Қазақ тілінен төртінші тоқсандық бағалау, 9-сынып

*Тапсырма

Қамтылатын мақсаттар

Тапсырмал ар түрлері

*Тапсырмалар сипаттамасы

*Орындау уақыты, мин

Балл

9.2.3.1 тұжырымдамалардың құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату; 9.2.5.1 мәтінде көтерілген мәселеге оқырманның қарым-қатынасын анықтауға арналған талқылау сұрақтарын құрастыру;

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Оқушыларға мәтін беріледі. Мәтінді оқып, құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажыратады, талдайды. Мәтіндегі көтерілген мәселені анықтайды. Көтерілген мәселе бойынша оқырманның қарым-қатынасын анықтауға арналған талқылау сұрақтарын құрастырады.

9.3.4.1 эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, көтерілген мәселе бойынша екіжақты пікірді немесе жағдаятты талқылау, біреуіне таңдау жасап, өз ойын дәлелдеп жазу (аргументативті эссе); 9.3.2.1 мақсатты аудиторияның қызығушылығын ынталандыру үшін әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру; 9.4.5.1 құрмалас сөйлемнің тыныс белгілерін (даралаушы, ерекшелеуші, ойдың аражігін ажырататын) ережеге сай қолдану.

Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Оқушылар ұсынылған екі тақырыптың бірін таңдап, жазба жұмысын орындайды. Бірінші жұмыста жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай құрылымын сақтай, мақсатты аудиторияның қызығушылығын ынталандыра отырып берілген жазба жұмысын жазады. Екінші жазылым жұмысында тақырыптан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша екіжақты пікірді немесе жағдаятты талқылау, біреуіне таңдау жасап, өз ойын дәлелдеп, көркемдегіш құралдарды, құрмалас сөйлемдердің тыныс белгілерін ережеге сай қолданып жазады

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

«Қазақ тілі » пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары «Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік», «Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану» бөлімдері бойынша /І нұсқа/

Оқылым

Тапсырма 1. Мәтінді оқып, көтерілген мәселені анықтаңыз. Құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажыратыңыз.

2. Көтерілген мәселе бойынша оқырманның қарым-қатынасын анықтауға арналған 3 талқылау сұрағын құрастырыңыз. [5]

Табиғат байлықтарының ішінде судың маңызы ерекше. Өйткені сусыз тіршілік жоқ. Су ресурстарына өзен-көлдер, теңіз, мұхит, жерасты сулары, тоған, су қоймалары, мұзды және қарлы аймақтағы су, ылғалды атмесфералар жатады. Олар бүкіл Жер шарының 77,5 пайызын құрайды. Су ресурстарын гидросфера деп те атайды.Барлық тіршілік иесі суды пайдаланады.Суды тиімді пайдадалану үлкен жауапкершілікті талап етеді.Оған дұрыс көзқарас, жоғары мәдениет, табиғат байлығына деген деген саналы қатынас керек.

Су ресурстары қаншама көп болса да, су экологиясы шарықтап тұр, сондықтан дүниежүзілік су қорының мәселесі адамзат қауымын алаңдатып отыр. Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Ол, алдымен, су айдындарының ластануынан туындап отыр.Өркениетті елдерде су құрамымының ластану деңгейі үнемі бақылауға алынып отырады. Су алабының ластануының негізгі себебі-тазартылмаған суларды өзен, көджерге жіберу.Оның негізгі көздері: тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықтар; өнеркәсіп орындары; ауылшаруашылығында тыңайтқыштардың мөлшерден тыс қолданылуы; шаруашылықтың басқа да салалары.

Ауызсу тапшылығы-әлемдік проблема. Біздің ғаламшарда су көп, бірақ солай бола тұрса да, Жер шары халқының 60%-і тұщы судың болмауынан зардап шегуде. Мысалы, Грекияның Афины, Пресия дейтін жерлерде ауызсу жоқ.

Біздің елімізде ауызсу жеткілікті. Бірақ сол суды ластанудан қорғауымыз керек. Оны дана бабаларымыз ежелден-ақ өмірлік ұстаным ретінде қалыптастырып, «судың а сұрауы бар» деп ескерткен.

Мәтінді түсініп оқыңыз.Көтерілген мәселені анықтаңыз [1]

Мақаланың құрылымы мен рәсімделуін анықтаңыз. [1]

Бөлімдері

Тақырыптар

Кіріспе (негізгі ойға

қысқаша тоқталу)

Негізгі бөлім

Қорытынды (негізгі

ойды қорытындылау

3.Мақаланың жанрлық түрін анықтаңыз. [1]

Түрі

Сипаттамасы

Бас мақала

заманымыздың негізгі бағытын, үкіметтің алға қойған саяси, шаруашылық, мәдени міндеттерді түсіндіріп, іске асыруға бағыт береді;

Проблемалық мақала

шешуді, тексеруді, зерттеуді қажет ететін теориялық

және практикалық мәселелерді көтереді;

Насихаттық мақала

ғылым, техника, өнер жаңалықтары заман талабына сай

бүгінгі өмірдің практикалық міндеттерімен байланыстырып отырады;

Публицистикалық мақала

қоғамдық-әлеуметтік және саяси маңызы зор оқиғалар мен құбылыстарды, дәуір тынысын көтеріңкі үнмен,көркем тілмен баяндайды.

