Қазақ тілі пәнінен 6 сыныпқа арналған дидактикалық материал

Алғы сөз

Орыс мектебінде қазақ тілін оқытуға арналған арнайы

жаңа оқулықтар, бағдарламалар өте аз. Сонымен қатар

қазіргі заман талабына сай ақпаратты электронды

оқулықтармен оқыту қажет екені даусыз. Осындай

жағдайларды ескере отырып біз сіздердің назарларыңызға

өзіміз құрастырған қазақ тілі пәнінен электронды оқу-

әдістемелік құралын ұсынып отырмыз.

Бұл электронды оқу-әдістемелік құралы орыс тілді

мектептердің қазақ тілі пәніне арналған. Оқу құралы

оқушылардың өз бетінше жұмыс жасауына кең мүмкіндік

береді. Оның ішінде қазақ тілінің лексика және грамматика

салалары бойынша тапсырмалар құрастырылған. Берілген

тапсырмалар оқушылардың жалғау түрлерін дұрыс

жалғауға, сөз таптарын ажырата білуге, сондай-ақ алған

білімдерін жүйелі түрде қайталап, нығайтуларына

көмектеседі. Әрбір берілген тапсырма бірнеше нұсқаудан

тұрады.

Септіктер тақырыбына арналған тапсырмалар берілген

сөздердің қай септікте тұрғанын анықтауға немесе тиісті

септіктің сұрағын дұрыс қоюға үйретеді. Бұл жағдайда

оқушы үндестік заңына мән беріп, сауатты жазуға

дағдыланады.

Ал, сөз таптарына арналған тапсырмалар берілген

сөздердің қай сөз табына жататынын және оларды топтарға

дұрыс бөлуін үйретеді. Осылайша оқушы тапсырмалар

арқылы сөз тіркесі мен сөйлемдерді дұрыс құрауға

тырысады.

Тақырып: Септіктер Тапсырма: Септіктерді анықтаңыз

1-нұсқа 2-нұсқа 3-нұсқа

1. қағазға көшеде бимен 2. қаламды ыдыс арманды 3. әріппен асханадан тау 4. кітапханадан хатты айнаға 5. дәптерден есікпен әнмен 6. оймен даладан үйден 7. баланың әкесінің үйректің 8. адамда Отанда доппен 9. елмен ердің қаламмен 10. бақша жемістерді тарихтың 11. елде қызбен кәсіп 12. баланы азаматта есеп 13. жиһазды үйден мектептен 14. атаммен жігіт орманнан 15. жерді әнді қасықты 16. атпен көлікпен қысты 17. жаздан белден жіппен 18. жаудың сұрағын дауысын 19. орамалдың киімнің қазақ 20. емен қайың жылқыны

21.сабақтан емтиханга киноға 22.дәптерді мәтінді елге 23.жарысқа тойды бақшадан 24.әкеммен қыздан бөлмеде

25.жерде сандықта арбамен 26.бас әженің ағаны 27.нанды сыныптың жүректі 28.апаммен сүт ананы 29.Қарағандыда дос есіктен 30.бозбала даңғылдың Отанды 31.кісіден жұмыстан еденде 32.үйге шәкірттен өзенде 33.әңгіме қабырғадан сіңліме 34.дүкенде суретте оқытушыға 35.суды қойманың қорықта Тапсырма: Сөйлемдегі сызылған сөзге септік сұрақ қойыңыз. 1-нұсқа

1.Досым келді.

2. Бұл Бо л аттың досы.

3. Әкемнен хат алдым.

4. Мұғаліммен бірге саяхатқа бардық.

5. Мен кітапханашыдан кітап алдым.

6. Балалар маған алғыс айттты.

7. Мен қ ұ рбымды қарсы аламын.

8. Сен атаға орындық әкеліп бер.

9. Оқытушы оқушыға білім береді.

10. Суретш і жақсы сурет салады.

11. Дәрігер адамды емдейді.

12. Мен ата-анаммен сапарға жүремін.

13. Менің баламның аты — Азамат.

14. Азаматта көп кітап бар.

15. Ол бізге кітап оқып береді.

16. Мен кеше бір адаммен таныстым.

17. Ғалымға тың ой керек.

18. Балалар мектепке жаяу барады.

19. Әжеме жеделхат жібердім.

20. Әжем оған қуанды.

21. Жаңа мектеп салынып болды.

22. Қардан ақшақар жасады.

23. Мұғалім бізді жаңа жоспармен таныстырды.

24. Қорада мал тұр.

25. Табиғатты қорғау керек.

26. Емтихан қашан басталады?

27. Хатты апама оқыдым.

28. Ол жіңішке дауысымен өлең айтты.

29. Әжеме сыйлық беремін.

Тапсырма: Септік жалғауларын дұрыс табыңыз.

1-нұсқа

( -тың, -ның, -ға, -ды, -де, -дан, -мен )

1. Мен бүгін директор... кездестім.

2. Назым қала... кетті.

3. Ол ауыл... ертең келеді.

4. Кеше мұғалім оқушылар... киноға барды.

5. Әкем мұғалім... сөйлесті.

6. Адам адам... дос.

7. Көктем... көк шығады.

8. Мен кітапхана... келдім.

9. Мен осында досым... көрдім.

10. Автобус қала... шетіне тоқтады.

11. Күз... бау-бакшада жұмыс көп.

12. Сен жолдасың... кездестің.

13. Жаңа кітаптар... қайдан алдың?

14. Адам... бір қызығы бала деген.

15. Айгүл Айдармен мұражай... барды.

16. Атам... әңгімесі қызықты.

17. Арман... жетуіне тілектеспіз.

18. Аула... дауыстар шықты

19.Қызым, ағаң... сөзін тыңда.

20.Сынып... іші таза. Ауа да таза.

21.Түйе... жүк тасиды.

22.Дала... бөтен дауыс естілді.

23.Құс ағаш... бұтағына отырды.

24.Адам... көп білім керек.

25.Мал... көп пайда бар.

26.Мен кітапханашы... кеңес сұрадым.

27.Мына бала... ақылы бар екен.

Тапсырма: Септік жалғауларын дұрыс табыңыз.

2-нұсқа

( -дың, -ның, -ге, -ты, -да, -нан, -пен )

1. Қазақтар... көптеген жақсы дәстүрлері бар.

2. Теледидар… қызықты сюжеттер көрсетті.

3. Директор Смирнов... кабинетке шақырды.

4. Орман... шырша ағашы өседі.

5. Шырша... иісі жақсы.

6. Балық... аумен аулайды.

7. Жұмыс... көп айналыстым.

8. Ауыл... жаны — терең сай.

9. Кісі... қарай сөз алма, сөзіне қарай кісіні ал.

10. Қала... үйлері биік, әдемі.

11. Қала... демалыс бақтары, стадион, көрмелер бар.

12. Балалар серуен... шықты.

13. Істі апам... үйрендім.

14. Тау... көп гүлдер бар.

15. От... ойнама.

16. Жақсы адам... үлгі ал.

17. Үй... кешікпей кел.