Қимыл-қозғалыс ойындары арқылы қызығушылықты арттыру жинағы

Құрастырған: Маретбаев Ерлик Бакбергенович-Шалқар орта мектебінің дене шынықтыру пәні мұғалімі, Біліктілік санаты – педагог, бекітілетін санаты – Педагог-модератор

Әдістемелік жинақ тақырыбы: «Оқушылардың қимыл-қозғалыс ойындары арқылы қызығушылығын арттыру»

Пікір жазған : Шалқар орта мектебінің Дене шынықтыру пәнінің мұғалімі, педагог-сарапшы Рахметов Нұрболат Зархатович

Бұл жинақта ұстаздардың дене шынықтыру сабағында оқушылардың қимыл-қозғалыс ойындары арқылы қызығушылығын арттыру. Дене шынықтыру пәні қимыл-қозғалысты, дене қабілеттерін дамытуға бағытталған маңызды пәндердің бірі болып табылады. Әдістемелік жинақта оқушылардың қимыл-қозғалыс ойындары арқылы қызығушылығын арттыру арқылы дамытуға жаңа мүмкіндіктер ұсынады.

Мазмұны

Алғы сөз ..............................................................................................................3

Кіріспе………………………..............................................................................4

Негізгі бөлім………………………………….....................................................5

Қорытынды ........................................................................................................12

Пайдаланылған әдебиеттер...............................................................................13

Алғы сөз

Қазіргі заман талабына сай білім беру жүйесінде оқушының тұлғалық дамуына, денсаулығын нығайтуына және салауатты өмір салтын қалыптастыруға ерекше мән беріліп отыр. Осы тұрғыда бастауыш сыныптардағы дене шынықтыру пәні — баланың дене қабілеттерін дамытуға, қимыл белсенділігін арттыруға, ұжыммен жұмыс істей білуге баулитын маңызды сала. Бұл әдістемелік жинақта бастауыш сынып оқушыларына арналған қимыл-қозғалыс ойындары жүйеленіп, олардың әрқайсысының мақсаттары мен өткізу жолдары нақты сипатталған.

Қимыл-қозғалыс ойындары — оқушының тек дене шынықтыру деңгейін арттырып қана қоймай, олардың эмоционалдық көңіл-күйіне, зейін, есте сақтау, ептілік секілді маңызды қабілеттерінің қалыптасуына да оң ықпал етеді. Осы жинаққа енгізілген ойындар баланың жас ерекшеліктері мен психологиялық даму сатылары ескеріліп таңдалған. Ойындарды дұрыс ұйымдастыру мен өткізу барысында мұғалім оқушылардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, олардың оқу үрдісіне деген ынтасын да арттыра алады.

Сабақ үрдісінде ойын элементтерін орынды қолдану оқушының белсенділігін арттырып, бір-бірімен серіктесе әрекет етуге үйретеді. Әрі бұл балалардың күнделікті өмірдегі қозғалыс мәдениетін қалыптастыруға, өзіндік тәртіп пен жауапкершілік сезімдерін дамытуға мүмкіндік береді. Жинақта ұсынылған ойын түрлері ұлттық құндылықтарды бойына сіңіре отырып, оқушыны жан-жақты тәрбиелеуді көздейді.

Бұл әдістемелік құрал — дене шынықтыру пәні мұғалімдеріне, педагогикалық колледж студенттері мен жас мамандарға, сондай-ақ бастауыш буында жұмыс істейтін тәрбиешілер мен спорт нұсқаушыларына арналған. Жинақтағы материалдарды оқу жылы бойындағы сабақтарда, сыныптан тыс шараларда, спорттық мерекелер мен сергіту сәттерінде тиімді қолдануға болады.

Ең басты мақсат — ұрпақ денсаулығын нығайту, салауатты өмір салтын насихаттау және болашақта қоғамға пайдалы, дені сау тұлға қалыптастыруға үлес қосу.

Кіріспе

Дене шынықтыру пәні – оқушылардың физикалық дамуы мен денсаулығын нығайтуда маңызды рөл атқаратын сала. Бастауыш сыныптардағы дене шынықтыру сабағы баланың дене мәдениетін қалыптастыру, қимыл-қозғалыс дағдыларын дамыту, сондай-ақ, оның психологиялық және әлеуметтік тұрғыда дамуына бағытталған. Осы тұрғыда қимыл-қозғалыс ойындарының маңызы ерекше. Ойындар арқылы балалар тек денсаулықтарын жақсартып қана қоймай, командалық жұмысқа үйреніп, ынтымақтастық пен өзара түсіністікті қалыптастырады.

