Мен ұшқыш болғым келеді мектепке дейінгі ашық сабақ

Тақырыптық оқу қызметі:

«Мен ұшқыш болғым келеді!»

Мақсаты: Балаларды қаһарман ғарышкер мамандығымен таныстыру. Ғарышты меңгерудің адам өміріндегі мән-маңызын ашу, еліміздің мақтаныштары-қазақ ғарышкерлерімен таныстыру. Ой-өрін дамыта отырып таным деңгейлерін кеңейту. Түрлі мамандық адамдарын құрметтеуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: суреттер, үн таспа, зымыран суреті.

Сөздік жұмысы: ғарышкер, ұшқыш.

Әрекет кезеңдері

Тәрбиешінің іс-әрекеті

Балалардың іс-әрекеті

Мән-мағынаны қозғаушы

Іздену ұйымдастырушы

Шаттық шеңбері

Сәлем саған жер анам,

Сәлем саған алтын күн.

Сәлеметсіздерме апайлар,

Сіздерді көргеніме қуанам.

Туған жерді сүю - парыз

Сүю үшін білу – парыз

Қасиетін ұғу – парыз

Күзетінде тұру – парыз

(М.Әлімбаев)

Балалар қазір көктемнің қай айы? Сәуір айында қандай мерекелер бар? Бүгін балалар ғарышкерлердің мерекесі, он екінші сәуір ғарышкерлер күні.

Ал енді мен сендерге жұмбақ жасырайын.

Жерде болса тұрағым

Марсқа ұшып тұрамын.

Олай болса балалар ғарыш, ғарышкерлер туралы не білеміз.

Әңгімелеу.

Ия, ерте кезден-ақ, балаларымыз аспан денелерін зерттеуге, оның құпиясын ашуға құштар болған, армандаған.

Біздің ата-бабаларымыз, космотың не екенін білмей тұрып-ақ, жол жүретін болса, әртүрлі жағдайларда, алдымен аспанға қарап ауа-райын болжаған. Адасып кетпес үшін киіз үйдің түңлігінен қарап жатып, аспан әлемінің сырын білгісі келеген. Жұлдыздарға қарап уақытты, бағыт-бағдарды болжаған.

Ерте кезден көксеген арман қиял, ғылым мен техниканың дамып, өсіп өркендегеннен кейін құлашын кең жайды. Ғалымдар ғылыми зерттеулер жүргізді. Жер-шар тәрізді. Ал жердің серігі-АЙ. Күннің айналасында жерді қоса есептегенде 9 планета бар.

Олар: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон. Біз жер планетасында өмір сүреміз.

Осы ғарышты зерттеу үшін 1957ж. қазанда жол ашылды.

-Қазақ жері-Байқоңыр, ғарышқа самғап жатқан корабльдерге қайнау бесік болды.

Байқоңыр неліктен космадром, яғни ғарыш айлағы болып, таңдалып алынған?

Себебі ол, экватор сызығына (глобустан көрсету) жақын жатыр. Ол корабльдердің , яғни «ғарыш кемелерінің» ұшып-шығуына көп жеңілдіктер береді. Жері жазық, кең ұшу алаңдарын салуға қолайлы деп 1955 жылы Байқоңыр ғарыш айлағы салынады.

Ғарышқа ең алғаш рет екі итті ұшырады. Екі ит аман-есен оралады. Сосын Лиса деген ит ұшырылады. Ол зымыраннан бөлінген парашют бөлінбей апат болады.

1957ж. қазанда «Лайка» деген итті алып ұшты. Лайка жерді 9 рет айналып өткеннен кейін өртеніп кетті.

Ғалымдар неліктен итті ұшырып отырды?

Себебі: Адамды бірінші орынға қойды. Оның апат болмауын тіледі. Сол себепті бірінші итті ұшырды. Ит жануарлардың ішіндегі ең ақылды,шыдамды, төзімдісі екен.

Ғарышқа ұшуда жан-жақты тексеріп болған соң, адамдарды ұшыра бастады. 1961ж, 12-сәуірде дәл бүгінгі күні Ресей азаматы Ю.А.Гагарин Байқоңыр ғарыш айлағынан ғарышқа ұшты. Содан бері бірнеше ғарышкерлер ұшты. Ішінде әйел адамдарда бар.

Арада 30 жыл өткеннен кейін, Еліміз тәуелсіздік алып, Егеменді ел болғаннан кейін, президентіміз Н.Назарбаевтың қолдауымен Байқоңыр ғарыш айлағынан тұңғыш қазақтың ғарышкері Т.О.Әубәкіров ғарышқа ұшты. Бұл Егеменді еліміздің үлкен жетістіктерінің бірі, Тоқтар ағамыз Қарағанды облысының тумасы. Оның осы ерлігі үшін «Халық қаһарманы» атағы берілді. Тоқтар Әубәкіровтың ұшуы ғалымдар үшін он жылдық азық болды. Көптеген жаңалықтар әкелді. Айдан топырақ әкелді. Оны селекцияландырып, ақтүйнек егуге минералды тыңайтқыш етті. Радио, теледидар,телефон сымтетіктері, ауа райын бағдарлауда жаңалықтар әкелді.