Мұқағали – мәңгілік ғұмыр тәрбие сағаты 2 сынып

Жекенова Акжаркын Шекирткалиевна

Атырау облысы, Қызылқоға ауданы

Жаңашаруа қазақ орта мектебі

Бастауыш сыныбының сарапшы мұғалімі

Мұқағали - мәңгілік ғұмыр

Мақсаты: Оқушыларға қазақтың біртуар тұлғасының бірі – Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы түсінік беріп, ақын өлеңдерінің мазмұнын ұғындыру, өлеңді мәнерлеп жатқа оқыту. Жас буынды поэзия нәрімен сусындату, ақынның өлеңдеріне деген сүйіспеншіліктерін ояту. Оқушыларды поэзияны сүйе отырып, ақын жырларынан үлгі алуға, адамгершілік пен мейірімділік қасиеттерін өз бойларына сіңіре білуге тәрбиелеу.

Жүргізуші:

Армысыздар ата- аналар,ұстаздар,оқушылар!Бүгінгі 3"ә" сынып оқушыларының ұйымдастыруымен өткелі отырған тәрбиелік шарамыз ақын,поэзияның Хантәңірі Мұқағали Мақатаевтың туған күніне арналмақ.Хантәңірі етегінде,Қарасаз мекенінде,Қарасу жағасында,Шәлкөде даласында ХХ ғасырдың ұлы ақыны 1931жылы 9-ақпанда дүниеге келді.Шын аты - Мұқаметқали.Мұқағали деп өзі өзгерткен.Мұқағали - сөз құдіретінің мән - мағынасын терең түсініп,сөз маржанын бейнелі өрнекпен кестелеген ақын.Өзінің естелігінде ақын "Мені сөзге, жырға үйір еткен халық,сүюге тәрбиелеген әжем"дейді.Ақын шығармаларының тақырыбы әр алуан.Ол биік адамгершілікті де, достықты да,бауырмашылдықты да,табиғатты да,тіл мен тәуелсіздікті де жырлаған.

Өмірге бір - ақ келген асыл едің,

Теңіздей тебіреніп тасып едің.

Сағымға еніп кеткен кемедейсің,

Аралап ХХ ғасыр елін.

Өмірін өлеңменен өрген ақын,

Тағдырдың тапшылығын көрген ақын.

Қазақтың қасиетті қара өлеңі

Жалғаса бергеніне сенген ақын! - деп толғана еске алады кейінгі ұрпақ.Кейінгі ұрпағының өзін ұмытпай жыл сайын еске алатынын сезіп кеткен ақынды әулие демеске шараң жоқ.Уақыт өткен сайын мәртебесі биіктей беретінін бүгін тағы танытпақпыз.

Ән сал,жаным,

Әңіңмен тербет мені.

Бір сәтке тынсын тірлік жер - көктегі.

Ән:"Саржайлау" Орындайтын:Қайыржан Қарақат

Халықтың рухани бай әдеби мұрасынан күш - қуат алған Мұқағали - қазақ әдебиетінде қаламдас достарының ішінен ерекше өз үнімен оқшау келген дара тұлға.Табиғатына тартып туған ақынның асқар таулардай биіктігі,Шәлкөде жайлауындай кеңдігі, Қарасаз шалғынындай шалқыма көңілі туған жердің қасиеттілігінен бе деп қаласыз?!

"Қайран,Қарасазым - ай!"өлеңі. Оқитын: Қобылан Гүлжүзім

Ақынның көзі тірісінде үнтаспаға жазып,алынған өлеңдеріне құлақ түрейік.

Жүргізуші: Мұқағалидың балалық шағы соғыс жылдарымен сәйкес келеді.Болашақ ақын 10 жасында майданда жүрген әкесін сағынып өлең шығарады.

Әкеміз бір әкеден жалғыз еді,

Судағы жалғыз біткен жалбыз еді.

Мінекей,он ай болды хабары жоқ,

Біздағы әкемізге зармыз енді.

Бұл өлеңнен асқар таудай қорғаны болған әкеге деген жас жүректің өшпес,ыстық сағынышы болатын.