Қазіргі заманда білім беру жүйесінде оқушылардың салауатты өмір салтын ұстануы және дене шынықтыру дағдыларын дамытуы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін педагогтер жаңа әдіс-тәсілдерді, оның ішінде қимыл-қозғалыс ойындарын тиімді қолдануда. Қимыл-қозғалыс ойындары балалардың қозғалыс белсенділігін арттырып, олардың өз-өзіне сенімділігін күшейтіп, психологиялық қорғаныс қабілетін дамытады.

Бұл әдістемелік жинақта біз бастауыш сынып оқушыларына арналған қимыл-қозғалыс ойындарының маңызы мен педагогикалық негіздері туралы сөз қозғаймыз. Сонымен қатар, балалардың қызығушылығын арттырып, олардың физикалық дамуын қамтамасыз ету үшін тиімді ұйымдастырудың жолдары мен тәсілдері ұсынылады. Жинақтың басты мақсаты – оқушылардың денсаулығын сақтау, дене шынықтыруға деген қызығушылығын арттыру, сондай-ақ, ұжымда жұмыс істей білуге үйрету.

Қимыл-қозғалыс ойындарының ерекшелігі – олар балаларға жай ғана дене жаттығуларын орындауды үйретіп қоймай, олардың логикалық ойлау қабілетін, әлеуметтік дағдыларын дамытуға да ықпал етеді. Ойын барысында балалар серіктестерімен бірлесе әрекет жасап, топта жұмыс істей біледі, яғни, олар өзара сыйластық, жауапкершілік және тәртіп сияқты қасиеттерді қалыптастырады. Мұғалім үшін бұл — балалардың психологиялық және физикалық жағдайын ескеріп, ойындарды әр түрлі мақсаттарға бағыттап өткізу маңызды.

Жинақтағы әдістемелік нұсқаулар мен ойындар оқушылардың жас ерекшеліктері мен олардың физикалық мүмкіндіктерін ескере отырып таңдалған. Оқушылардың қызығушылығын сақтап, сабақты тиімді ұйымдастыру үшін әрбір ойынның мақсаты, өткізілу әдістемесі және нәтижелері нақты көрсетілген.

Осы әдістемелік жинақ мұғалімдерге, тәрбиешілерге, мектеп жетекшілеріне, сондай-ақ дене шынықтыруға қатысты жұмыстар жүргізетін басқа да мамандарға көмектесуге бағытталған.

Негізгі бөлім

Қимыл-қозғалыс ойындарының педагогикалық негіздері

Қимыл-қозғалыс ойындары — баланың табиғи даму үдерісінің бір бөлігі ретінде танылатын маңызды құрал. Ойын арқылы бала қоршаған ортамен танысып, өзінің мүмкіндіктерін сезінеді, өзін-өзі дамытуға және әлеуметтік бейімделуге үйренеді. Дене шынықтыру сабағында қолданылатын ойындар оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай іріктеліп, олардың дене дайындығын, мінез-құлқын және ой-өрісін дамытуға бағытталады. Бастауыш сыныптағы оқушылардың қозғалыс белсенділігі жоғары болатындықтан, олардың назарын сабаққа аударып, қызығушылығын сақтау үшін ойын элементтері таптырмас әдіс. Қимыл-қозғалыс ойындары арқылы балалардың шапшаңдық, ептілік, төзімділік, икемділік сияқты қасиеттері дамиды. Сонымен қатар, бұл ойындар бала бойында ұжыммен жұмыс істеу, тәртіп сақтау, ережеге бағыну сияқты маңызды дағдыларды қалыптастырады. Педагогикалық тұрғыдан ойын — тәрбиелеу мен оқытудың қуатты құралы. Дене шынықтыру сабағындағы ойындар дидактикалық талаптарға сай жүргізілуі тиіс. Әрбір ойын белгілі бір мақсатқа бағынуы, құрылымы жағынан қарапайым әрі түсінікті болуы қажет. Мұғалім оқушылардың денсаулығын, психологиялық ахуалын және физиологиялық жағдайын ескере отырып, жаттығу мен демалысты тиімді ұйымдастыруы керек.

Ойын барысын әдістемелік ұйымдастыру

Қимыл-қозғалыс ойындары тек дене шынықтырудың маңызды бөлігі ғана емес, сонымен қатар балалардың танымдық қабілеттері мен әлеуметтік дағдыларын дамытуға бағытталған. Мұғалім ойындарды ұйымдастыруда олардың педагогикалық мақсатын нақты білуі керек, сонымен қатар ойын барысын әдістемелік тұрғыдан дұрыс ұйымдастыруға көңіл бөлуі тиіс.

