Мұқағали Мақатаев туралы факультатив бағдарламасы 9 сынып

Алға аудандық білім бөлімі

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта мектебі

«Мұқағалитану»

қолданбалы курс

Б А Ғ Д А Р Л А М А С Ы

5-9 сыныптар

2018 жыл

Алға аудандық білім бөлімінің эксперттік кеңесінде бекітілді.

Хаттама № ___ «___ »___________ 2018 ж.

Алға аудандық білім бөлімінің әдіскері: А.О.Калиев

Құрастырған : Жорабаева Акшагул Оразбайқызы

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта

мектебінің I санатты қазақ тілі мен

әдебиеті мұғалімі

Пікір жазғандар: Шабикова Тойан Рысқұлқызы

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта

мектебінің жоғары санатты қазақ тілі

мен әдебиеті мұғалімі

Мынжасарова Алия Аманжоловна

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта

мектебінің I санатты қазақ тілі мен

әдебиеті мұғалімі

Бағдарлама оқушылардың әдебиет іліміне құштарлығын

Кеңейту, ойлау қабілетін дамыту,пәнге қызығушылығын

арттыру барысында жасалынған.Сонымен қатар оқушы-

лардың өз бетінше жұмыс істеу біліктілігін қалыптастыру

дағдылары қарастырылған.

Түсінік хат

Бағдарламаның мақсаты – оқушылардың ойлау, өз ойларын толық жеткізе білуге, шығармашылық ізденіске баулу, тіл шеберліктерін жетілдіру. Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңында: «Қоғамның негізгі мақсаттарының бірі- мектеп қабырғасында қабілеті анықталған жастардың талаптарын дамыту»керек екені айтылған.Осы орайда Мұқағалитану курсын жүргізудің қазақ әдебиеті пәні бойынша болашақта білімін жалғастырғысы келетін мектеп оқушылары үшін мәні зор. Бұл бағдарлама жас ұрпақты білім мен тәрбие беру үрдісінде жетілдіріп, ойлау қабілеттерін дамытады. Қазіргі кездегі тұлға мектеп қабырғасында жүріп өзінің бойындағы талантын көрсетіп, мәдениетті, сезімі ұшқыр, көкірегі ояу, өз ойын шешен тілмен жеткізе білетін, көпшілікті өз сөзіне ұйыта алатын ділмар азамат болып тәрбиеленуі қажет.

Қазақ поэзиясының ақиық дүлдүл ақын, ғасыр ақыны Мұқағали Мақатаев туралы сөз, айтылар әңгіме аз емес. Поэзия –сезім мен рухтың құймасы. Рух пен сезім! Жалпы поэзияның туы-осы екеуі. Ақиық ақын Мұқағали Мақатаев та –ерекше рухы биік ақын.Ақын рухынан шабыт алған оқушылар мектепшілік, аудандық, облыстық деңгейде ақынға арналған игі шараларға үнемі қатысып үнемі отырады. «Мұқағалитану» курсы әр аптада бір күнге белгіленген. Бұл күндері курсқа қатысқан оқушылар Мұқағали өлеңдерімен, поэмаларымен танысып талдайды.

Бағдарламада «Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті »стандартына сәйкес және Қазақстан Республикасының әдістемелік нұсқау хатына сүйене отырып жасалынды.Бұл курс аптасына бір рет ,барлығы 34 сағат өткізіледі.

Бағдарлама жеке тұлғаның танымдық іс-әрекеттеріне бағытталған. Республикамызға танымал профессор Жауынбай Қараевтың «Деңгейлеп оқытуы» мен «Сын тұрғысынан ойлау» технологиялары басшылыққа алынып, шығармашылық жұмысқа лайықталды. Сондықтан бұл бағдарламада оқушылардың ойын,сауаттылығын, шығармашылық қабілеттерін арттырып, тіл шеберлігін ұштайтын әр түрлі жұмыс түрлері алынды.

Пікір

Әдебиетті білу – өзінің туып өскен өлкесінің тарихын, халқының ғұрып-дәстүрін, мәдениетін білуден басталады. Басты тұлға –оқушы және оның талап-тілегі ,мүмкіндігі.Он бес жастағы оқушы өзіне не керек екенін жақсы біледі.Бірақ болашақта немен айналысатынын туралы нақты айта алмайды,сол себепті біздің міндетіміз –оқушының қабілеттілігін, ойлау ерекшелігін,мінезін ескере отырып ,оған кәсіптік іс-әрекетінің бағытын таңдауына ,оның жоғары сатыда білім алуына көмектесуіміз керек.

