Оқулықпен жұмыстың рөлі туралы баяндама

Оқулықпен жұмыстың рөлі

Канимкулова Баян Мырзабайқызы

Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Ильич негізгі мектебі

директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары,

бастауыш сынып мұғалімі

Бұрынғы оқушы тек тыңдаушы, орындаушы болса, ал қазіргі оқушы – өздігінен білім іздейтін жеке тұлға, еркін ойлаушы азамат екендігіне ерекше мән беруіміз керек. Қазіргі оқушы:

дүниетаным қабілеті жоғары;

дарынды, өнерпаз;

іздемпаз, талапты:

ойы ұшқыр;

еркін ойлай отырып, ойын еркін жеткізе алатын;

өз алдына мақсат қоя білетін оқушы болып қылыптасуы қажет.

Өз бетінше еркін оқи білу қазіргі жеке тұлғаны қалыптастыру және тәрбиелеуде, білім берудің приоритетін түбегейлі өзгертуде, яғни бұрынғыша оқушыны пәндік білім, біліктердің белгілі бір жиынтығымен қаруландыруды түбегейлі өзгерту барысында өзіндік көмегі бар іс-әрекет.

Қазіргі таңда оқушылардың көпшілігі мұғалімнің көмегінсіз оқулықпен жұмыс істеуге қызығушылығының жоқтығын көріп отырмыз. Бір жағынан, бұл заңды да шығар. Алайда, қазіргі жедел ақпараттандыру жүйесінде бұл – зерттеліп келе жатқан саланың бірі.

Бұл құбылыстың бастапқы себептері мыналар:

Бастауыш сыныптарда оқушылардың мәтінді еркін түсініп оқуы жағына көңіл бөлудің жетіспеушілігі;

5 сыныптан бастап оқулықпен жүйелі жұмыс істеу дағдысының қалыптастырылмауы;

Оқулықпен жұмысты нәтижелі ұйымдастыру үшін оның бірнеше түрлері мен әдістерін білу керек. Осы орайда мынадай жұмыс түрлерін ұсынып отырмын:

Мәтін бойынша мұғалім қойған сұрақтарға жауап табу;

Тақырып соңындағы сұрақ-тапсырмаларға жауап табу;

Мәтін бойынша жекелеген оқиғаларға және кейіпкерге байланысты сабақта талқыланған мәселелердің дұрыстығына немесе бұрыстығына көз жеткізу үшін мәтіннен сол бөлімдерді оқушылардың тауып оқуына назар аудару;

Мәтіндегі ең басты мәселені табуға жұмыстандыру. Осы бағытта жоспар жасатып байқау;

Оқи отырып түсінік беру;

Мұғалімнің немесе оқушылардың назар аудармай кеткен мағлұматтарын мәтіннен тауып оқуға жұмыстандыру;

Мәтін бойынша сұрақтар дайындату;

Мәтінді оқи отырып, тезистер жазғызу.

Өткен тақырыптан оқушылардың білімін тексеруде, жаңа материалды оқып үйренуде оқулықпен жұмыс жүргізудің мәні ерекше. Бұл жерде оқушыларға назар аударатын немесе кездесетін жайларға түсінік беру қажет.

Оқушының оқулықпен істелетін жеке жұмысының орындалу тәртібін көрсету керек.

Оқулықпен жұмыс мұғалім мен оқушының бірлескен қызметі екенін көріп отырмыз.

Оқушылардың оқуын дұрыс ұйымдастырудың төмендегідей жолдары бар.

Бірінші әдіс – оқулықпен жұмыс дереу мұғалім тапсырма беруден басталады. Дәлірек айтқанда, мұғалімнің кіріспе сөзінен кейін, жаңа материалды түсіндіргеннен кейін жүргізіледі.