Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ тақырыбындағы тәрбие сағаты

Мың бір мақал – жүз бір жұмбақ.

Мақсаты:оқушылардың зеректігін, қабілетін дамытып, ой-өрісін кеңейту, білімге құштарлығын арттыру, шапшаңдықтарын байқау, озық ойлы оқушыны анықтау.

Көрнекілігі:слайд, мақал-мәтел, жұмбақтар, суреттер.

Сабақтың барысы:

Армысыңдар, құрметті, оқушылар, ұстаздар! Бүгін мектебімізде «Мың бір мақал – жүз бір жұмбақ» атты тәрбие сағатына қош келдіңіздер!

І-кезең.Жұмбақты шешіп, сол сөзге байланысты мақал-мәтел айту.

1.Көзіне шуда тағады.

Бөлекті құрап,

Ұшы жылмаң қағады.

( ине )

Оқу инемен құдық қазғандай.

2.Өзі сырық,

Басқан жері – құдық.

(таяқ)

Қойшының таяғынан, келіннің аяғынан.

3.Жүрген жерін жалмайды,

Тастан басқа қалмайды.

(От)

От жақпаған үй қорамен тең.Ойыннан от шығады.Кісі кірмеген үй моламен тең.

4.Өртесең де ерімейді, не тот басып шірімейді.

Өн бойына су сіңбейді, ылғал тартып ірімейді.

( тас )

Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады.

5.Үсті шарбақ, асты шарбақ.

Ортасында тұрар сарнап жалғыз бармақ.

( тіс пен тіл )

Тіл қылыштан өткір.

6.Сырты орман, алды жазық құрлықты,

Араласаң табасың жеті құдықты.

( Бас )

Бас кеспек болса да,

Тіл кеспек жоқ.

ІІ кезең. Мақал- мәтелдің сыңарын табу (Осы кезеңде ұпайы төмен 2 оқушы ойыннан шығады.)

1.Кісі елінде сұлтан болғанша, ... (өз еліңде ұлтан бол)

2.Тұз астың дәмін келтірсе, ... (мақал сөздің мәнін келтреді)

3.Жаман көлдің суы ащы, … (жаман адамның тілі ащы)

4.Жүк ауырын нар көтерер, … (ел ауырын ер көтерер)

5.Еңбегіне қарай құрмет, … (жасына қарай ізет)

6.Адам аласы ішінде, ... (мал аласы сыртында)

Күй: «Әке арманы»

ІІІ кезең. «Ойлы болсаң озып көр»

Берілген мақалды сағат желісі бойынша екі әріптен қалдыра отырып оқу. Дұрыс әрі тез шешу керек.

Тіл – ақыл өлшемі.

ІV кезең. «Білгіш болсаң саралап көр»

Таба алмаған екі оқушы ойыннан шығады.

1.Қ … қ ... қ ... (Құдайдан қорықпағаннан қорық)

2.Ө … ө ... ө... (Өңештен өткен өзіңдікі)

3.К … к … (Кішіліктен кішіреймейсің)

4.Е … е … е … (Еңбек етсең емерсің)

5.Ж … ж … (Жамандық жасырылмас)

6.Ж … ж … ж … (Жаманға жан жуымас).

V кезең. «Тапқыр болсаң құрап көр»

Тақтадағы суреттерге қарап мақал-мәтел айту. Ұпайы аз бір оқушы ойыннан шығады.

Ат тұяғын тай басар,

Ат жүйрігі айырады.

Алдыңа ас қойдым, екі қолыңды бос қойдым.

Кісідегінің кілті аспанда.

Бақа көлін сүйеді,

Ер жігіт елін сүйеді.

Адамды қабағынан, аспазды тамағынан таны.

VI кезең. Тұрақты тіркестердің мағынасын ашу.

Жұмырына жұқ болмау.

Төбесі көкке жету.

Ат тонын ала қашу.

Ат ізін салмау.

Жеңімпаз марапатталады, «Озық ойлы оқушы» атағына ие болады.

Отаным – бақыт ордасы.

Мақсаты:

1)Республикамыз туралы алған білімдерін бекіту, туған өлке, атамекен туралы түсініктерін одан әрі кеңейте түсу;

2)Сөзді байланыстырып сөйлеу қабілетін, ой-өрісін, тіл байлығын дамыту;

3)Отанымызды, елімізді қорғауға, сүйе білуге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер:Қазақ елі рәміздерінің суреттері, қала суреттері. Плакатқа жазылған нақыл сөздер.

Қанатты сөздер: 1. Туған жер-алтын бесік.

2. «Отан!Отан!Бәрінен биік екен. Мен сені мәңгілікке сүйіп өтем» М.Мақатаев.

Тәрбие сағатының барысы:

Ұйымдастыру кезеңі. Психологиялық дайындық. Балалар шеңбер құрып, күн нұрына қол созып, алақандарын жайып:

Қайырлы таң, қайырлы күн!

Күніміз ашық болсын!

Түніміз тыныш болсын!

Халқымыз аман болсын!

Елімізде тыныштық болсын!

Мұғалім:Сәлеметсіздер ме, қонақтар!

Бүгінгі біздің сабағымыз «Отаным – бақыт ордасы» деп аталады. Біз бүгін Отанымыз, туған жерімізді тереңірек түсінетін боламыз.

1.Біз қай мемлекетте тұрамыз?

2.Қазақстан Республикасының рәміздерін кім атайды?

Айнымайды аспаннан біздің тудың бояуы, оны халық қашан да биікке іліп қояды.

Елтаңбасы елімнің,

Неткен әйбат, әдемі.

Тұнығындай көңілдің,

Ортада аспан әлемі.

Әнұраным – жан ұраным,

Айтар әнім – сөйлер сөзім.

Туған жерім – сағынарым.

Жүрсем егер дала кезіп.

ҚР Әнұраны орындалады.

3.Бас қаламыз қай қала?

4.Елбасымыз кім?

5.Тағы басқа қалаларды білесіңдер ме?(Қала суреттерін көрсетіп,аттарын атау).

Алтай,Жайық арасы,

Жарты әлемдей даласы,

Ол- біздің Қазақстан.

Төлге толы жайлауы,

Кенге толы қойнауы,

Ол-біздің Қазақстан.

Балалар,Отан дегеніміз не?

Әлішер:

Отан – менің ата-анам,

Отан – досым, бауырым.

Отан – өлкем, астанам,

Отан – туған ауылым.

Өте дұрыс. Біздің Отанымыз – Қазақстан. Бұл әрбір дала перзентінің (кәрісі бар, жасы бар) көкірегінде мақтанышпен айтатын сөзі.

Назгүл:

Бал – бұл жанған гүл шағында,

Біз – Отанның ұланымыз.

Бақытты елдің құшағында,

Білім алу ұранымыз.

Нұрбек:

Дала гүлін жинаған,

Жазып ерлік дастанды.

Аталарым сыйлаған,

Бізге ашық аспанды.

Дарын:

Біз – Отанға адалмыз,

Біз – Отанды сүйеміз.

Тыныштығын мәпелеп,

Азамат боп өсеміз!

Сая:

Қуанышқа бөленіп әр күніміз,

Бақыттымыз балалар, барлығымыз.

Біз – Отанның балдырған ұлдарымыз,

Әдептілік, батылдық – ұранымыз!

«Біз – өмірдің гүліміз» әні орындалады.

Кең байтақ, көз жетпейтін жерім менің,

Таулы орман, жасыл жайлау, көлім менің.