Қазақтың ұлттық ойындары туралы 4 сынып баяндама

«Арқалық қаласы әкімдігі білім бөлімі» №4 жалпы

орта білім беретін мектебі»ММ

Тақырыбы: Қазақ халқының ұлттық ойындары –

баланы тәрбиелеудің басты құралы.

Дайындаған: Дене тәрбиесі пәнінің мұғалімі :

Ауезбеков Ералхан Темирханович

Қазіргі күндері адамдар арасындағы қарым- қатынаста ізгілік,сыйласымдылық,жанашырлық,бір- біріне деген көмек сияқты адамгершілік асыл қасиеттердің тамшылығы жайлы көп айтылып жүр.Сол адамгершілік тәрбиенің аталмыш қасиеттерін бала бойына дарыту әдістерінің бірі қимыл- қозғалысты ойындар деп қарастырып,осы мәселеге тоқталғанды жөн көріп отырмын.

Баршамызға белгілі,адамның тұлғалық қалыптасуы,қоршаған ортамен,болмыспен танысуы балалық шағында өте қауырт болады.Күннен күнге өсіп келе жатқан жас тәннің ең негізгі қажет ететіні қимыл-қозғалыстар,ойындар болып табылады.Бала тәрбиесіне ықпал ететін осы жол менің ойымша тиімді де дұрыс әдістердің бірі сияқты.Өйткені ойын арқылы баланы адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеуге болады.Ал оның тиімділігі дене тәрбиесі мұғалімдерінің балаларға жаңа қимыл- қозғалыстар,ойындар үйрету кезінде олардың физиологиялық және психологиялық ерекшеліктерін ескеріп,лайықты ойындар тағайындауына тікелей байланысты болады.

Біз болашақ ұрпағымызға тілімізді ғана үйретіп қоймай, салт-санамызды, әдет-ғұрпымызды, дәстүрімізді мирас етіп қалдырып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасуына жағдай жасауымыз қажет.

Бұл ретте ойындардың,әсіресе ұлттық ойындардың мәні өте зор. Оларды қолдану негізінен дене тәрбиесі сабақтарында, спорттық жарыстар,серуендер кезінде жүзеге асады.Орайы келсе бастауыш сынып мұғалімдері тіл дамыту мен көркем әдебиет сабақтарында да пайдаланған жөн сияқты. Себебі осы пәндерде санаға көбірек салмақ түсетін сияқты.Сондай кезде өтетін тақырыпққа байланысты қимыл-қозғалыстар,жаттығулар,жаңылпаштар,дене тәрбиесі, сергіту минуттарын ұйымдастырса,баланың денесі ширап, көңілі көтеріліп, сабақ матиралдарын

қабылдау сапасы да артады. Балалар ойын барысында еркін тапқырлық әрекет бойлатады, сезіну, қабылдау, ойлау, қиялдау зейін қою,ықылас,ерік және т.б. түрлі психикалық түйсік пен сезімділікке тәрбиеленеді.

Бұл ойындарды үйрету, өткізу кезінде көңіл бөлетін негізгі жайлар ойын тәртібінің қатаң сақталуын талап ету болып табылады. Ойын тәртібін бұлжытпай орындау баланы әділдікке, бір-біріне деген көмекке, өз тобындағы балалармен бірлесіп қимыл жасауға,ұйымшылдыққа тәрбиелейді.

Қазақ халқынын, жылдар бойы атадан балаға жалғасып, қалыптасқан ұлттық дәстүрі, әдет-ғұрпы, тәрбие мектебі бар.

Баршамызға белгілі, ойын арқылы баланың дене құрылысы жетіліп, өзі жасаған қимылына сенімі артады.

Әрбір оқушы өз денесін жан-жақты жетілдіру үшін қажетті қимыл-қозғалыста.Дене шынықтыру сабағынан басқа бос уақытында қазақ халқының ұлттық ойындарын пайдалану арқылы да өзінің денесін шынықтыруға барлық мүмкіндік жасауға болады. Денсаулық сақтау,білім беру, тәрбиелеу сабақтан тыс уақытта да ұлттық ойындар ойнату барысында да іске асырылады.Сабақтан тыс уақытта ойнатылатын ойын түрлері оқушылардың қимыл-қозғалысқа деген икемділігін арттырып,шығармашылық қабілетін кеңейтеді.

Ұлттық ойындар халық педагогикасының бір саласы болып отыр.Ол сандаған ғасырлар бойы ұрпақтың керегіне жарап, оларды өмірге әзірлеу қажетін өтеуде. Қазақтың ұлттық ойындары тек денені ғана емес, ойды жаттықтырушы да болып табылады.