Параметрлі циклдар: қайталау операторын қолдану, 8 сынып

Сабақ : №

Мектеп:

Күні:

Мұғалім:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Параметрлі циклдар FOR операторы

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

8.3.3.1 таңдау және қайталау операторларын программаны өңдеудің кіріктірілген ортасыныңда қолдану

Сабақ мақсаты:

Оқушылардың барлығы

циклдік алгоритмдерді құруды, командасын орындалуын және құрылымын көрсетеді.

.Оқушылардың көпшілігі

Паскаль тілінің параметрлі қайталау операторы – FOR операторымен таныстырып, программа құруға дағдыланады;

Оқушылардың кейбірі

бағдарлама құру дағдысын, өзін – өзі бақылайды, танымдық қызығушылығын дамытады..

Бағалау критерийі

Тақырыпты түсініп оқи білуге бағыттау

Тілін, сөздік қорларын дамыту арқылы сабаққа деген қызығушылығын арттыру

Алгоритмнің командаларымен және құрылыммен таныстыра отырып, алгоритм құру дағдыларын қалыптастырадыы.

Құндылықтарды игерту:

Өзіне және өзгелерге құрмет мұғалім мен оқушылардың бір-бірімен амандасуында, сыпайы, ойын ашық білдіріп, тыңдауда, сабақты уақытында бастап, аяқтауда, тапсырмаларды нұсқалық бойынша орындауда, бір-біріне қолдау көрсетуінде көрініс табады. Патриотизм мен азаматтық жауапкершілік уақытты пайдамен өткізу қажеттігін түсіну арқылы жүзеге асырылады. Өмір бойы оқу қағидасы ақпаратты өздігінен табу, сабақ мақсатын білуде, кері байланыс беруде, рефлексия жасауда, алған білімінің практикалық мәнін түсінуде көрініс табады. Ашықтық оқушыларға ақпаратты алуында бірдей мүмкіндіктер беруде, сабақ мақсатын бірге құрастыруда, бағалау мен кері байланыс беруде, бірнеше көзқарастың бар екенін түсінуде орын алады. Еңбексүйгіштік жұмыс орынын таза сақтауда, оқушылардың белсенді жұмысында, ал шығармашылық жаңа идеяларды ұсынуда көрініс табады.

Пәнаралық байланыс:

Математика

АКТ-ны қолдану дағдылары:

PowerPoint таныстырылымы, аудио мәтін.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар біледі:

Жоба бойынша қалай есеп жазу керектігін; бағдарламау жүйелері мен тілдерін классификациялай алады және оларды жобаны жазу үшін қолданады.

Оқушылар істей алады:

Бағдарламау тілінен бағдарламау жүйесін айыра алады; әртүрлі бағдарламау тілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтай алады; жоба бойынша есеп жаза алады.

Пәндік лексика және терминология:

Процедуралық Бағдарламау

procedural programming

Процедуралық емес бағдарламау

non-procedural programming

Структуралық бағдарламау

structured programming

Объектілі-бағытталған бағдарламау (ОББ)

object-oriented programming (OOP)

Декларативті бағдарламау

declarative programming

Сценарийлер тілі

script language

Оқиға

Event

Сипаты

Property

Анимация

Animation

Модуль

Unit

Форма

Form

Компонент

Component

Айнымалы

Variable

Компиляция

Сompilation

Интерпретация

Interpretation

Қолданушының интерфейсі

Graphic User Interface

Кроссплатформерность

Cross-platform

Алгоритм

algorithm

Түсініктілік

intelligibility

Детерменированность

determinacy

Бұқаралық

mass character

Нәтежиелік

effectiveness

Блок-схема

flowchart

Сызықты алгоритм

linear algorithm

Тармақталушы алгоритм

branching algorithm

Бағдарламалық код

programming code

Модельдеу

modeling

Алгоритмнің модулі

algorithm module/unit

Бағдарламау тілдері

programming language

Өмірлік цикл

life cycle

Жобаны өңдеу

create project

Диалога/хат үшін пайдалы сөйлемдер:

Бағдарламау тілі – бұл…

Бағдарламау жүйесіне кіреді…

Бағдарламау тілі келесілер бойынша жүйеленеді …

Менің жобамның тақырыбы, мақсаты және міндеттері ….

Осыған дейін меңгерілген білім

Лексикалық тараудың алғашқы сабағы

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақ басы

5 мин

Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.

