды түзету мен орын толтыруда нәтижиелі құрал болып саналады.

4. Көруінде мүкістігі бар балалардың даму заңдылықтарының бір ерекшелігі - қоршаған орта туралы ақпараттың тапшылығы, болып жатқан өзгерістер мен көру қабілеті үдерісінің саябырлығында айқындықты, фрагменттікті, әлемнің бейнесінің схематизмын шарттайды. Бұл қарым- қатынас әрекетінің дамуына кері әсерін тигізеді (сөздік және

сөздік емес құралдар және т.б.), сол себептен арнайы коррекциялық-дамыту сабақтарын талап етеді.

5. Тифлопедагогтар мен тифлопсихологтар қоршаған ортаны көріп қабылдау мүмкіндігінен айырылғандығы және орын толтыру тәсілі арқылы үйретілмеген балаларда эмоция, мимика, жесттер мен пантомимика туралы түсініктері айқын емес, бұл тұлғааралық қарым-қатынас жасау деңгейін қиындататындығын айтқан. Көруі бұзылған балалар түрлі қарым-қатынас жағдаяттарын дұрыс қабылдамайды, оларды дұрыс бағаламайды, ол балалар арасындағы қарым-қатынасты үзеді немесе аз араласуға алып келеді. Балалар қарым-қатынас жасауда енжар болады, қарым-қатынас жасауға қызығушылық танытпау сияқты қиыншылықтарды сезінеді.

6. Осының бәрі көру қабілеті бұзылған балалардың сөздік және сөздік емес қарым-қатынас құралдарын танымдық процестерінің ерекшеліктерін ескере отырып дамыту үдерісін мақсатты түрде басқару керектігін көрсетеді.

7. Көру қабілетінің ауытқуы бар балаларды еліктеушілікке әкелетінін ескеретін болсақ, осыған байланысты педагогтың алдында адамгершілік және этикалық түсініктерді, белгілі бір эмоция мен сезімдерді, қарым-қатынас ақпараттарын балаға жеткізу міндеті тұрады.

8. «Мимика және пантомимиканы дамыту» пәнінің мақсаты - көру қабілеті бұзылған балалардың ересек адамдармен, құрдастарымен өзіне деген эмоциональды- мотивациялық қатынасты орнату; адами өзара қарым-қатынас мәдениеті туралы, сонымен қатар тұлғаның тиімді дамуына әкелетін қоғамда қажетті адекватты мінез-құлық, тәжірибе мен біліктілік, қарым-қатынас дағдылары мен білім жүйесін қалыптастыруды қамтиды.

9. Міндеттері: 1) қоршаған адамдарды қабылдау алгоритімін қалыптастыру;

2) өз сезімдерін көрсете білуге және әңгімелесушінің эмоциялық күйін қабылдауға үйрету;

3) адамға қажетті айқын қалыптар мен жесттерді, мимикаларды, қимылдарды көрсету және қабылдау дағдысын қалыптастыру;

4) өзінің, әңгімелесушінің, әдеби шығармалардың кейіпкерлерінің эмоциялық күйін және сыртқы көріністерін сөзбен сипаттау дағдысын жетілдіру;

5) көңіл-күй жағдайын басқа адамдармен бөлісу, ортақтасу қажеттіліктерін қалыптастыру;

6) қарым-қатынас жасауға және қоршаған адамдарға қызығушылығын дамыту;

7) сыртқы көріністері бойынша қоршаған адамдардың әрекеттерін және өзінің мінез-құлқын талдауға бағытталған іс- әрекетті өзіндік бақылау және адекватты бағалау, мінез- құлықты өзіндік басқару негіздерін қалыптастыру;

8) қоршаған ортаға өзара сену және өзара құрметтеу сезімін дамыту;

9) сөздік және сөздік емес қарым-қатынас құралдарын қолдану арқылы еркін тәжірибелік әрекетте қалыптасқан мәдени мінез-құлық дағдыларын қолдану;

10) өмірлік жағдаяттарда қалыптасқан қарым-қатынас дағдыларын қолдану.

10. Курстың мазмұны келесі бөлімдерде ұсынылған: 1) бет, мойын, иық және дене бұлшық етін дамыту және нығайту/психикалық-ымдық жаттығу;

2) дене және беттің кескінін қабылдау алгоритімін қалыптастыру: өз-өзіне, басқа адамда, тірі объектіде, қуыршақта;

3) эмоцияналдық күйін дұрыс қабылдауға үйрету, өзінің эмоцияларын мимикалық және пантомимикалық әрекет арқылы көрсету және сөйлеу интонациясымен байланыстыру;

4) сөздік және сөздік емес қарым-қатынас құралдарын тәжірибеде қолдану және оларды іс-әрекет барысында дұрыс жаңғырту дағдысын қалыптастыру;

5) сөйлеу интонациясын дамыту; 6) мәдениетті іс-әрекет дағдысын қалыптастыру. 11. Курстың барлық бөлімдері өзара байланысты. Осы бөлімдер тәжірибелік жұмыста біріктірілуі мүмкін және бір- бірін толықтырады. Сондықтан бір сабақта оқу әрекетінің түрлері де және бөлімдері де үйлесуі мүмкін. Мысалы «Сөздік және сөздік емес қарым-қатынас құралдарымен тәжірибеде қолдану және оларды іс-әрекет барысында дұрыс жаңғырту дағдысын қалыптастыру» бөлімінің мазмұнын «Сөйлеу интонациясын дамыту» бөлімінің элементтерімен үйлестіруге болады.

12. Сабақтың мазмұны келесідей құрылымдық компоненттерден тұруы мүмкін:

1) 1 кезең – бұлшықет тонусын жаттықтыру; 2) 2 кезең – мимикамен, жесттермен және дене қалыптарымен таныстыру;

3) 3 кезең – іс-әрекетті вербализациялау, бет және дене қимылдарын айқын орындауға үйрету;

4) 4 кезең – қойылымдарда, ойындарда, этюдтарда сөздік және сөздік емес қарым-қатынас құралдарын пайдалану.

13. Оқу іс-әрекетінің негізгі тәсілдері: 1) оқу, әңгіме, талқылау, айтып беру, мәнерлеп әнгімелеу, талдау;