Қиын балалармен жұмыс жүргізу мәселелері туралы мақала

«Қиын» балалармен жұмыс жүргізудегі психологиялық ерекшеліктер

Мақсаты: Педагог мамандарға «қиын» баланың психологиялық ерекшеліктері туралы мәліметтерді бере отыра, «қиын» балалармен жұмыс жүргізу жолдарын жетілдіру.«Қиын» оқушы деген термин қазіргі практикада жеке басын тәртіпке салу қажет балалардың отбасын білдіреді.Бұған ересектердің талабына, кеңесіне қарсылық көрсететін тілазар, ерке, қыңыр балалар жатады. Мұндай ауытқудың іс жүзіндегі себебін анықтау оларға қатаң талап қоя және іс-әрекеттің ұжымдық нормасына енгізе отырып, балалардың қажеттілігі мен ынтасына назар аудару еркелік, қыңырлық, тілазарлықты болдырмау мен жеңудің негізгі жолы.Қиын балалармен және тәртіп бұзушылықтың алдын-алу мәселесі қазіргі кезеңдегі мектеп әрекеттерінің ішіндегі маңызды міндеттердің бірі болып саналады. Осы мәселемен жұмыс жасай отырып, мектеп психологының қойған мақсаты: «қиын» балалармен жұмыс жүргізу жолдарын жетілдіре отырып, оқушыларға құқықтық білім беру мен жоғарғы әлеуметтік-құқықтық мәдениетін қалыптастырудың тиімді әдіс-тәсілдерін табу.Әуелі мына терминдерді ажырата білгеніміз жөн: «қиын бала», «тәрбиесі қиын» бала, педагогикалық назардан тыс қалған бала, әлеуметтік назардан тыс қалған бала, адамгершілік дамуында ауытқушылық бар бала.Осы тұрғыда

Оқушының тәртібін сабақ үстінде және сабақтан тыс кезеңде бақылау;

Оның қызметін талдау (әр пән бойынша дәптерлерін, бақылау жұмыстарын, шығармаларын т.б.);

Оқушыдан не қызықтыратынын және жақсы көретін сабақтары жөнінде әңгімелесу;

Достары жөнінде әңгіме жүргізу;

Оқушы жөнінде достарымен, ата-анасымен әңгіме жүргізу;

Мінез-құлқы қиын оқушыларды анықтау үшін және де оқушыларды мінез құлқындағы қиындықтардың пайда болу себептерін анықтау үшін мындай әдістерді қолдану;«Отбасы суретін» жүргізу барысында алдымен балаларға, «балалар сендер үйде кіммен тұрасыңдар?» деп сурет салу тапсырмасы беріледі.Қорыта келе, балада тұрақты, жағымды қасиеттер, дұрыс мінез қалыптастыру үшін мына негізгі шарттарды орындау керек деген ұсыныс беру.Баланың өз қолынан келетін іске толық ерік беру. Басқаның күшіне, көмегіне сеніп кетпей , өз қолынан келетін істе ғана ата-ана көмек көрсетіп жіберу;Баланы еркіне жіберу ерлікке, батырлыққа үйретсе, тәртіпке бағындыру оны шыдамдылыққа, табандылыққа үйретеді. Баланы еркіне жібермеу, оны жасқаншақ, қорқақ етеді. Ал тіпті тізгінсіз қоя беру, оның бар ерігін орындай беру, баланы бейбастақ, ессіз, тентек етіп шығарады.Баланың жеке қасиеттерінің, психикасының дұрыс дамып жетілуі үшін педагогтық ұжымдардың кәсіптік білгірлігі, ата-аналардың саналы көзқарасы және осы принциптерге негізделген мектеп пен отбасы арасындағы тығыз одақ, нәтижелі жұмысты қажет етеді.Өсіп келе жатқан баланың бойында түрлі қасиеттер пайда болатындығы мәлім. Мектепте жұмыс істейтін педагогтар, тәрбиешілер бал

Бірқатар қазақстандық педагог зерттеушілер А.Жұмабаев, К.Жүкенова, А.Карабаева, Л.К.Керимов және т.б өздерінің зерттеу еңбектерінде қиын балалардың қиқарлық сияқты жағымсыз қасиеттерінің қалыптасуына әлеуметтік-педагогикалық факторлардың әсер ететіндігін айтқан.…