"Әке сөзі"өлеңі. Оқитын: Амандық Самғат

Экранға назар аударайық.Слайдты таныстыру

Мен әкемнің соғыста қайтыс болғанын,шешемнің үйінің жоқтығын,оған қамқорлық жасап үй беру жөнінде Мәскеуге дейін хат жаздым.Әйтеуір үй алып беруге тырысамын.Нағиман шешем әлі - ақ көп қатарлы әсем үйде тұрады!Өткенде түс көрдім.Шешем басында ақ жаулығы бар Абай атамыздың қасынан қуана басып маған қарай күліп келе жатыр.Ояна кетсем түсім екен.Анам бақытты болады деп ұзақ толғаныстан соң "Шеше,сен бақыттысың"деген өлең жолдары дүниеге келді.

"Шеше,сен бақыттысың"өлеңі Оқитын: Қандыбекқызы Нұрлыгүл

Би: Көңілашар Орындайтын:Бишілер тобы

Өмірді,туған елді шын сүйген ақын балалық шағынан бастап -ақ осы қасіретті көріп өсті.Отанына,туған жеріне деген махаббатты шексіз болды.

"Отан"өлеңі,оқитын: Жалғас Тұрсынай

Ақиық ақын әке "аманатын"айтып,оны орындап қана қоймай,өзі де еліне,халқына,келер ұрпаққа да өсиет жазып қалдырды.

"Қарттарды сүйем",оқитын Теміржан Нұрбек

Не сыйлайды, не береді келер күн,

Не де болса тірі тұрсам көрермін.

Желідегі құлынымын мен елдің,

Көгендегі қозысымын мен елдің.

"Үш бақытым",оқитын Әділбекқызы Жұлдыз

"Аққу "биімен бишілерді ортаға шақырайық

Мұқағали кірпігі әрең қимылдап ауруханада ақырғы сәттерін күтіп жатты.Әбден арыған, сөйлеуге шамасы жоқ,сол қалпымен жатып,ақырғы күшін жинап тілге келді."Лашын, такси әкел.Одаққа барайық...Балаларым жас еді.Бітпеген жұмыстарым бар еді..."деп сыбырлап әрең-әрең айтып шықты.Сөйтіп Мұқаң өзінің сүйікті Жазушылар одағына әлдене айтқысы келіп жатып жан тәсілім етті.

"Арыз жазып кетейін"оқитын: Сағынтай Сағадат

Ол әр уақытта өз халқымен бірге қуанып,бірге күйініп отырды.Сондықтан да дауылды жылдар туралы ақын жасаған образдар - сол бір кезеңнің тарихының,өмірінің шынайы бейнесі. "Шыда,шыда",оқитын: Серік Ерасыл

Мұқағали өмірдің қиындығымен қатар,аяулы қызы Майгүлімен ерте қоштасты.Әрине сыршыл ақынның жүрегіне,қатты батты.Ендігі кезекті Майгүліме атты өлеңін тыңдаңыздар.

Оқитындар: Жанболсын Жантөлеби (1)

Бағытжан Айнелья (2)

Әділбекқызы Жұлдыз (3)

....Тірлігінде шекпен кимей,шен алмай,

Еңбегінің қызығын да көре алмай

От боп жанып өтіп кеткен ақынға

Мәңгілік қып өмір берген өлеңді - ай,дей келіп "Қазақ поэзиясының Хантәңірі"атты тәрбиелік шарамызды аяқтаймыз.

Міне,балалар,Мұқағали жайлы біраз мәлімет алдыңдар.Ақынның бейнесі жылдар өткен сайын биіктеп тұлғалана түседі.Тау биіктегенімен,теңіз тереңдегенімен,дала маңғаз кеңдігімен көрікті десек,Мұқағали жанға жақын жырларымен сүйікті,өлеңдерімен көрікті.Ақынға ғасыр ауысқан кезде "Ғасыр ақаны"атағы берілген еді.Мұқағалидың рухани қазынасын ұлт игілігіне асыратын ХХІ ғасырдың жастары - сендерсіңдер. Мұқағали поэзиясы бір жылдың не бір айдың немесе бір шараның еншісі емес.Ол таусылмайтын қайнар бұлақ.Ол - поэзиясының Хантәңірі.Ол - сыршыл ақын.Ол- қара өлеңнің шебері.Ол - патриот ақын.Ол - қайта өмірге келген ақын.Ол - ұстаз.Ол - драматург.Ол - сатирик.Ол - жазушы.Ол - журналист.