4.Ұсынылған мәтін кестеде берілген мақаланың қай түрінде жазылған? Дәлелдеңіз. /2-3 сөйлем/ [3]

5.Көтерілген мәселе бойынша оқырманның қарым-қатынасын анықтауға арналған 3 талқылау сұрағын құрастырыңыз. [2]

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Жазылым

Төменде берілген екі тақырыптың бірін таңдап, жазба жұмысын орындаңыз. Жазылым жұмысында тақырыптан ауытқымай, көтерілген мәселе бойынша өз ойыңызды дәлелдеп, құрмалас сөйлемдердің тыныс белгілерін ережеге сай қолданып жазыңыз. [15]

1. Бейбітшілікке, тыныш өмір сүруге ұмтылу – қазақ халқының қанына сіңген асыл қасиеттерінің бірі екенін тарихтан белгілі. Солай десек те елімізде ұлттар мен аймақтар арасында дау-жанжалдар етек алып барады. Қарапайым адамдар мен жеткіншектер қақтығыстардың құрбаны болуда. Бұл жағдай әрбір саналы азаматты бейжай қалдырмасы анық. Елді ынтымақ пен бірлікке шақырып, «Татулық, бірлік-ұраным» айдарында мақала жазыңыз.

2. Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану еліміздің тұрақты дамуының негізгі аспектісі болып табылады. Осы пікірмен келісу не келіспеу себептерін айқындап, ойыңызды дәлелдеп жазыңыз.

/120-150 сөз/ [10]

Оқылым және мәтінді талдауға арналған балл қою кестесі

Балл

Мазмұнды түсіну және ашу деңгейі

Балл

Жазылым сапасы

Мәтінді өте жақсы түсінеді және тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін материалды еркін қолданады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрақтарын жоғарғы деңгейде құрастырады.

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды; Сөз саптауы дұрыс, анда-санда мардымсыз қателерді жібереді.

Мәтінді жақсы түсінеді және тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін материалды еркін қолданады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрақтарын орынды құрастырады

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды, кейде мардымсыз қателер жібереді; Жалпы сөз саптауы дұрыс, андасанда қате жібереді.

Мәтінді жеткілікті түсінеді және кейбір тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін қажетті материал қолданғанымен, мәтіннің бөліктері өзара үйлеспейді. Көтерілген мәселе бойынша қанағаттанарлық деңгейдегі талқылау сұрағын құрастырад

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды, кейде қателер жібереді; Сөз саптауы дұрыс. Қателері байқалғанымен, түсініспеушілікті тудырмайды.

Мәтінді орташа түсінеді және кейбір тиісті мағыналарды ашады. Мәтіннің ішкі реттілігі жоқ, тапсырманы орындау үшін қажетті кейбір материалдар қолданылған. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрағын құрастыруда қиналады, қателіктер жіберед

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтауда ауытқушылық байқалады, жиі қателер жібереді; Сөз саптауы нақты емес, кейде түсініспеушілікті тудырады.

Мәтінді аз түсінеді, мағыналарды ретсіз таңдаған. Тапсырманы орындау үшін аз материал қолданылады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрағын құрастыра алмайды.

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтауда қателер көп кездеседі; Түсініспеушілікті тудыратын қайталанып келетін қателер жиі кездеседі.

Жазылым

Балл

Мазмұнды түсіну және ашу деңгейі

Балл

Жазылым сапасы

Мәтінді өте жақсы түсінеді және тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін материалды еркін қолданады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрақтарын жоғарғы деңгейде құрастырады.

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды; Сөз саптауы дұрыс, анда-санда мардымсыз қателерді жібереді.

Мәтінді жақсы түсінеді және тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін материалды еркін қолданады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрақтарын орынды құрастырады

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды, кейде мардымсыз қателер жібереді; Жалпы сөз саптауы дұрыс, андасанда қате жібереді.

Мәтінді жеткілікті түсінеді және кейбір тиісті мағыналарды аша біледі. Тапсырманы орындау үшін қажетті материал қолданғанымен, мәтіннің бөліктері өзара үйлеспейді. Көтерілген мәселе бойынша қанағаттанарлық деңгейдегі талқылау сұрағын құрастырад

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтайды, кейде қателер жібереді; Сөз саптауы дұрыс. Қателері байқалғанымен, түсініспеушілікті тудырмайды.

Мәтінді орташа түсінеді және кейбір тиісті мағыналарды ашады. Мәтіннің ішкі реттілігі жоқ, тапсырманы орындау үшін қажетті кейбір материалдар қолданылған. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрағын құрастыруда қиналады, қателіктер жіберед

Қажетті деңгейге сәйкес стиль мен барлық заңдылықтарды сақтауда ауытқушылық байқалады, жиі қателер жібереді; Сөз саптауы нақты емес, кейде түсініспеушілікті тудырады.

Мәтінді аз түсінеді, мағыналарды ретсіз таңдаған. Тапсырманы орындау үшін аз материал қолданылады. Көтерілген мәселе бойынша талқылау сұрағын құрастыра алмайды.