Психологиялық жаттығуды өткізу талаптары таныстырылымы

Жоспар:

1.Тренер тұлғасының ерекшеліктері .

2.Топтық тренингті ұйымдастыру аспектісі .

Топ әлеуметтік психологияның негізгі ұғымдарының бірі болып табылады . Теория және практиканың пәні ретінде зерттеуге деген қызығушылық жиырмасыншы ғасырдың екінші жартысынан басталды . Осы кезеңде психологияның практикалық және теориялық сферасында тренинг ұғымы ене бастады . Адамдарға қосымша көмек ретінде шет ел психологиясында топтық тренингтер кең қолданыла бастады . Алғашқы тренинг топтары жаратылыстану саласындағы бірнеше мамандардардың белсенді әрекетімен құрылды ( Лиленд Брэдфорд , Рональд Липпитт , Кур Левин). Олар 1946 жылы іскер адамдар мен бизнесмендерді жинап , әртүрлі ситуацияларды онйату арқылы негізгі әлеуметтік заңдарды ашуға тырысты . Қойылған міндеттерді шешумен қатар олардың әрбіреуі кері байланыс көмегімен өзіндік ашылуға және өзіндік санасын түсінуге мүмкіндік алды . 1947 жылы Бетел ()Мэн штаты) қаласында тренингтің ұлттық лабораториясы құрылды . Бұл тренинг топтары « Базалық іскерліктер тренинг топтары » деген атпен белгілі болды .

Топтарының негізгі міндеттері тұлғааралық қарым – қатынастың негізгі заңдылықтарын , қиын ситуацияларда дұрыс шешімдер қабылдауды басқару іскерліктерін үйрету болып табылды . Кейіннен бұл топтар міндеттері бойынша бөлініп , категориялары анықталды :

Іскерлік топтары ( жетекшілерді , іскер адамдарды даярлау );

Тұлғааралық қарым қатынас топтары ( отбасы және жыныс мәселесі );

Сенситивтілік топтары ( тұлғаның өсуі және өзіндік жетілуіне , шешім қабылдаудағы қиындықты жеңуге бағдарланған топтар ).

Топтық психологиямен байланысты «топ эффектісін » пайдаланумен жүргізілген еңбектердің ішінде А.Адлер , К.Левин , Дж.Морено , Дж.Пратта , К.Роджерсті айтуға болады .

Тренинг жөнінде айтқан кезде тұлғаға тұтастай әсер ету , оның өзіндік санасын құрайшларға деген ықпалы туралы сөз қозғалады . Бұл ұстанымдар В.Т.Кондратенько , Д.И.Донский еңбектерінде орын алады .

Психологиялық мәселені осы жолмен шешудегі басымдықтар туралы Кьелл Рудестам былай дейді :

Ортақ мәселесі немесе күйзелісі бар адамдармен кері байланыс орнатуға деген мүмкіндіктер .

Мұнда өзге адамдардың құндылықтары мен қажеттіліктерін қабылдау жүреді .

Топта адам өзін қабылданатындығын және түсіністікке ие болатындығын , сенімге ие болып , өзгелердің өзіне сенімі артатындығын , қамқорлыққа толылықты , көмек пен өзгелерге көмек беруге болатындығын сезінеді .

Топта болып жатырған өзара байланысты бақылай отырып , қатысушылар өздерін өзгелермен ұқсастырады , өзіндік сезімдері мен мінез құлқын бағалау кезінде қалыптасқан эмоционалды байланысты пайдалан алады .

Топ өзіндік зерттеу , интроспекция, өзіндік ашылу процестерін жеңілдете алады .

Топ экономикалық басымдық береді , психологияық әдіс ретінде экономикалық жағынан тиімді болады .

Топтық тренингтің пәні , мақсаты және міндеттері

Тренинг бағдарламасын құру пәні мен мақсатын анықтаудан басталса , ол нақты міндеттерді құрауға мүмкіндік береді .

Көптеген авторлардың жеке дүниетанымы мен мақсаты арасында тығыз байланыс болады . Оны келесі кестеден көруімізге болады :

Тұлғалық бағдарлы

парадигма

Клиенттер өз сезімдерін толықтай зерттей алатын қауіпсіз контекстпен қамтамасыз ету . Ашықтық , шынайылық , кенеттен туындауды дамыту

Гештальт

парадигма

Жеке тұлғаның қажет етпейтін бөлімдерінің интеграциясы және саналы түсіну мақсатында сол сәтте клиенттің күйзелісін тудыратын сәттерге аса мән беруіне мүмкіндік туғызу

Шынайылық психотерапиясы

парадигмасы

Топ мүшелеріне мінез құлықтық шынайы және жауапкершілікті көрсететін формаларына үйрету , « сәтті адам ұқсастығын » дамыту . Өзінің мінез құлқын бағалауға үйрету , оны өзгерту бойынша әрекет жоспарын құру

Транзактылы талдау парадигмасы

Адамдардың өзгелермен өзара әрекеттерсуі кезінде қолданылатын ойындар , қойылымдарынан болауына көмектесу . Топ мүшелері саналы түсінуге негізделген жаға шешімдерді қабылдау және бұрынғыларын қайта қарастыруға шақыру

Мінез құлық парадигмасы

Топ мүшелеріне дезадаптивті мінез құлықты жоюына көмек беру және адаптивті мінез құлық паттернін үйрету

Когнитивті парадигма

Топ мүшелеріне өз эмоционалды бұзылыстарына деген жауапкершіліктерін алуға үйрету және өздерінің эмоционалды бұзылыстарын сақтауға итермелейтін тәсілдерден бас тартуына үйрету

Эллиот Аронсон тренинг топтарының негізгі мақсаты : жеке мінез құлқын зерттеуге деген дайындықты дамыту , тұлғааралық қарым қатынас кезіндегі әлеуметтік құзыреттілікті пен ашықтықты арттыру , ынтымақтастық және дау жанжалды конструктивті шешуге үйрету .

Кьел Рудестам , топ мақсаты алуан түрлі болуы мүмкін деп көрсетті . Ол іштей және қатысушылардың қажеттіліктерінен туныдап отырады .

И.В.Бачков бойынша , тренинг мақсаты қатысушыларға қандай да бір іс әрекетті игеруіне көмектесу . Тренингке қатысушы : осы әрекетті жасағысы келуі , оны қалай жасайтындығын білуі , оны жасай алуы керек .

Тренингтің жалпы мақсаттарының ішінде мынадай негізгілерін бөліп көрсетуге болады :

Топқа қатысушылардың психологиялық мәселелерін зерттеу және оны шешуге көмек беру;

Субъективті өзіндік сезінуін арттыру және психикалық денсаулықты бекіту ;