Ән: "Бақыт жайлы" Орындайтын:Хор

Ақиық ақынға арнау, өлең де, эссе де, естеліктер де әлі жазыла берер. Мұқағалидың өзі айтпақшы: өлең көше ме, өше ме - мәселе сонда! Мұқағали ақынның жырлары – тіршілік тамырындай мәңгі жырлар. Жүрегі бар адамның сезімін селт еткізетіндей жырлары болашақ ұрпақтың жүрегінде мәңгі сақталады.Ендеше бүгінгі ақиық ақынға арналған жыр кешімізді өзімнің жүрегімнен шыққан жыр қатарларымен аяқтаймын.

Бекітемін:

Мектеп директоры:

А. Ж. Рашқалиев

Жаңашаруа қазақ орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі

Жекенова Ақжарқынның

Өз білімін жетілдіру жоспары

Өз білімін жетілдіру тақырыбының міндеттері мен мақсаттары:

Мұғалімнің шығармашылық қабілетін ашу және кәсіби деңгейін көтеру.

Оқушылардың өз бетімен жұмыс істеу дағдысын дамыту.

Дәстүрлі емес сабақтар, ойын, сыныптан тыс шаралар арқылы оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру.

І. Идеялық – теориялық білім көтеру жоспары.

Жұмыс мазмұны

Орындалу мерзімі

І. 1

2018 – 2019 оқу жылы

Оқушылармен тәрбиелік шараларда, ата- аналармен жұмыстарда төмендегідей материалдарды оқып – үйрену және қолдану:

«Қазақстан – 2030» бағдарламасы

Қазақстан Республикасының Президенті Жарлығы «ҚР – ның Мемлекеттік рәміздері туралы».

«Қазақстан Республикасының Кониститутциясы», 1995 жыл 30 тамыз.

«ҚР –ның Білім туралы заңы» 2007 жыл 27 шілде №319

«ҚР –ның Тіл туралы заңы» № 151. 27 – тарау. 11.07.1997 жыл

«ҚР –ның Еңбек кодексі» 2007 жыл 15.05 № 251

Жыл бойы

Үнемі

Жыл бойы

ІІ

ҚР білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға арналған оқу бағдарламасын оқып- үйрену. 2010 жыл. 7. 12 № 1118

Үнемі

ІІІ

«Оқу – әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру Ережесі» ҚР Білім және ғылым минстрлігінің 2007 жыл 29 қараша № 583 бұрығын басшылыққа алу.

Жыл бойы

ІV

ҚР – Педагог қызметкерлері аттестаттау ережесі туралы.

Аттестаттау тәртібінің ережелері.

Аттестаттау комиссия және оның құрамы.

Аттестаттауды өткізу күн тәртібі.

Кезінде

V

Балалар құқығын қорғау Конвенциясы

4- бап. Бала және отбасы

9 – бап. Бала құқығы және міндеттері

Балаларды қорғау және олардың денсаулығын сақтау.

Уақытында

VІ

ҚР орта білім беру жүйесін дамытуда 12 жылдық оқытуға көшіру мәселесі. № 327

Кезінде

VІІ

Н.Ә. Назарбаевтың лекциясының мазмұнымен таныс болу. «Қазақстан – білім қоғамы жолында 05.09.2012 ж »

VІІІ

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жылма – жылғы Қазақстан халқына Жолдауының негізгі ережелерін оқу – тәрбиесі процесінде қолдану.

а) 2012 жылғы Әлеументтік – экономикалық жаңғырту Қазақстан дамуының басты бағыты.

Оқу жылы бойына

2013 – 2014 оқу жылы

Жаңа оқу заңдары мазмұнымен танысу, жұмыста қолдану. «Білім туралы заңы (маусым 2007 жыл) ҚР білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы».

Қыркүйек – Қазан

Президент Н.Ә. Назарбаевтың « Әлеуметтік – экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» атты жолдауын сабақтарда және оқушылармен жұмыстарда қолдану және ата – аналар қоғамымен талқылауға қатынасу. 2012 жылғы жолдау.

