Қазақстандағы жетім балалардың шет елге сатылуы туралы мақала

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕТІМ БАЛАЛАРДЫҢ ШЕТ ЕЛГЕ

САТЫЛУЫ...

Түркістан облысы, Шымкент қалалық

№94 жалпы орта мектебі, тарих және құқық пәнінің оқытушысы Жакипова Маржан Абубакирқызы

Аннотация Бұл мақалада қарастыратынымыз: Қазақстандағы жетім балалардың шет елге сатылуы жайлы. Яғни, балаларды шет елге қанша ақшаға сатады? Шет елге сатылған балалардың жағдайы жайлы. Қазақстанда жетімдерге арналған заңдар туралы. Дініміздегі әлсіздік жайлы. Көрші ел Ресейдегі жетімдердің АҚШ-қа асыралып алынуы жайлы.

В данной статье рассматриваются: Про Казахстанских сирот за границой. То есть, за сколько продаютдетей сирот? О положении детей сирот за границой. Законы для детей-сирот.О слабости нашей религии.Об усыновлений русских детей американцами.

This article discusses: About Kazakhstan orphans abroad. That is, how many orphans are selling? On the situation of orphans abroad. Laws for orphans.About the weakness of our religion.On the adoption of Russian children by Americans.

Қазақстандағы жетім балалардың шет елге сатылуы Мемлекетіміздің қаншалықты бай болғанына қарамастан, жағдайы төмен отбасылар мен жетім-жесірлердің саны төмендер емес. 90-шы жылдардағы мәліметке суйенсек, мемлекеттің қамқорлығындағы жетім балалардың саны 80 мыңдай болса, ал қазіргі статистикаға жүгінсек 2 есеге өсіп отырғанын көріп отырмыз.

Ананың аялы алақанын, әкенің жылы лебізін көруге бір ынтық болған сәбилер қаншама? Одан да жаманы сол сабилердің шыр етіп дүние есігін ашқан сәтінен, өз еркінен тыс туған жерінен, тауар секілді бөтен жерге сатылып кетуі. Қазіргі заман ақша билеген заман болганымен, дүние есігін енді ашқан сәбилердің сол ақшаның құрбаны болатындай нендей күнәсі болды екен? – деген сұраққа тоқталамыз.

Статистикаға суйенсек, 1999 жылдан бері шетелдік елдерге 8169 қазақстандық балалар асырауға жіберілді, бұл еліміздегі барлық асырауға алынған балалардың 21,7 пайызын құрайды. 10 жыл ішінде асырауға алынған балаларымыз 30 мемлекетке таратылып үлгерілген. Оның ішінде асырап алуына қарай

бірінші орынды АҚШ (6406 бала), екінші орынды Испания(600 бала), үшінші орында Бельгия (343 бала). Келесілер немістер (173 бала), канадалықтар(167 бала), ирландықтар (140 бала), франзуздар (131 бала) асырап алған. Бір таң қалатыны шетелге асырауға жіберілген балалардың арасында өзбек, тәжік, қырғыз және түрікмен ұлттары жоқ. Ең өкініштісі шетелге жіберілген балалардың жасы 1-3 аралығында және асырауға жіберілген балалардың 537-сін жалғызбасты әйелдер мен еркектер асырап алынғаны анықталынып отыр.

1-сурет. 1999 жылдан бері асырауға берілген балалардың әр мемлекеттегі үлесі

Қазақстан – АҚШ-тың бала асырау тізіміндегі жетінші ел екен.

Соңғы деректерге суйенетін болсақ, республикамызда бүгінгі таңда 44 балалар уйі мен 22 мектеп интернат. Ресми тіркелгені 75000 жетім бала және олар 660 мектеп интернаттарында тәрбиеленуде. Олардың ішінде: жалпы және саноторий түрінде 37541 жетім бала, мұқтаж немесе девиантты мінез құлықты балаларға арналған интернат мектептерде – 884 бала, және отбасы үлгісіндегі 281 бала тәрбиеленуде.Бұл деректерге қарап барлық бала үй-жаймен қамтылды деп айта алмаймыз, себебі әлі де уй-жайсыз сыртта қанғыбастар қатарында жүрген балаларымыз жетерлік.

