Наурызнама – Ұлыстың ұлы күнінің жыршысы туралы мақала

Наурызнама — Ұлыстың ұлы күнінің жыршысы

Наурызнама — бұл көктемнің келуін, табиғаттың жаңаруын және жаңа жылдың басталуын білдіретін көне дәстүр. Бұл мереке Орта Азия халықтарының рухани мәдениетінің терең тамырларынан бастау алады. Наурыз — тек күн мен түннің теңелуі ғана емес, бұл — өмірдің, үміттің, жақсылықтың бастауы. «Наурызнама» сөзі «наурыз» және «нама» деген парсы сөздерінен құралған, яғни «жаңа күн туралы жазба» деген мағына береді.

Ежелгі заманда Наурызнама бір аптаға, тіпті ай бойы тойланып отырған. Ауыл-аудандарда түрлі ойын-сауықтар, жарыстар, ұлттық ойындар ұйымдастырылған. Халық бір-біріне қонаққа барып, өкпе-реніштерін кешіріп, татулық пен бірлікті нығайтқан. Бұл мереке — халықтың жан дүниесін тазартатын, бірлікті бекемдейтін, ел ішіне қуаныш пен шаттық сыйлайтын ерекше кезең. Наурыз көже — бұл мерекенің басты тағамы. Оның құрамына жеті түрлі дәм еніп, молшылық пен берекенің белгісі ретінде ұсынылады. Бұл — табиғаттағы жеті элементтің үйлесімін көрсететін қасиетті тағам.

Наурызнама кезінде адамдар ескі киімдер мен заттардан құтылып, үйлерін тазалап, айналаны абаттандырған. Бұл — тазалық пен жаңа өмірге дайындықтың белгісі. Сондай-ақ, үлкендер жастарға ақ тілек айтып, батасын берген. Жастар үлкендердің алдынан өтіп, алғыс айтқан. Бұл — ұрпақтар сабақтастығы мен сыйластықтың жарқын көрінісі. Ата-бабаларымыз бұл күні жақсы сөз айтып, бір-біріне жақсылық тілеген. «Жақсы сөз — жарым ырыс» дегендей, әрбір тілекте үлкен мағына жатқан.

Қазіргі таңда Наурыз мерекесі Қазақстанда мемлекеттік деңгейде аталып өтеді. Мектептерде, университеттерде, мәдени орталықтарда түрлі іс-шаралар, концерттер мен көрмелер ұйымдастырылады. Бұл — жастардың ұлттық құндылықтарды түсінуіне және бойына сіңіруіне мүмкіндік береді. Әсіресе, ұлттық киім кию, салт-дәстүрді жаңғырту, халқымыздың мәдени мұрасын дәріптеу — Наурызнама мерекесінің басты бағыттарының бірі.

Наурызнама — бұл тек дәстүр емес, бұл — халқымыздың тарихы, болмысы, болашағы. Ұлыстың ұлы күнін ұлықтау — әр қазақтың парызы. Бұл күн — мейірім мен махаббаттың, жақсылық пен жаңарудың белгісі. Сондықтан Наурызнама тек бір күндік мереке емес, ол — халқымыздың жан-дүниесін жаңартатын, келер ұрпаққа аманат етіп қалдыратын мәңгілік мейрам.