Қараша

2014 - 2015 оқу жылы

Елбасының жолдауын сынып сағаттарында қолдану.

«12 жылдық білім беру» материалдарын оқуды жалғастыру.

«Алғашқы баспалдақ және бейінді оқыту» бөлімі.

Педагог – қызметкерлерді Аттестаттауды өткізуге арналған әдістемелік – нұсқау хаттарды оқу және қолдану.

Ақпан

Үнемі

Ақпан – Наурыз

– 2016 оқу жылы

« Білім туралы заңды» оқып – үйрену.

ҚР Білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы. 2011 – 2020 жылдарға арналған.

Жаңа жобамен таныс болу: 2011 -2020 жылдарға арналған «Тілдерді дамыту бағдарламасы».

Н.Ә. Назарбаевтың «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз» Қазақстан халқына Жолдауын оқу – талдау және қолдану.

Жыл бойы

Кезінде

2016 - 2017 оқу жылы

Қазақстан Республикасының Бұқаралық ақпарат материалдары-мен танысу, шараларда қолдану.

Қазақстан Республикасының Президенті

Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы:« Әлеуметтік – экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты», оқу – талдау. 27.01.2012 жыл

Ұлт көшбасшысының жолдауын оқу – талдау, мұғалімдер арасында талдауға қатынасу.

Қыркүйек –Желтоқсан

Жыл бойы

Кезінде

2.Теориялық білімін көтерудегі педагогикалық және арнайы білім (мамандығы бойынша білім көтеру, арнайы және әдебиеттермен жұмыс, педагогикалық оқу, өз тәжірибесімен алмасу, практикалық семинарға қатынасу)

Жұмыс мазмұны

Орындалу мерзімі

2013 - 2014 оқу жылы

Мұғалімдер білімдерін жетілдіру мақстында өз білімдерін жүйелі көтеру курстарына қатынасу. Ол үшін:

а) Пән бойынша газеттер мен журналдарға жазылу.

ә) «Әдеби сұрақтар», «Ғылыми жаңалықтар» , «ҚР – ның 12 жылдық білім беруге көшу концепциясы».

б) Теориялық білімдерін практикада қолдану мақсатындағы баяндамалармен ӘБ отырысында, педагогикалық оқуда, конференцияларда, семинарларда ораға салу.

Оқу процесінде жаңа технологияларды қолдану ( Қараевтың деңгейлеп оқыту технологиясы) СТО, дамыта оқыту технологиясы.

Қараша

Кезінде

2014 - 2015 оқу жыл

Білім білік дағдысын дамыту және санаттарын көтеру мақсатында:

а) Курстарға қатынасу.

ә) Көркем әдебиеттермен танысу.

б) Әдістемелік конкурстарға қатынасу.

в)Аудандық, облыстық семинарларға қатынасу.

Маусым

Жыл бойы

Кезінде

2015 – 2016 оқу жылы

Озық тәжірибелермен таныс болу, өзінің тәжірибеңе қосу.

Тәжірибе алмасу семинарына қатынасу.

Инновациялық технологиялар туралы материалдарды оқып- талдау.

Барлық әдістемелік нұсқауларды қолдану мен сараптау.

«Интерактивті тақтаны қолдану» курстарынан өту.

Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауымен танысу.

Үнемі

Жыл бойы

Кезінде Үнемі

2016 - 2017 оқу жылы

«2011 -2020 жылдарға арналған Тілдерді дамытудың мемлекеттік бағдарламасын» оқу – талдау.

Педагогика мен психологияға арналған арнайы әдебиеттерді оқу және қолдану.

Пән бойынша барлық әдістемелік нұсқауларды оқу – талдау.

Қыркүйек – Қазан

Кезінде

Үнемі

2017 - 2018 оқу жылы

Әдістемелік нұсқауларды оқып – танысу.

«2011 -2020 жылдарға арналған Білім берудің Мемлекеттік бағдарламасын оқыту және қолдану».

Жыл бойы

Кезінде

3.Тәжірибе алмасу, тәжірибені оқып - үйрену (ашық сабаққа, түрлі шараларға қатысу, оқушы мен тәрбиелеудегі әдістерін жетілдіру оқытуға қатыс, өз тәжірибесімен алмасу, практикалық…