Өмір құндылығы психологиядан сыныптан тыс жұмыс

«Жасөспірімдер арасындағы өзіне өзі қол жұмсаудың алдын алу» мақсатында 8 – 11сынып оқушыларының ата аналарымен өткізілген жиналыстың хаттамасы

Мерзімі: 14 қараша 2016ж.

Қатысқан ата аналар саны:

Жауаптылар: ДҚТЖО: Жакипбекова Ж.Ж.

Мектеп психологтары: Назаркулова А.С., М.В.Богачова

8 – 11 сынып жетекшілері

Барысы: «Бүгінгі алынып отырған тақырып көкейкесті тақырыптардың бірі «Өз өзіне қол жұмсау». Бұл факт біздің мектебімізде осыдан 4 жыл бұрын орын алған. Оған себеп отбасылық қысым болғандықтан біз осы тақырып жайында сіздермен ашық сөйлесіп, кеңестер беріп, алдын алуға бағытталған іс шаралар жүргізсек дегенбіз» деп жиналыс басын ДҚТЖО Ж.Ж. Жакипбекова ашып берді.

Мектеп психологтары тарапынан ата аналарға кеңестер берілді. Кеңес беру барысында:

Отбасы жасөспірімнің өсіп келе жатқанын сезініп оған қатысты қарым қатынасты өзгерту қажет. Жасөспірімге оның бойында пайда болған ересектік сезіміне сәйкес қарым қатынас жасауға тырысады. «Қалың қалай?», «мен сені тыңдауға дайынмын», «Көмек беруге дайынмын». Мұндай отбасында баланың өзін өзі сыйлауына жағдайлар өте көп.

Бала агрессияның отбасылық себептері:

Ата аналар баланы қабылдамайды. Қалаусыз өмірге келген балаларда агрессия жиі болады. Ата анасы балаға оның дүниеге жоспарсыз келгенін айтпаса да, олар оны ата анасының қимыл әрекетінен, дауыс ырғағынан сезеді. Бұндай балалар барлық әрекетімен өмір сүруге құқылы екенін, ата аналардың махаббатын жаулап алуға тырысады.

Ата аналар тарапынан немқұрайлылық және өшпенділік. Егер ата аналар балаға немқұрайлы қараса, кей кездері тіптен өшпенділік танытса, олар бұл жағдайда терең күйзеледі.

Отбасындағы эмоционалды байланыстың болмауы. Бала бойындағы агрессивті деңгейінің жоғары болуы, бұл ата анамен баланың арасындағы және ата аналардың өзара қатынасындағы эмоционалды байланыстың болмағанның салдары.

Бала тұлғасын сыйламау. Егер баланы үнемі снып, намысына тиетін ескертулерды жиі жасаса, онда баланың бойында өзінің күшіне және өзіне деген сенімсіздік пайда болып, одан терең әрі күрделі комплекс туындап, бала ашық түрде ашу ызасын көрсете бастайды.

Ата аналар тарапынан шектен тыс өбектеу немесе назар аударудың аз болуы. Егер де балаға ата аналар шектен тыс көңіл аударып, олардың қалауларын орындауға тырысса, онда ол ерке және бұзық болып өседі. Егер де ол айтқан сөзін орындата алмаса, агрессия көрініс алады.

Ата ананың балаға көңіл бөлмеуі немесе қолдарының бос болмауы агрессияның себебі ретінде қарастырылады, мысалы, «байқамай қалғаннан, ұрысқаны жақсы болар еді». Егер де біз баланың қиналысына және оған көмек көрсете алмайды деген көзқарас туындайды, осы себептен балада жалғыздық, дәрменсіздік, қорғансыздық сезімі пайда болады. Нәтижесінде, балада адекватты емес агрессивті реакция туындайды.

Шектен тыс бақылау немесе бақылаудың мүлдем болмауы. Баланың жүріс тұрысын шектен тыс бақылап отырса немесе мүлдем көңіл аударып қарамаса бұл бала үшін зиян. Егер өктемшіл ата аналар өз балаларын басқарып, оларды ерік жігерін басып отырса, бұл оларда қорқыныш, жабырқаушылық сезімдерін тудырады.

Физикалық белсенділікке шектеу. Бала жүріс тұрысындағы агрессивті көріністер себебі ата ана тарапынан қойылған шектеу немесе нұсқаулар болып табылады.

Кінәлілік сезімі. Ар ождан жоғары балаларда агрессия жиі көрінеді, өйткені өздері ренжіткендердің алдында ұялып, өзін кінәлі сезінеді.

Өзін өзі жаман сезіну және шаршап шалдығу. Егерде баланың ұйқысы қанбаса немесе біреуге ренжіген болса, онда оның бойында агрессияны жиі байқауға болады.

Жанұялық бағыт бағдар. Балалар губка сияқты өздеріне «бағыт бағдарды» сіңдіріп алады. Осы себептен балалардың бойындағы агрессивті фактілер, мысалы, нәсілдік мәселесіне байланысты, қобалжытады.

Балаға деген немқұрайлылық. Балалардың мінез құлқындағы агрессивтіліктің негізі басты себебі, ол бала әлеміне эмоционалды немқұрайлылықпен қарау.

Отбасы мен отбасы аралық қатынастар суицидалды әрекетке алып келетін маңызды фактор болып табылады.

