Қазақтың ұлттық ойындары бойынша ашық сабақ, 1 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Қазақтың ұлттық ойындары»

1. Сабақтың білімділік – әдістемелік мақсаты: Етістік туралы алған білімдерін бекіту. Бастауыш сыныптағы «Етістікке» қатысты берілетін білім мазмұнын тереңдету. 2. Сабақтың дамытушылық міндеті: Оқушылардың ауызша сөйлеу тілін жетілдіру, ойлау, жүйелеу дағдысын арттыру. 3. Сабақтың тәрбиелік мәні: Ұжымдық жауапкершілік тәрбиесін беру, адамгершілік сапаларын жетілдіру.

Сабақтың типі: Білімді бекіту сабағы. Сабақтың түрі: Ойын сабағы. Сабақтың көрнекілігі: Музыкалық көркемдеу ,магнитофон, үлестірмелі дидактикалық парақшалар, тақта, суреттер, таблица. Техникалық құралдар: Мультимедия құрылымы, магнитофон. Қолданылған әдебиет: 1. А.Тайсюганова, З.Рахмет «Қызықты грамматика» Алматы, 2005. 2. «Жүз халықтың жұмбағы» Қ.Мырзағали. «Ана тілі» 1997. 3. А.Ш.Бектурова, Ш.К. Бектуров «Казахский язык для всех», Атамұра, 2004. Пәнаралық байланыс: Тарих, орыс тілі. Сабақтың әдісі: Топпен жұмыс, жалпылай сұрау, ойын. Сабақтың құрылымы: І. Ұйымдастыру кезеңі: 1. Сәлемдесу 2. Жеке шығармашылық топтарға бөлу. Мұғалім: - Балалар, «сәлем сөздің анасы» деген екен, сондықтан келген қонақтармен сәлемдесейік. Оқушылар: - Сәлеметсіздерме. Қайырлы күн. Мұғалім: Бүгін нешесі? Кезекші кім? Сабақта кім жоқ? Оқушылар жауап береді. ІІ. Өткен тақырыптарды бекіту. Мұғалім: Қайта оралмас жас күннің, Бұл атам сөзі күндегі. Қазақтың салт – дәстүрін Жалғастыр, балам, ілгері – деген. Салт дәстүр дегеніміз не? («Салт – дәстүр» - орысшаға аударылады – «Обычаи и традиции».) қазақтың салт дәстүрі туралы не білеміз? Оқушылар: Қазақтың салт дәстүріне шілдехана, тұсау кесу, сүндетке отырғызу,

Мұғалім: Балалар, қазір біз қазақтың ойындары туралы бейнефильм көрейік. (Мультимедиялық қондырғыдан «Қазақтың ұлттық ойындары» деген бейнефильм көрсетіледі). Мұғалім: Балалар, бейнефильм ұнады ма? Несімен ұнады? Ойынға шыққан адамдар не істейді? Оқушылар бейнефильм туралы өз ойларын айтады. Жүгіреді, шабады, секіреді, ойнайды, - деген етістіктерді қолданады. Мұғалім: Бұл сөздер қандай сұраққа жауап береді. Кіт айтады? Оқушылар: Кім не істейді? Не қылды? Қайтты? деген сұраққа етістік жауап береді. Мұғалім: Етістік дегеніміз не? Оқушы: Етістік деп істің қимылын, жай күйін білдіретін сөздерді айтамыз. Мұғалім: Жақсы. Етістіктер қимылды көрсетеді екен. Ойын да қимылды, жылжуды, ептілікті қажет етеді. Біз де ойнап көрейік. Ойынға дайынсыңдар ма? Сынып оқушылары 2 топқа бөлінеді. Ол «Әйгөлек» және «Ақсүйек» тобы. Сонаң соң мұғалім бағалау шартын айтады. Жеңген топ қызыл дөңгелек алады, жеңілген топ көк түсті ұшбұрыш. Сабақ аяғында карточкалар шығарылып, ұпай жиналады. Мұғалім: Бірінші ойынымыз «Қыз қуу» деп аталады. Тақтаға етістіктер жазылады. Оны бірінші аударып жазып шыққан оқушы мәреге бірінші жеткені. Егер де ұл бала мәреге бірінші жетсе, ол қызды сүйеді. Ал қыз бірінші жетсе ұлды

Барды Оқыды Тұрады Айтты Келе жатыр Сөйлеп отыр Кет Кел Қарама Ойлан

Мұғалім: Тамаша. Енді екінші ойынымыз «Адаспақ деген ойын. Алдарыңыздағы карточкадағы сөздер адасып кетіпті. Сөздердің орнынын тауып, дұрыс сөйлем құрау керек.

