Наурыз жыл басы мерекесіне арналған ертеңгілік сценарийі

«Наурыз-жыл басы!»

Наурыз мейрамына арналған ертеңгілігінің сценарийі.

Мақсаты: Мейрамға байланысты жазылған музыкалық шығармалар арқылы балалардың көңіл- күйін көтеру, мерекені сезіндіру. Балаларға салт-дәстүр туралы мағлұмат беру. «Тұсау кесу» мағынасын түсіндіру. Ұлттық дәстүрді білуге тәрбиелеу.

Кейіпкерлер: Әже; Жеңгелер; Қожанасыр; Шығайбай; Қадыр ата;

Жүргізуші: - Сәлеметсіздер ме, құрметті қонақтар, қадірлі балалар! Бүгінгі күн мен түн теңелген, бірімізді қуанышқа бөлеген, Ұлыстың ұлы күні Наурыз мейрамы құтты болсын! Жыл басы, жаңа жыл тек жақсылығын ала келсін, төрт түлігіміз төлдеп, ақ мол болсын, егін мол шығып, ел тоқ болсын. «Наурыз-жыл басы!» Наурыз мейрамына арналған ертеңгілігімізді бастайық!

(Үнтаспада «Наурыз-Көктем» әні қойылады. Қазақтың ұлттық киімін киген балалар музыка әуенімен қолдарында бәйшешектері бар залға кіріп, музыка ырғымен түрлі қимылдар жасап билейді.)

Армысыңдар, халайық!

Бармысыңдар, халайық!

Наурыз тойын жұп жазбай,

Бірге қарсы алайық!

Досқа құшақ ашайық,

Өлең жырға басайық.

Қазақтың бір салты деп,

Әнмен шашу шашайық.

Ән: «Наурыз-жыл басы» (Әні мен сөзі: Б.Бейсенова)

1.Құтты болсын Наурыз–жылдың басы!

Самарханның еріді бүгін тасы.

Жиылған жұрт көрісіп, тілек айтып,

Бата сұрар үлкеннен ауыл жасы.

Қайырмасы: Наурыз, наурыз, халаләку-ләйлім.

Наурыз, наурыз, лилаләку-ләйлім.

Ұлыс күні оң болсын!

Дастарқаның мол болсын!

Құтты болсын әз-Наурыз!

2.Ақ түйенің қарны жарылған күн,

Өкпе-нала болса егер, арылған күн.

Наурыз көже әр үйден дәмін татып,

Ақ дастархан жайылған күн.

Жүргізуші: Наурыз келді, шарықтайды жыр бүгін,

Қуанышпен құшақтаймыз қыр гүлін.

Берекелі мерекеде көк жүзінен

Күлімдейді нұрлы күн.

Балалардың Наурыз мерекесіне арнап жаттаған тақпақтарын қабыл алыңыздар.

1-бала.Арналар өлең жырымыз,

Айтылар досқа сырымыз.

Құтты болсын мереке

Наурыз жаңа жылымыз.

2-бала.Бүгін күн-түн теңелді,

Жер шуаққа кеңелді.

Наурыз тойы салтымыз,

Соны тойлар ел енді.

3-бала.Наурыз келді далама,

Наурыз келді қалама.

Қуанады ата-ана,

Қуанады бала да.

4-бала. Бәйшешектер гүлдеді,

Қорада мал төлдеді.

Наурыз тойын тойлайық,

Қосыл аққу көлдегі.

Жүргізуші: Келіңдер, мерекені қарсы алайық,

Әсем әнге би билеп жар салайық.

Тойымыздың сәнін келтірер,

Бишілерді қол соғып қарсы алайық.

Би: «Наурыз-думан» биі. Балалардың орындауындағы биді қабыл алыңыздар!

(«Наурыз»көрінісімен, кәселермен қыздар билеп жүреді, «Наурыз» көжені әже болып киінген қыз құяды, сапардан атпен шауып келген ұл балаларға қыздар көжеден дәм таттырады).

«Тұсау кесер» салт дәстүрінің көрінісі.

(Көрініске керек заттар:ақ мата, ала жіп, қайшы, шашу табағы кәмпиттерімен, орамал)

(Музыка әуенімен Әже немересін ертіп келеді)

Жүргізуші: - Амансыз ба, әже?

Балалар: - Сәлеметсіз бе, әже!

Әже: - Амансыңдар ма, құлындарым!

Жүргізуші: Әже, Наурыз мерекесіне қош келдіңіз! Әже, тойымызға немереңізді ертіп келіпсіз.

Әже: Ой, айналайындар. Наурыз тойы құтты болсын. Ақ мол болсын, қайда барсаң жол болсын. Осы немеремнің тұсауын осындай ұлы мерекеде кесейін деп өзіммен бірге тойға ертіп келдім.

(Ортаға әже немересімен, екі жеңге шығады. Жерге ақ мата төсеп, тұсау кесу рәсіміне дайындалады. Екі жеңге сәбидің екі жағынан ұстап, әжеге келеді.)

Әже: - Қаз қаз балам, қаз балам,

Қадам бассаң мәз болам.

Күрмеуіңді шешейін,

Тұсауыңды кесейін, деп әже немересінің тұсауын кеседі.

(Жеңгелердің бірі екінші жеңгеге қарай қазқаз басқан сәбиді жүргізіп жіберіп, тілек айтады.)

Жеңге-1: Тұсауың кесілді құлама,

Тізеңді жаралап жылама,

Құлындай құлпырып жүгірші,

Қанекей, өзіңді сына да.

(Екінші жеңге қаз қаз басып келе жатқан сәбиге тілегін айтады.)

Жеңге-2: Ұзақ болсын иншалла, өмірің,

Тасысын шаттықтан көңілің.

Жарқырап күн санап өсе бер,

Жарқылдап семсердей сенімің.

(Әже немересінің қаз қаз басқанына қуанып шашу шашады, отырған балалар шашу жинайды.)

Жүргізуші: Тәй тәй басқан, таудай асқан немереңіздің тұсауы кесілді, немереңіздің болашағына жол ашылды. Тұсауы кесілген азаматымыздың өмірі нұрға, көңілі жырға бөленіп жүрсін! Жұрегі шуақты болсын, білегі қуатты болсын! –деп, «Орамал тон болмайды, жол болады» демекші сыйлықты қабыл алыңыз. (Орамалды басына тағады.) Әже дастархан басына отырып, дәм татып, балалардың әнін тыңдаңыз. Ал, балалар тұрайық, жарты шеңбер құрайық! Әжемізге ән арнап, «Наурыз» әнін шырқайық!

Ән: «Наурыз» (Әні: Б.Жумабеков; Сөзі: А.Шаяхмет)

1.Наурыз тойын әдемі,

Әжем еске түсірді.

Біздерге арнап әдейі,

Наурыз көже пісірді.

Қайырмасы:Бидай, күріш, тары бар,

Бар сұр ет пен шұжығы.

Ащы құрты тағы бар,