Бұл ұсынылып отырған бағдарламаны «Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті »стандартына сәйкес және Қазақстан Республикасының әдістемелік нұсқау хатына негізделіп,стандартқа сәйкес бұл курс аптасына бір рет ,барлығы 34 сағатқа жоспарланған.Сондықтан бұл бағдарламада оқушылардың ойын,сауаттылығын, шығармашылық қабілеттерін арттырып, тіл шеберлігін ұштайтын әр түрлі жұмыс түрлері алынды: сынақ сабақ,сайыс сабақ,саяхат сабақ,семинар сабақ,шығармашылық сабақ т.б.Балаларға үнемі бағыт-бағдар беріп,өз бетімен ізденіп жұмыс жасау үшін қосымша әдебиеттер тізімі ұсынылған.

Әдебиет саласында «Мұқағалитану» авторлық бағдарламасы туған жері мен елінің, халқының өткен өмірі мен бүгінгі тірішілігін оқытып үйрету оқушыларды азаматтық пен ұлтжандылыққа тәрбиелейді, жеке тұлғаның дамуына септігін тигізеді Бағдарлама жеке тұлғаның танымдық іс-әрекеттеріне бағытталған. Бағдарламаны құрастыруда республикамызға танымал профессор Жауынбай Қараевтың «Деңгейлеп оқытуы» мен «Сын тұрғысынан ойлау» технологияларын басшылыққа алған, шығармашылық жұмысқа лайықталған.Болашақта филолог ,журналист,жалпы білікті маман болуды мақсат еткен балалардың бойында мектеп жасынан шешендік өнерді дарыту керек.Осы мақсатта қолданбалы курсының берері мен үйретері көп.

Пікір жазғандар: Шабикова Тойан Рысқұлқызы

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта

мектебінің I санатты қазақ тілі мен

әдебиеті мұғалімі

Мынжасарова Алия Аманжоловна

В.И.Пацаев атындағы №2 Алға орта

мектебінің I санатты қазақ тілі мен

әдебиеті мұғалімі

«Мұқағалитану » қолданбалы курсының мақсаты.

Қазақтың көрнекті ғасыр ақыны, ұстаз, журналист Мұқағали Мақататаевтың өмірі мен шығармашылығын жаңа қырынан көрсету, ақын өмірінің бізге беймәлім тұстарына зерттеу жүргізу.

Мұқағалидың туған ауылының тыныс-тіршілігін айту, өлеңдерін талдау, ақынның өмірінен естеліктер жинау.Кейбір шығармаларында кездесетін кейіпкелердің прототиптерін анықтау.

Курстың міндеті.

Оқушыларды азаматтық құндылықтарды білуге, адамгершілікке, ізденімпаздыққа, тіл шеберлігін қалыптастыруға, өз ойын толық, анық жеткізуге, сөзіне жазылған әндерді нақышына келтіріп айтуға, шешендікке тәрбиелеуге бағыталған. Шешен, ұлағатты сөздерді оқушының бойына дарыту.

Оқушыға қойылатын талап:

1. Мұқағали Мақатаевтың өзіне тән ерекшеліктерін талқылау;

2. Ақын шығармаларындағы этномәдени мұраларды, жер-су аттарының тарихын білуге үйрету;

3. Ана тілін сыйлауға, құрметтеуге баулу, бойтұмардай сақтау;

4. Сөз саптай білу, тыңдарманның ойынан шыға алу;

5. Белгілі-бір шығарма үзіндісіне пікір, хабарлама, сценарий, эссе, ойтолғау дайындай білу;

6. Ақынның шығармаларын басқа туындылармен салыстыру.

Күтілетін нәтиже:

1. Теориялық білімдерін практикада қолдана білу біліктерін қалыптастыру;

2. Көркемдеп сөйлеуді игеру. Сөйлей білудің қалыптасқан жүйесін, орфографиялық, орфоэпиялық нормаға сай сөз қолданыстарын дамыту;

3. Сценарий жазуға, сахналық көрініс дайындауға үйрету;

4. Жоспар жасату;

5. Оқушылардың зерттеушілік қабілеттерін дамыту, ғылыми жұмыстарға баулу.

«Мұқағалитану » қолданбалы курсының құрылымы мен мазмұны

Мұқағали –ғасыр ақыны (1 сағат). Ақынның өмірі туралы жалпы түсінік беру.

Ақынның туып өскен ортасы (1сағат). Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен қызметі және шығармашылығы. Мұқағалидың өскен ортасы, тың деректер, мәлімет. Ақынның туған жері – Қарасаз ауылы. Мұқағали мұражайы туралы мәлімет. Атасы Мұқамет, әжесі Тиін туралы толық танып білу.

Қарасаз (1сағат)..Ақынның туған жерге деген сүйіспеншілігі суреттелген. Өзінің балалық шағының бір сәтін жеткізе білген.

Ордам менің (1 сағат).Ақынның туған жеріне, отанына деген шексіз сүйіспеншілігі суреттелген.

Хантәңірі(1 сағат). Ақын таудың биіктігін, табиғаттың қаталдығын ұлылығын ұнатады ,көркем ұйқастармен шебер суреттейді.

О, махаббат сен әлі тірі ме едің? (1 сағат). Махаббатсыз өмір жоқ екенін сомдағысы келеді.