Болады, «хан» он, асық, бірінші Қарап, басқа, «ханға» ойыншылар тұрады.

Қатысады, 4-5 ойынға, бұл, бала Он, алынады, асық, ойынға

Мұғалім: Енді келесі ойынымыз «хан мен уәзір» ойыны. Хан не істейді? деген сұраққа 5 жауап жазу керек. Уәір ортаға шығып, жазғанды оқиды. Мысалы: Хан ән айтады. Хан сурет салады. Мұғалім: Ал ортаға тұрайық, Ойын сауық құрайық, Не он ұлдың есімен, Не он қызыдың есімін, Жылдам айтып шығайық. Біреуі тез он ұл баланың, не он қыз баланың есімін айтуы керек. 2-шісі иелік формаға айналдырады: Мысалы: Арман – Армандікі Саша – Сашанікі

Дулат – Дулаттікі Мұғалім: Келесі ойынымыз «Ұшты – ұшты» ойыны. Оқушылар қол көтеруі керек. Кім көтермей қалса, сол ұсталғаны. Ұшты, ұшты, түлкі ұшты Ұшты, ұшты, күлкі ұшты Ұшты, ұшты, гүл де ұшты Ал ұшқыштар, күнде ұшты.

Ұшты, ұшты, үйрек ұшты Ұшты, ұшты, күрек ұшты Ұшты, ұшты, сұңқар ұшты Ұшты, ұшты, тұлпар ұшты Ұшты, ұшты, қарға ұшты Ұшты, ұшты, балға ұшты Ұшты, ұшты, дауыл ұшты Ұшты, ұшты, қауын ұшты

Мұғалім: Ал, балалар, Жұмбақбай атайдың жұмбағын шешейік. Ұсталынған балалар жұмбақ шешеді.

Уақыты санайды Ешкімнен сұрамай Тіліңді алмайды Құлағын бұрамай (сағат)

Қара күшік күзетте Ас ішпейді, үрмейді Ол тұрғанда есікте Ешкім үйге кірмейді

Етістіктерді аудару: Санайды – считает Тіліңді алмайды – не слушается Үрмейді – не лает Кірмейді -не заходит Мұғалім: Міне, балалар, сабағымыз да аяқталып қалыпты. Қоштасар алдында «Қыз бен жігіт» айтысын тамашалаңыздар. Ұпай саны көрсетіледі. Сабақ қорытындыланып, бағаланады. Үй жұмысы: Қазақтың ұлттық ойындары - мазмұндау.

Жол тәртібін жадыңда ұста

Мақсаты: 1) оқушыларға көше қатынасы ережелерін меңгерту; 2) жолда жүру ережесін есте сақтау арқылы білгендерін пайдалана білуді тұрақты дағдыға айналдыру; 3) оқушыларды жол ережелерін бұлжытпай орындауға, сақтыққа тәрбиелеу. Көрнекілігі: бағдаршам, жол белгілері, плакатқа жазылған ескерту сөздер, макеттер, оқушылардың салған суреттері жүргізуші: Құрметті оқушылар! Құрметті қонақтар, ұстаздар! Бүгінгі "Жол тәртібін жадыңда ұста" жиынымызды бастауға рұқсат етіңіздер!

жүргізуші: Шуақты өміріміз күндей күліп, Жүректе бүршік атып гүлдейді үміт. Арманға сапар тарту мүмкін емес Жол жүру ережесін білмей тұрып.

жүргізуші: Қай көше, қай қалаға барсаңыз да, Қай ақыл өлшеміне салсаңыз да. Жол жүру ережесі заңды тәртіп - Ол ортақ Үлкен кіші баршамызға!

