Перифразды меңгертуге арналған 8-сынып тесті

Жаңартылған бағдарлама бойынша 8- сыныптың қазақ тілі мен әдебиеті пәнінде жаңа термин сөздердің енгені бәрімізге де белгілі. Соның ішінде , перифразды оқушылардың ұғымына жақынырақ түсіндіру үшін мынандай тапсырмаларды орындатуға болады деп ойлаймын.

Троп –көркемдегіш құрал- құбылту, сөздерді тура мағынасында емес, ауыспалы мағынада қолдану, шындықты бейнелеп, кейде тіпті перделеп таныту, ойды өзгертіп, кейде тіпті өңін айналдырып айту, ал перифраз –троптың бір түрі. Перифраз құбылыстар мен заттардың атын атап, түсін түстемей, айрықша белгі-қасиеттеріне негіздей отырып ауыстыру тәсілі. Перифраз мәтіннің идеялық-эстетикалық және көркемдік байлығын арттырады. Мағыналық реңк пен оның әсерін күшейтеді.

Бағалау критерийі - білім алушы перифраз түріндегі сөздерді заттық ұғымдағы сөздермен сәйкестендіреді; (төменгі деңгей) перифразды қолданып сөйлем құрайды; (жоғарғы деңгей) берілген тақырыпқа перфразды қолдана отырып, мәтін құрап жазады.

«Мамандық» тақырыбын меңгертуде сәйкестендіру тесті.

Перифраз

Заттық ұғымдағы сөздер

Ақ халатты абзал жан

мұғалім

Мектептің жүрегі

дәрігер

Адам жанының инженері

жазушы

Сөз зергері

мұнайшылар

Адам жанын арашалаушы

ақын

Қара алтынды өндірушілер

логист

Әлемдік сахна

өмір

Өнімді тасымалдаушылар

шахтерлер

Қиыннан қиыстырушы

студент

өз бетімен ізденіп оқушы

абитуриент

ЖОО түсуші талапкер

Кестенің бос орындарын толтыр .

Заттық ұғымдар

Перифраз

дала кемесі

аң патшасы

аққу ұшып көлге кетті

ащы су

ақ алтын

қара алтын

Жол

жер белбеуі

сөздің патшасы, сөз сарасы

қазақ балалар әдебиетінің атасы

Үш дана

Бес арыс

Үш бәйтерек

Керекті сөздер: арыстан, өмірден өтті, ішімдік, комбайн, мақта,көмір,өлең, Ыбырай Алтынсарин, Мағжан, Сәкен, Шоқан, Міржақып, Бейімбет,Шәкәрім, Ілияс, Ахмет, Абай, Жүсіпбек .