Отбасы – тәрбиенің алтын діңгегі туралы мақала

Отбасы – тәрбиенің алтын діңгегі

Қазіргі шарықтап тұрған заманда саналы ұрпақ тәрбиелеудегі басты міндетіміз – қоғамда өзіндік орнын таба алатын, жан-жақты дамыған, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсете алатын, адамгершілік қасиеттерді бойына сіңірген жеке тұлғаны қалыптастыру. Осы тұрғыда баланың саналы, тәрбиелі болып қалыптасуында отбасының алатын орны ерекше. Бала өсіп келе жатқан гүл секілді, оған күтім жасау қажет. Қазақстан Республикасының Конституциясында «балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу ата-ананың табиғи құқығы әрі парызы» деп отбасының міндеті анық көрсетілген.

Отбасы – тәрбиенің алғашқы әліппесі, бала бойына ең алғаш қамқорлық пен мейірімділік, достық пен адалдық, қайырымдылық пен жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыратын өмір мектебі, тәрбиенің алтын діңгегі. Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан салт-дәстүрлер мен әдеп-ғұрыптар, адам бойында кездесетін барлық рухани адамгершілік қасиеттер тек отбасынан бастау алып, дамып жетіледі. Олай болса, отбасы – адамдардың жәй уақытша ғана бас қосқан тобы емес, ол белгілі бір мақсатқа негізделіп, біртұтас мәнді де тәрбиелі өмір сүретін ерекше жақын топтың әлеуметтік бірлестігі болып табылады.

Көрнекті ойшыл философ Жан-Жак Руссо «бала туылғанда ақ қағаздай таза болып туылады, оның бетіне шимайды қалай салсаң солай шығады, бала тәрбиесі сол сияқты, өзің қалай тәрбиелесең солай тәрбиеленеді» деген екен. Яғни балапан ұяда не көрсе ұшқанда соны іледі дегендей, үйдегі тәрбие сыртқы көріністің айнасы. Баланы жастайынан адамгершілікке, шыдамдылыққа, еңбексүйгіштікке, әдепті де өнегелі етіп тәрбиелеу үшін баланың жан дүниесіне үңіліп, мінез құлқындағы ерекшеліктерді жіті бақылап отыруы қажет. Отбасындағы салауаттылық, тәртіп пен тазалық, отбасы мүшелерінің тату-тәтті тұруы, ұстамды болуы барлығы да ата-ананың мәдениеттілігіне, сауаттылығына байланысты. Сондықтан да ата-ана - бала тәрбиесіндегі басты тұлға, баланың бас ұстазы. Демек, ұлттық сана сезімі оянған, рухани ойлау дәрежесі биік, мәдениетті, парасатты, ар-ожданы мол бойында басқа да игі қасиеттері қалыптасқан болашақ жас ұрпақты тәрбиелеу – қазіргі отбасына жүктелген үлкен міндет.

Маңғыстау облысы, Қарақия ауданы,

«Жетібай ауылыныңң №4 орта мектебінің»

Өзін-өзі тану пәнінің мұғалімі

Қожықбай Фариза