Еліміз бала сатудан әлем бойынша алдыңғы орынды бермей отыр, яғни үшінші орынды алып отыр. Жыл сайын қанша мың балалардың көздерін жәутеңдетіп шет елге асырып жатыр. Және де әр баланың жасына қарай өз сатылу бағасы бар. Айтып өтсем: 6 айлық шақалақ 12 500 доллар 6 жастан асқандары арзандау болады Жастары жоғарылаған сайын 5000 долларға ғана сатылады екен.

Осындай арзан жетім сату, өкінішке орай біздің елде ғана екен. Және де сатылған жетім балалар жоғарыдағы диаграммада көрсеткедей көптеген мемлекеттерде. Ал басқа мемлекеттер біздің еліміз сияқты кім көрінгенге шет елге

балаларын сатпайды. Мысал келтіретін болсам: Германия мен Англияда баланы жалғыз басты адамдарға бермейтін қатаң заң бар. Латвия мен Литваның балаларын тек сол мемлекеттен қоныс аударған шетелдіктер ғана асырап ала алады. Израиль мен Армения да баланы тек өзұлтыныңөкілдерінеғанабереді.

Шетелдіктер елімізден не үшін бала сатып алады, сол жайлы айтсам: - біріншіден, батыс елдерінде баланы асырап алушының ата- анасы қаңғыбас, мейлі ішімдікке салынған маскүнем болса да, кез келген уақытта тастанды баланы асырап алуға құқығы бар. - екіншіден, бала асырап алған азаматқа мемлекет салығын төлеуде жеңілдіктер жасатылады. - үшіншіден, («трансплантация» — латын тілінен аударғанда бір адамның ағзаларын басқа бір адамға келісімі арқылы ауыстыру) трансплантация саласымен айналысатындардың дені қандықол қылмыскерлер екендігі белгілі. Осы жағдайға мысал келтіретін болсам, Бразилияда бір жылдары осындай қылмыстық топ құрылып, шет елден асырап алыған жетімдердің мүшелерін сатып алған. Олар бір бүйректі 10мың долларға сатып алып, Африкадға сырқат адамдарға 120-130мың доллардан сатып пайда тапқан.

Қазіргі таңда шет елге бала сатумен айналысатын 40-тан астам агенттіктер бар екен, Агенттіктер бір баланы шет ел азаматына заңдастырып беруден жоқ дегенде 35-40 мың доллар табады екен. Ал бұл келіп жатқан табыс кімге және қайда кетіп жатқаны беймәлім екен. 1993 жылы 10 мамырда Гаагада «Балаларды қорғау және шетелдіктердің бала асырап алуын қолдау туралы» Конвенция өткен. Сол Конвенциядан кейн Қазақстанда мынадай заңдар қабылданды. «Неке және отбасы» заңының 76-бабының 2-тармағында «Балаларды Қазақстан Республикасының аумағында тұратын Қазақстан Республикасының азаматтарына тәрбиелеуге беру мүмкін бол- маған жағдайларда ғана шетелдіктерге, азаматтығы мен тұрғылықты жеріне қарамастан, асырап алуға берілуі мүмкін» делінген. Алайда бұл мүмкін ғана емес, бүгінде нағыз шындыққа айналды. Кейін мұны халық қалаулылары 2002 жылғы Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында талқыға салған еді. Олардың «сәбилерді шетелдіктерге бергенше, ең жақын туыстарына беру керек» деген ұсынысын Қазақстан үкіметі қолдамай тастады. Сөйтіп, 1999 жылдан бастап шетелден бала асырап алушылар елімізге лек-легімен келе бастады. Әр елдің басты құндылығы , мемлекет етіп құрап отқан адам емес пе? Бірақ біздің елімізде со

Жылына бір 10-дап немесе 100-деп сатылса жарайды ғой, өкнішке орай жеткіншектеріміз мыңдап шет ел асуда.

