Отбасы мен бала психологиясы туралы балабақша баяндамасы

БҚО, Орал қаласы, Казталов ауданы «Ақбота»

бөбекжайының психологы

Шадиярова Шынар Маратқызы

Отбасы және бала психологиясы.

Отбасы – адамзат қоғамының ең шағын бейнесі. Қоғамда отбасы екі қызмет атқарады, огың бірі дүниеге ұрпақ әкелу, екіншісі дүниеге келген сәбиді тәндік жағынан дамытуды қамтамасыз етіп, өмір бойы рухани жағынан жетілдіріп, оны тұлға ретінде қалыптастыру.

Отбасының бала тәрбиесіндегі міндеттері:

Баланың дене және танымдық дамуы үшін максималды қауіпсіз жағдайлар мен түрлі мүмкіндіктер жасау;

Баланы эмоционалдық қолдауды қамтамасыз ету;

Балаларды өз-өзіне қызмет етуге және жақындарына көмектесуге бағытталған қолданбалы дағдылар мен іскерлікке үйрету;

Тілдік қатынастың дамуын қамтамасыз ету;

Баланың бейімі мен қызығушылығын дамыту.

Мектеп жасына дейінгі кезеңде (3-7 жас) бала организімінің дамуы қарқынды түрде өтеді. Бала организмінің жалпы өсуімен жекелеген мүшелерінің анатомиялық түрде дамуы, олардың функцияларының жетілуі де байқалады. Ерте сәбилік шаққа қарағанда баланың әлеуметтік орны өзгереді, енді оның жасына сай кейбір қарапайым өздігінен атқаратын міндеттер пайда болып, үлкендерден тәуелділігі азаяды. Балабақшаға барған бала, белгілі бағдарлама бойынща жүйелі оқыту мүмкіндігі туады. Бала дамуының ерекшеліктері іс-әрекет түрлерінен, әсіресе рөлдік – сюжеттік ойындардан көрінеді. Бала өзімен қатар басқа балалармен қарым-қатынас жасай бастайды. Бұл кездегі баланың жетекші іс-әрекеті – ойын. Ойынның салдарынан балада психологиялық өзгерістер пайда бола бастайды, онда үйрену әрекетінің негіздері қаланады.

Ойын барысында баланың ырықты есі мен ырықты зейіні дамиды, оның өзі тілдік дамуға септігін тигізеді.

Ойынмен қатар бала психологиясының дамуында іс-әрекеттің тағы бір түрі жемісті өнімді еңбек етудің іс-әрекеті атқарылады. Оған сурет салу, жапсыру, мүсіндеу, құрастыру жатады. Мектепке дейінгі балаларды кейбір жекелеген еңбек тапсырмаларды орындауға да үйретеді. Осының нәтижесінде бала оқу әрекетінің элементтерін игереді.

Ал оқу міндеті – қандайда болмасын бір жаңалыққа үйрену пайда болғанда ғана қалыптасады. Оқу міндетінің бөлінуі 6-7 жаста қалыптасады, осыған байланысты балалар үлкендер нұсқауын зейін қойып тыңдап, орындайды. Оқу әрекеті бала психикасына, оның қабылдау, зейін, ес, ойлау үрдістерінің ырықтылығы мен басқарылуына талаптар қойып, тиісті психологиялық қасиеттердің қалыптасуына әкеледі.