Ұйымдастырушылық сәт: Журнал бойынша сабаққа қатысушыларды тексеру. Сыныптағы тәртіп ережесімен танысу. Оқушыларды сабақтың тақырыбымен, оның мақсаттары және критерийлерімен таныстыру.

(P) Келесі бағдарламалық өнімдерді жасау үшін қандай тілді қолданар еді және неге:

1.Тапсырма. Сұрақтар:

Күрделі шарттар дегеніміз не?

Паскаль тіліндегі логикалық операцияларды ата.

Тармақталған алгоритм операторларын ата.

a<b<c теңсіздігінің Паскаль тілінде жазылуы?

Y=

X>0

Функциясының программада жазылуы қалай?

Тармақталған алгоритм дегеніміз не?

Алгоритм түрлерін ата.

2.Тапсырма. Шашылған жолдардан программа құрастыру

1-топ:

PROGRAM ESEP1;

VAR A, B, Y:INTEGER;

BEGIN

READLN(A,B);

IF A>B THEN Y:=A ELSE Y:=B;

WRITELN('Y=',Y);

END.

2-топ:

PROGRAM ESEP2;

VAR X, Y:REAL;

BEGIN

READLN(X);

IF X<=0 THEN Y:=SQR(X) ELSE Y:=SQRT(X);

WRITELN('Y=',Y);

END.

3-топ:

PROGRAM E1;

VAR X,Y:REAL;

BEGIN

READLN(X);

IF X<=0 THEN Y:=SQR(X)+50 ELSE Y:=SQRT(X)+4;

WRITELN(‘Y:=’,Y);

END

(К) Бағдарламау тілдері не үшін қажет? Бағдарламау тілдерінің көмегімен қандай мәселелерді шешуге болады? Сізге таныс болуы мүмкін бағдарламау тілдерін атаңыз?

Слайд 1-4

Сабақ ортасы

10 мин

5 мин

Кейбір программалардың белгілі бір операторлары бірнеше рет қайталанып отыруы мүмкін. Мұндай болып келген операторлар тізбегін цикл операторлары деп атайды. Циклдік оператордың үш түрі бар: арифметикалық цикл — FOR, шартын алдын ала тексеретін цикл – WHILE және шартты соңынан тексеретін цикл – REPEAT.

Егер шартын алдын ала тексеретін циклдегі операторды неше рет қайталау керек екендігі белгісіз болып, оның тек қайталану шарты берілсе, онда WHILE, REPEAT операторлары пайдаланылады. Ал FOR операторы қайталану саны алдын ала белгілі болған кезде қолданылады.

FOR операторын параметрлі цикл операторы деп те аталады, өйткені, қайталау саны функция аргументі сияқты циклдің параметрі қызметін атқаратын басқару айнымалысы арқылы беріледі.

FOR операторыныңекітүрі бар:

FOR <айнымалы>:=<S1> to <S2> do <оператор>;

FOR <айнымалы>:=<S1>downto<S2> do <оператор>;

Мұндағы, S1 және S2 – циклпараметрініңалғашқыжәнесоңғымәндерінанықтайтынөрнектер; for…do – циклтақырыбынанықтайтынтүйіндісөздер; <оператор> — циклтұлғасы.

FOR – ҮШІН, TO – ДЕЙІН, DO – ОРЫНДАУдегенмағынаныберетінтүйіндісөздер.

Паскаль тілінде цикл параметрі міндетті түрде бүтін немесе реттелген типтегі айнымалы болуы қажет. Параметрдің өзгеру қадамына байланысты операторда TO немесе DOWNTO (DOWN – төмен, TO – дейін, DOWNTO — кері қарай) түйінді сөздері пайдаланылады. Егер қадам +1 ге тең болса, онда операторда TO, ал қадам - 1 – ге тең болса, онда DOWNTO сөзі қолданылады.

Параметрдің бастапқы және соңғы мәндері бүтін сан түрінде немесе өсуі, кемуі бойынша реттелетін болуы тиіс, әйтпесе оларды бүтін мен беретін арифметикалық өрнек түрінде жазуға да болады.

1-Мысал:1- ден 100- гедейінгісандардыңқосындысын табу керек. PROGRAM ESEP1;VAR I, S: INTEGER;BEGIN

S:=0;FOR I:=1 TO 100 DOS:=S+I;WRITELN (‘S = ‘ , S);END.

2-Мысал. 10-нан20-ғадейінгібарлықжұпсандардыңкөбейтіндісіншығаратынпрограммақұрыңдар. PROGRAM ESEP2;

VAR I, K: INTEGER;

BEGIN

K:=1;

FOR I:=10 TO 20 DO