Органикалық химия бойынша он бірінші сыныпқа тест

Физикалық қасиеттері

Химиялық қасиеттері

Сапалық реакция

Алкандар

СН4- түссіз, иіссіз, суда ерімейтін жеңіл, жанғыш газ.Шалшық газы, кен газы

С1-С4 иіссіз газдар

С5-С15 өздеріне тән иісі бар сұйықтықтар

С16 ақ түсті, иіссіз қатты заттар, қолға май тәрізді сезіледі

Алкан- молекулалары полюссіз, полюстенуі қиын қосылыстар. Сұйық алкандар бір-бірімен оңай араласады. Олар судан жеңіл және іс жүзінде суда ерімейді. Полярлығы жоғары басқа еріткіштерде де ерімейді. Сұйық алкандар көптеген органикалық заттар үшін еріткіштер болып табылады.Жанғыш заттар. Бензол, тетрахлорметан сияқты полюссіз еріткіштерде ериді.

Орынбасу, айырылу, тотығу реакцияларына түседі.

Жалын. Төменгі алкандар көгілдір жалынмен жанады.

Циклоалкан

С3-С4 газдар С5-С6 сұйықтықтар.

Суда іс жүзінде ерімейді. С атомдарының саны сәйкес алкандарға қарағанда циклоалкандардың Тқайнау тығыздықтары жоғарырақ болады.

Қосылу, Орынбасу, айырылу реакцияларына түседі.

Алкендер

С2Н4- сәл ғана тәтті иісі бар, түссіз, ауадан жеңіл, суда аз еритін газ. Алкендер суда аз ериді, органикалық еріткіштерде ериді. Олардың барлығы жақсы жанады. С2-С4 газдар С5-С15 сұйықтықтар

Электрофилді қосылу реакциясы, айырылу, тотығу, полимерлену

Бром суы- түссізденеді

KMnO4- MnO2 қоңыр түсті тұнба пайда болады

Жалыны – сарғыш түсті

Алкадиендер

Бутадиен-1,3 кәдімгі температурада газ, -4,5°С-та сұйыққа айналады, өзіне тән иісі бар. 2-метилбутадиен-1,3 жағымсыз иісті ұшқыш сұйықтық.

Қосылу реакцияларына түседі

Бром суы-түссізденуі

Алкиндер

С2Н2- түссіз, иіссіз, ауадан жеңіл газ. Суда нашар ериді. С2-С4 иіссіз газдар

С5-С15 сұйықтықтар

С16 қатты заттар. Алкиндер суда нашар ериді, органикалық еріткіштерде жақсы ериді.

Қосылу, полимерлену, тотығу, орынбасу реакцияларына түседі

Бром суы-түссізденуі

Арендер

Сұйық заттар өздеріне тән иісі бар, суда ерімейді, бірақ көптеген органикалық еріткіштерде жақсы ериді. Отқа қауіпті. Бензол мен толуолдың көп мөлшері басты айналдырып, жүректі айнытады, ал кейбір ауыр жағдайларда уланудың арты өлімге душар етеді.

Қосылу, тотығу, орынбасу реакцияларына түседі

Бензол күйе болып жанады

Спирттер

С1-С15сұйық, С16 қатты заттар. Спирттер судан жеңіл. С3-ке дейінгі спирттер сумен кез келген қатынаста араласады. Мr өскен сайын спирттердің судағы ерігіштігі азаяды. Метанол, этанол, пропанолдың өздеріне тән алкаголь иістері бар. Келесі гомологтардың иісі өткір немесе жағымсыз, ал жоғары спирттер иіссіз болады.

CH3OH-өте уытты. Оның аз ғана мөлшері адамды соқыр етуі немесе өлімге душар етуі мүмкін.

Жану, орынбасу, тотығу, индикатордың түсін өзгертпейді

Na- сутектің түзілуі.

Ашық көгілдір жалынмен жанады.

CuO қара түсті- Сu қызыл түстің енуі

Көпатомды спирттер

Этиленгликоль мен глицерин- түссіз, шырын тәріздес, тәтті дәмі бар су мен этанолда жақсы еритін заттар. Этиленгликоль- өте улы зат.

Жану, орынбасу, тотығу реакциялары

Cu(OH)2- көк түстің пайда болуы

Фенол

С6Н5ОН – спирт, эфир, хлороформда жақсы еритін, өзіне тән өткір исі бар, түссіз, кристалды улы зат.Теріге тисе күйдіреді. Балқу t 43°С, қайнау t 182°С, ауада тотығып, түсі қызғылттанады. Оның судағы 3 – 5%-дық ерітіндісі карбол қышқылы деп аталады. Фенол жылдам балқиды. Оған ішінде фенол бар сынауықты ыстық суға батыру арқылы көз жеткізуге болады, салқын суда ерімейді

Фенол спирттерден ерекше әлсіз қышқылдық қасиет көрсетіп, сілтілермен әрекеттеседі.

Бром суы- түссізденіп, ақ түсті тұнба пайда болады.

Na2CO3- CO2 газы пайда болады