Ойынның бала тәрбиесіндегі орны туралы баяндама

Ойынның бала тәрбиесіндегі орны.

Бала өмірінің алғашқы мектепке дейінгі кезені оның өсіп жетілуіндегі ең жауапты кезең. Бұл кезде баланың ақыл – ой қабілеті, қасиеттері және эстетикалық сезімдер қызықты, мазмұнды сабақ, еңбек, ойын процесінде жанжақты қалыптасады. Ойын – өсіп келе жатқан бала ағзасы үшін өте қажет. Ойында баланың дене күші артады, көзі қырағыланады, зеректілігі, тапқырлығы, ынтасы артып, жетіле түседі. Ойында балалардың ұйымдастырушылық дағдылары қалыптасып шындалады, ұстамдылығы, іскерлігі дамиды. Ойын балалар үшін күрделі әрекет. Әрі ойын – тәрбие берудегі ең тиімді тәсілдердің бірі. Балабақшада тәрбие беру бағдарламасында баланың денесі мен психикалық жетілуі, жеке жеке басының дамуы үшін ойынның үлкен маңызы бар. 1слайд көрсету. Бала ойын арқылы күш жігерін жаттықтырып, қоршаған заттар мен құбылыстардың ақиқат сырын ұғынып, еңбек дағдысына үйрене бастайды, яғни болашақ ұрпақтың тәрбие жолы тәлімдік ойыннан басталады.

Балалық шақ – бұл қызықты әлем. Бұл әлемде әлсіз қорғаны жоқтын мықты қайратты болады, іш пыстыратын және қызықты емес нәрселер көңілді және қызықты болып шығады. Бұл кезенде әр бала өзінің жаман қылықтарын біледі, айналасын өте әдемі, таңқаларлықтай өте қызықты ете алады. «Менімен ойнашы» деген балалар өтінішін жиі естиміз, біз ойнауға келісім берген кезде , бір минут қасқыр, дәрігер, дүкенші болып ойнасақ, бала қуанып қалады.

Балалар қиялдау арқылы ойдан түрлі ойындар шығарады. Ойын арқылы балалардың шығармашылық ой қиялы, елестету қабілеті шарықтайды. Ойын – тәрбие құралы. Ойынның арқасында жан жағын қоршаған орта балаға қостаушы болып табылады. Мектеп жасына дейінгі бала белсенді, ой түсінігі мол болып, өзінің тәртібін басқара білсе, мектепте жақсы оқиды, бір мақсатқа жетемін деген ынтасы болса, бала бойындағы талпынысты дамытуға баса назар аударуымыз керек. Сондай – ақ ойын – сабақтар ұйымдастырудың тәрбиеге тиімділігін үнемі ескеруіміз қажет. Ойын – тәрбиенің пәрменді құралдардың бірі. Ойын процесінде балалардың жағымды мінез құлық белгілері: адалдық, мақсатқа жетуге талпынушылық, көпшілік мүддесңмен санасушылық сияқты қасиеттер қалыптасады. Сондықтан, іс – тәжірибеде балалардың дене қимылдарының (ептілік, шапшандылық, төзімділік) жетілуін, кеңістікті білуін дамытатын жарыс элементтері бар спорттық ойындар, мазмұны алуан түрлі қимылды ойындарды ереже бойынша сюжеттік, сюжетсіз және атракциондарды кенінен пайдаланған жөн.2слайд. ойын балалар үшін айналадағыны танып білу тәсілі.

Сюжетті рөлді ойындарға келетін болсақ, бұл ойын мектепке дейінгі балаларға тән, ең сипатты ойындар болып табылады. Ол балалар өміріне елеулі орын алады. Сюжетті – рөлді ойындардың ерекшелігі сол, оны балалардың өздері жасайды. Балалар үнтүнсіз ойнамайды. Тіпті бала жалғыз болғанның өзінде сөйлесіп жүреді. Ойын процесінде сөйлесу қарым – қатынасы үлкен рөл атқарады. Сөйлесе жүріп, пікірлесіп, әсер алысып, ойынның түпкі ниеті мен мазмұның анықтайды. Сюжетті – рөлді ойында бейнелеу құралы роль мен ойын әрекеттері болып табылады. 2.3.слайд. Мысалы: «Дүкен» ойының ойнағанда сатушы мен сатып алушының, «Аурухана» ойының ойнағанда дәрігер мен науқастың әрекеттеріне еліктейді. Слайд5.

Сюжетсіз ойындарда іс – әрекет қимыл қозғалыс негізінде жүргізіледі. Сюжетсіз ойындардың түрлері көп. Сонын ішінде қуаласпақ, жасырынбақ т.б ойындар. Олар сюжеттк ойындарға жақын, тек бейне ұқсастығы жоқ, жарыс түрінде жеке және топтасып өткізіледі. Слайд 6.

Драматизиялық ойындарда мазмұн, рольдер, ойын әрекеттері қандайда бір әдеби шығарманың, ертегінің т.б сюжеті мен мазмұнына сәйкес болады. Ол сюжетті – рольді ойынға…