Аутоагрессияға алып келетін отбасындағы екі жағдай:

Ерте жоғалтулар: ата ананың ажырасуы немесе өмірден озуымен байланысты депривация, бұл баланың психикалық дамуына кері әсер етеді.

Дисгармониялық тәрбие: отбасындағы ұзақ әрі деструктивті атмосфера ата ана бейнелерінің жағымсыз болып қалыптасуына алып келеді. Ананың теріс айналуы, әкенің қатаң қатынасы суицидті тенденцияның күшеюіне алып келеді.

Қорытынды: ата аналарға кеңестер беріліп, әр ата аналарға сұрақтар қойылып, үйде балаларымен қалай қарым қатынас жасайтындары туралы әігіме жүргізілді. Әр ата ананың ойы тыңдалып талқыланды.

Ұсыныс:

1. Әр ата ана сынып жетекшісімен тығыз қарым қатынаста болу.

2. Баланың көңіл күйіне назар аудару.

3. Ата ана баласына моральдық көмек көрсету, әр кезде қолдау көрсету.

4. Ата ана, оқушы, сынып жетекшімен қарым қатынасын нығайту.

5. Мектеп спихологтарымен тығыз қарым қатынаста болу.

№ 21 «Победа» атындағы орта мектебі

«Жасөспірімдердің аутоагрессивті мінез құлқы: оны диагностикалау және алдын алу» бойынша сынып жетекшілермен өткізілген дөңгелек үстел хаттамасы

Мерзімі: 8 қараша 2016 жыл Андас батыр ауылы

Қатысқандар:

Сынып жетекшілер: 35

ДТЖО: Тайбекова Э.Б

ДҚТЖО: Жакипбекова Ж.Ж.

Мектеп психологтары: А.С.Назаркулова, М.В. Богачова

Әлеуметтік педагог: Мырзалиева Ж.А. Раптаева С.М.

Күн тәртібінде:

Баяндама: «Жасөспірімдердің аутоагрессивті мінез құлқы: оны диагностикалау және алдын алу» мектеп психологы: Назаркулова А.С.

«Оқушылардың арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу» жауапты: ДҚТЖО: Жакипбекова Ж.Ж.

Әртүрлі мәселелер.

Тыңдалды:

Бірінші мәселе бойынша мектеп психологы А.С.Назаркулова «Жасөспірімдердің арасындағы суицид мәселесі қазіргі таңда көкейкесті мәселелердің бірі. Өзіне өзі қол жұмсау адамның өзінің өмірін саналы түрде қиюы, бүкіл әлемдегі демографиялық жағдайдың күрт төмендеуін алып келетін әлеуметтік маңызды жәйттардың бірі. Агреессия түсінігін әр түрлі түсінеміз, жаман қалжың, өсек, дұшпандық қиял және деструктивті жүріс тұрыстан бастап қарақшылық және адам өлтіруге дейін баратын мінез құлық актілері кіреді. Аутоагрессиямен жұмыс Бірінші қадам: бала өзіндегі ашу мен ызаның бар екенін сезінуі және кімге, неге ашуланатынын анықтауы керек. Негативті эмоцияларды сезінуі және оларды сыртқа шығару екі бөлек. Қатты ашуланып тұрып ақ оны қауіпсіз түрде шығаруға болады.Екінші қадам: балаға тіпті ең жақын адамына да қатысты ашу ыза, реніш сезімдерін кінә сезімінсіз бастан кешіруге рұқсат беруҮшінші қадам: агрессиясы мен негативті эмоцияларын сыртқа шығаруға көмектесу. Төртінші қадам: өзіне қатысты негативтерді бақылау. Бесінші қадам: баланың өзіне деген қатынасын жағымды жаққа өзгерту, өзін сүюге үйрету. Балада агрессияның барының белгілері: Өзін өзі жиі басқара алмайды, үлкендермен жиі сөз таластырады, ұр

Суицидке жақын балаларды уақытылы анықтауда педагогтың көмегі келесіде болуы мүмкін, баламен жиі қарым-қатынас жасай отыра, ол проблемалық жағдай белгілерін байқауы мүмкін: шиеленіс, енжарлық, агрессиялық және т.с. Педагог мектеп дәрігерінің, ата-аналардың, мектеп әкімшілігінің назарын осы жасөспірімге аудартуы тиіс

Есейген жасөспірімге ол түсіндіру әңгімесін жүргізіп, оның жағдайын байқағанын және психологқа, психотерапевтке жүгінуге кеңес бере алады, себебі оның жағдайы маманның жұмысын талап етеді. Педагогтың осындай рөлі де өз жемістерін береді. Педагогтың бұл жұмысқа азадаған шынайылық пен жан жылуын қосса болғаны.

Педагогтерге жеке және топтық кеңестер жүргізген дұрыс, оның мақсаты дағдарысты ахуалды өткеру кезеңінде қауіп тобымен өзара әрекеттесу стратегиясын әзірлеу болып табылады, ата-аналар үшін жекелеген кеңестер ұсынылады.

Суицидті сипатқа ие балалар педагогтардың ерекше есебінде болулары қажет. Педагогикалық этиканы сақтау өте маңызды, баланың мәселелерін сынып, мектеп талқылауына шығаруға болмайды.

Өскелен ұрпақты белсенді, өмірлік оқиғаларға толы өмірге еліктіруге қызығушылық танытқан қоғамдық, діни және қосымша білім берудің басқа да ұйымдарымен өзара қатынасты жақсарту қажет.