Шет елге сатылған жетімдеріміздің қал жағдайлары қалай? Қалай өмір сүруде?

Дерекетерден мысал келтіретін болсам... [1. Қазақстаннан 2004 жылы бала асырап алған АҚШ-тағы бір отбасының азғын әрекеті өткен жылдың аяғында ғана әлем жұртын дүр сілкіндірді. Америкалық өгей ата-ана Джозеф пен Линда Мэйоттар Солтүстік Қазақстан облысынан (Петропавл қаласындағы балалар үйінде тәрбиеленуші 8, 11 жасар ағалы- қарындастарды) асырап алуға әкетіп, оларды ұзақ уақыт бойы сексуалдық қорлықта ұстаған. Осыншама жылдар ішінде педофиль Мэйоттар отбасының айуандық азғындауына ұшыраған екі жасөспірімнің тағдыры ешкімді қызықтырмапты. Не Қазақстанның АҚШ-тағы елшілігінің консулдық қызметін де, не Білім және ғылым министрлігін де. Ешкімнен қайран болмаған соң, Петропавл қаласындағы балалар үйiнiң бұрынғы тәрбиеленушiлерi 2009 жылы АҚШ полициясына өздерiн асырап алған ата-аналары зорлағанын айтып, шағымданғанымен, ол кезде ерлi-зайыптылардың кiнәлары дәлелденбеген. Арада 4 жыл өткеннен кейін ғана Мэйоттардың қылмыстық әрекеті әшкереленді. Бүкіл әлем көз тіккен сот процесі аяқталып, 50 жастағы Джозеф Мэйоттың асыранды қызын 8 жасынан бастап зорлағаны 11 эпизод бойынша дәлелденіп, оған 20 жылға бас бостандығынан айыру туралы үкім шықты. Ал оның әйелі Линда 13 жастағы жасөспірімді з

тапқан 5 жасар Әлия мен 4 жасар Джейсонға (Жәнібекке) американдық ата-ана емес, қазақы тәрбие ғана керек болған шығар. Бірақ Әлия мен Жәнібек Қазақстанда туылған соң, Алла тағала оларға әу баста мұсылман болуды жазды ғой. Бірақ біз олардың да тағдырларын тәлкекке салып, дінінен айырдық. Қаншалықты Алланың қалауы болар десек те, бұл екі сәбидің өліміне де еш себебіміз жоқ деп айта алмаспыз. 4. Американдықтар Қазақстаннан асырап алған балаларын интернет-биржада сатып жатыр. АҚШ-та отбасыдан отбасыға ғаламтор арқылы берілетін «шетелдік асыранды балалар биржасы» (Қазақстаннан бар) жұмыс істейді деп хабарлады «Российская газета» порталы. «Reuters агенттігінің тілшілері 18 ай бойы Yahoo Groups пен Facebook әлеуметтік желілерінің американдық секторында және өздеріне ұнамай қалған асыранды балаларынан құтылуға ниетті асыраушы ата-аналардың бірнеше онлайн-топшаларында жеке журналистік зерттеулерін жүргізген», — делінген rg.ru сайтында жарияланған мақалада. Аталғандай, жалпының кіруге рұқсаты жоқ жабық форумдарда келесідей мазмұндағы хабарландырулар ілінген екен: «Біз Ресейден (нұсқалар – Қытай, Қазақстан, Камбоджадан…) қыз асырап алдық, алайда, өкінішке қарай, оның бойынан неврологиялық мәс

Жоғарыда келтірілген мәліметтерге қарап отырсақ қаншама жетім балаларымызды шетелге асырауға беріп жатырмыз. Енді келіп демографиямыздың төмендеуін аса маңызды мәселе қылып, оның шешу жолын іздеп жатамыз. Оның шешуі біздің