2. Бастауыш сыныптарға арналған ойын түрлері (кеңейтілген)

А) «Шеңберден шықпа!»

Мақсаты: шапшаңдық пен тепе-теңдікті дамыту.

Өтуі: балалар үлкен шеңбер бойымен жүгіреді, жүргізуші «тоқта!» дегенде, бәрі тоқтап, тепе-теңдік ұстап тұруы керек.

Ә) «Кім тез?»

Мақсаты: ептілік пен жылдамдықты жетілдіру.

Өтуі: жүргізуші нұсқау береді (мысалы: «Қолыңды көтер!»), бірақ оқушылар тек «кім тез?» деп айтқанда ғана әрекет жасайды.

Б) «Допты алып шық!»

Мақсаты: жылдам ойлау және әрекет жасау, кеңістікті бағдарлау.

Өтуі: бірнеше шеңбер ішінде доптар болады, оқушылар көзін жұмып, жүргізуші пәрмені бойынша белгілі бір түсті допты алып шығуы тиіс.

В) «Сен - мен»

Мақсаты: серіктестік, үйлесімділік.

Өтуі: екі оқушы жұптасып, бірі әрекет көрсетеді, екіншісі қайталайды. Кейін рөл ауысады.

Г) «Қуып жет!»

Мақсаты: реакция мен шапшаңдықты дамыту.

Өтуі: балалар қатарға тұрып, біреуінің артынан жүгіріп жетуге тырысады. Қимыл бағыты өзгертіліп отырады.

Ғ) «Кім көп секіреді?»

Мақсаты: секіріп қозғалуға машықтандыру, күш пен төзімділікті дамыту.

Өтуі: әр оқушы шеңбер ішінде берілген уақыт ішінде мүмкіндігінше көп рет секіреді.

Д) «Түрлі түсті сигнал»

Мақсаты: зейінділік пен қабылдау жылдамдығын дамыту.

Өтуі: жүргізуші қызыл, сары, көк түсті белгі көрсетеді. Әр түске сәйкес әрекет орындалады (мысалы, қызыл – тоқтау, сары – секіру, көк – отыру).

Е) «Айна»

Мақсаты: бақылау және дәл әрекет қайталау.

Өтуі: бір оқушы қимыл жасайды, қалғандары оны «айнада» көріп тұрғандай дәл қайталайды.

Ж) «Жылан»

Мақсаты: қозғалысты үйлестіру.

Өтуі: бір оқушы «жыланның басы» болады, қалғандары оның соңынан ирек қозғалыспен жүреді. Кенет бағыт өзгерткенде бәрі соған ілесуі керек.

З) «Көпірден өт»

Мақсаты: тепе-теңдік пен дәлдікті дамыту.

Өтуі: еденге созылған лента – «көпір». Оқушылар сол арқылы өтіп, тепе-теңдік сақтауы тиіс.

И) «Жалаушаны тап!»

Мақсаты: бағдарлау, зейін қою.

Өтуі: бірнеше жалауша жасырылып қойылады. Балалар жаттығудан кейін оларды тез тауып алуы тиіс.

Й) «Қарлы кесек»

Мақсаты: нысанаға дәлдікпен лақтыру.

Өтуі: әр оқушы «қар» (қағаздан жасалған шариктер) арқылы белгіленген нысанға дәл түсіруге тырысады.

К) «Айдап шық»

Мақсаты: дәлдік пен басқару.

Өтуі: допты аяқпен итеріп, белгіленген жолмен айдап шығу тапсырмасы орындалады.

Қ) «Сан мен түс»

Мақсаты: есте сақтау және реакция.

Өтуі: әр оқушыға бір сан мен түс бекітіледі. Жүргізуші сан мен түсті дауыстап айтқанда, сол оқушы ғана әрекет жасайды.

Сабақ үлгілері мен сценарийлері

Сабақ үлгісі 1: "Шапшаңдық пен ептілікті дамыту"

Сабақтың мақсаты:

Шапшаңдық пен ептілікті дамыту.

Балалардың қозғалыс қабілеттерін жақсарту.

Командалық жұмысқа деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың құрылымы:

Дайындық бөлімі (5 минут)

Балаларды жылыту жаттығулары арқылы сабаққа дайындау.

Қол мен аяқ буындарын қозғалту, сергіту жаттығулары.

Жеңіл жүгіру, тепе-теңдік сақтау жаттығулары.

Негізгі бөлім (25 минут)

Ойын: "Шеңберде жүгіру"

Мақсаты: шапшаңдықты дамыту.

Өтуі: Балалар үлкен шеңбер бойымен жүгіреді. Жүргізуші "тоқта!" дегенде балалар тоқтап, тепе-теңдік ұстайды.