жүргізуші: Жалғайтын достастырып бар елменен, Жолдардан тұрады ғой әлем деген. Бүгінгі бізге келген қонақтарға Жиынымыз басталсын сәлемменен.

жүргізуші: Бүгін бізге қонаққа жол полициясынан ағай келіп отыр, сөз кезегін берейік. жүргізуші: Бүгін сіз бізге жолда жүру ережесі жайында көп мағлұмат бердіңіз. Сізге көп рахмет айтамыз!

жүргізуші: Енді сөз кезегін оқушыларға берейік I топ. "Бағдаршам" Топтың ұраны: Тоқта! Сақтан! Жол ашық! Жүрме жолға таласып. II топ. "Жол белгілері" Топтың ұраны: Үйрен таппай тыным бір, Белгілердің тілін біл! III топ. "Жүргізуші"

Топтың ұраны: Жол тәртібін білейік, Аман-есен жүрейік! IV топ. "Қиылыстар" Топтың ұраны: Басталар әр қиылысың аттауменен, Жолда жүру ережесін сақтауменен. Хор: "Бағдаршам".

I топ. "Бағдаршам" (Бағдаршамның шығу тарихы жайлы баяндайды.)

1-оқушы: Балалар, бағдаршамды кім ойлап тапқанын білесіңдер ме? Ал ендеше тыңдап көрелік. Алғашқы бағдаршам теміржол бойында пайда болды. Оны ойлап тапқан адамның есімі тарихта сақталмаған. 2-оқушы: Оны көше қиылысына ыңғайлап, кайта жасаған ағылшын инженер- механигі Д. Найт болатын. Ол 1868 жылы Лондондағы парламент үйінің алдына бағдаршам орнатты. 3-оқушы: Алдымен түрлі түсті сигнал қайыс берілістің көмегі арқылы өзгертіліп отырды. Сосын аппарат ортасына газды шам орнатылды. 4-оқушы: Өкінішке орай бірде газ жарылып, кезекте тұрған полицей қаза болады да, содан жарты ғасыр бойы ұмыт болады. 5-оқушы: Тек 1914 жылы Американың Кливленд қаласына, сосын Нью-Йорк, т.б. қалаларында пайда бола бастайды. Бұл жолы олар электрлі болды. Тек екі түсті ғана: қызыл және жасыл. 1918 жылдан бастап қана үш түс қолданыла бастады. 6-оқушы: Кеңес одағы бойынша алғаш рет бағдаршам 1924 жылы Мәскеу қаласының Кузнецк көпірі мен Петровка көшелерінің қиылысында орын алды.

ІІ топ. "Жол белгілері" 1-оқушы: Үйрен таппай тыным бір. Белгілердің тілін біл. Егер оны білмесең. Тартар жолың бұлыңғыр.

2-оқушы: Өзі қызыл, үшбұрышты ескертуің мен болам, Хабарлайтын бар қауіпті оң сапарға жолдаған. Маған қарап жүрер болса жүргізуші, жаяу да, Жолы болып, сәтсіздікке ешқашан да қалмаған.

3-оқушы: Мен бәріне әрқашанда тыйым салып тұрамын, Қайда болса алда тұрып жібермеймін бір адым. Түсім қызыл, өзім шеңбер сызық болып бітемін, Осы жолы үндемейін бар ма тағы сұрағың.

4-оқушы: Белгімін көрсетер жылдамдық бағытын, Ой, шұңқыр, бұрылыс, қатерді, қауіпті. Барлығын анықтап, көрсетіп жіберем, Сондықтан бәрі де мені тез таныпты. 5-оқушы: Баратын сапардың қашығын, тұрағын, Үн-түнсіз жол сілтеп көрсетіп тұрамын. Күндіз де, түнде де от болып жанады, Көкпеңбек боялған төртбұрыш шырағым.

III топ. "Жүргізуші" 1-оқушы: Жол ережесін білу өмірімізді қауіптен, жазымнан сақтайды. 2-оқушы: Оның сырын біліп, жол ережесін орындау баршамызға қажет. 3-оқушы: Есігінен артқы Көлікке сен мінгін. Дәл осы бір сәттен Құлағыңды тіккін.