Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ 4 сыныптан тыс жұмыс

Сабақтың тақырыбы: Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ сайысыМақсаты: 1. Оқушыларды «Сөз мәйегі - мақал» дегендей, ата - бабамыздан қалған өсиет сөздері арқылы адамгершілікке, ойын нақты, дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге үйрету. Сөз өнері арқылы оқушылардың дүниетанымын кеңейту, тапқырлыққа, даналыққа тәрбиелеу. Көрнекілігі: презентация, үлестірмелі карточкалар. Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру. Сайысқа қатысушы топтар ортаға шығады. Әр топта бес оқушыдан. Топ жетекшілері сайланады. Өтілу барысы: Құрметті ұстаздар, оқушылар, қонақтар! Бүгін біздің мектебімізде өтетін «Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ» ойынына хош келдіңіздер. Бұл сайысқа екі топ қатысады: 1. «Жалын» тобы. 2. «Тұлпар» тобы. Мұғалім: Құрметті ұстаздар әділ қазылармен танысытырып өтейінӘділ – қазылар: 1. Бастауышсынып әдіс бірлестігінің жетекшісі: Көнекбаева Р.С.2. Бастауыш сынып мұғалімі:Жирентаева Г.Ж.

3.Бастауыш сынып мұғалімі- Маханбетова Р.Т.Мұғалім: Алдымен мақал - мәтел дегеніміз не? Қысқаша тоқталып өтсек:Мақал - мәтел – ата бабамыздан қалған өшпес мұра. Көлемі жағынан шағын болғанмен, уақыт өткен сайын мағынасы тереңдеп, құны артып, қымбат қазынаға айналып келеді. Мақал - мәтел – тәрбиелік мәні зор, рухани байлық. Осы тұста мен осы мақал мен мәтел айырмашылығын түсіндіріп өткім келіп отыр. Мысалы: Мақалда қорытынды, тұжырымды түйін айтылады. Айтылар ой нақты толық жеткізіледі. Мысалы: «Ер жігіт елі үшін туады, елі үшін өледі» деген мақалда елді қорғау, жерді қорғау нағыз жігіттің ісі екендігі айтылып тұр. Ал, мәтелде ой тікелей білдірілмей тұспалдап, жанамалап айтылады.Мысалы: «Көппен көрген ұлы той». Мұнда не көрсең де халықпен бірге көр, өз басыңның ғана қамын ойлама деген сөз тұспалдап айтылып тұр. Қазақ ауыз әдебиетінен орын алған және ерте заманнан бастап бүгінгі күнге дейін даму, өсу үстінде келе жатқан жанрдың бірі-жұмбақтар. Жұмбақтар заттың өзін айтпай, оның түр, түсін, сыртқы белгілерін, жұмбақ болып отырған затқа ұқсас жақтарын сипаттайды, ал заттың өз атын жасырып ұстайды. Сондықтан да алған нәрсенің өзін айтпай, оның сырт белгілерін қысқаша сипаттауды, солар а

1-топқаҮй ішін аралап Қаптарды жарып, Түнде көп жортады, Мысықтан қорқады ( тышқан) Желден желігеді Судан шегінеді. ( от) Бұрасаң тетігін, Өлшемін түн мен күн, Соғады жүрегі. Әркім-ақ біледі. ( сағат) Еріксе, құйрығымен ойнайды, Зеріксе, ұйқыға бір тоймайды. ( мысық) Аұпыз, сары, көкпіз, Жүреміз жайнап, Түрлі, түрлі көппіз. Арасында шөптің. ( көбелек) Күндіз білінбейді, түнде күлімдейді. ( жұлдыз)

Жезге ұқсас сабағы,Дәні халық тағамы (Бидай)

Екі аяқты, бір басты,Жүгіреді тым қатты (Велосипед)

Білімнің дәнін тереді,

Балаға тәлім береді (ұстаз)

Сақалы жоқ, шашы бар, Бет-аузы жоқ, басы барБелін бекем байлағанҚоқысты қоймай айдаған /сыпырғыш/

2-топқа

Отыз екі батыр,

Екіге бөлініп жатыр (тіс)