қмж, «БІРТҰТАС ТӘРБИЕ БАҒДАРЛАМАСЫ»

«БІРТҰТАС ТӘРБИЕ БАҒДАРЛАМАСЫ»

Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты екінші отырысындағы тапсырмасына сәйкес 2023 жылы «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы әзірленіп, барлық білім беру ұйымдарына енгізілді.

Қазақстан Республикасының Президенті Қ. Тоқаев 2024 жылы Ұлттық құрылтайдың

«Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты үшінші отырысындағы тапсырмасына сәйкес Біртұтас тәрбие бағдарламасының мазмұны жаңартылды.

Еліміздің болашақтағы негізгі сұлбасын «Әділетті Қазақстан – Адал азамат – Озық ойлы ұлт» деген үштаған ұғым арқылы сипаттады. Үштаған – бір-бірінен бастау алатын және өзара тығыз байланысты ұғымдар, ел ішінде заң мен тәртіпті қатаң сақтауды қамтамасыз етуді саясатымыздың тұғырлы қағидатына айналдыратын мықты демократиялық институттары мен дамыған құқықтық жүйесі бар әділетті мемлекетті құрудың шарты және еліміздің жаңғыруы мен әрі қарай дамуының стратегиялық бағдарын айқындайды. Бұл «Біртұтас тәрбие» бағдарламасының басты идеясына айналды.

Бағдарламаның мақсаты:

қазақстандық мәдениет құндылықтары негізінде азаматтық жауапкершілік пен патриотизм, парасаттылық

пен адалдық, ар-ұждан, рухани-адамгершілік қасиеттерін бойына сіңірген, үйлесімді дамыған тұлға қалыптастыру.

Бағдарламаның міндеттері:

Рухани-адамгершілік қасиеттерді тәрбиелеу:

отанға, өз халқына, оның тарихы мен мәдениетіне деген сүйіспеншілікті қалыптастыру; Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге тәрбиелеу;

адалдық, әділдік, мейірімділік, ар-ұят пен қамқорлық, қайырымдылық және басқа да адамдық қасиеттерді дамыту;

табиғатқа және қоршаған ортаға ұқыптылықпен қарауға тәрбиелеу.

Азаматтық жауапкершілік пен патриотизмді дамыту:

елінің жетістіктері үшін мақтаныш сезімін ұялату;

отбасы, қоғам және мемлекет алдындағы өз міндеттеріне саналы көзқарас қалыптастыру; өз құқығы мен бостандығы, сондай-ақ басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын

қорғауға дайын

болуға баулу;

әлеуметтік маңызы бар қызметке белсенді қатысуға тәрбиелеу.

Парасаттылық пен адалдықты қалыптастыру:

басқалармен қарым-қатынаста адал әрі әділ болуға және әдептілік нормаларын ұстануға тәрбиелеу;

өз іс-әрекеттері мен сөздері үшін жауапкершілікті түсінуге тәрбиелеу; еңбексүйгіштік пен өзін-өзі жетілдіруге деген ұмтылысын қалыптастыру; біреудің еңбегі мен мүлкін құрметтеуге тәрбиелеу.

Білім алушының жеке басының үйлесімді дамуы үшін жағдай жасау:

әрбір білім алушыны тәрбиелеу мен оқытуда даралау мен саралау тәсілдемелерін қамтамасыз ету;

білім беру ортасында жағымды психологиялық-педагогикалық ахуал қалыптастыру.

Бағдарлама мазмұны:

Білім алушылардың бойында құндылықтарды дамыту білім беру ұйымдарының оқу- тәрбие процесі жағдайында жүйелі ұйымдастырылады.

Бұл міндетті іске асыру білім беру мазмұны, сынып сағаттары мен сыныптан тыс іс- шаралары арқылы жүзеге асырылады.

ТӘУЕЛСІЗДІК ПЕН ОТАНШЫЛДЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ДЕКОМПОЗИЦИЯЛАУ

Компонент

Сипаттамасы

Жеке қасиеттер

Тәуелсіздікті түсіну және құрметтеу

Тәуелсіздіктіңмаңыздылығынтүсіну:

-Тәуелсіздікжолындағыжетістіктер тарихынбілу;

-мәденимұранықұрметтеу;

-ел дамуындағы тәуелсіздіктің рөлін түсіну

Тарихты білу, ұлттық мәдениетті құрметтеу, білімге ұмтылу.

Патриотизм

Отанғасүйіспеншілік;

елөмірінебелсендіқатысу;

елмүдделерінқорғау; ел жетістіктері үшін мақтаныш.

Бастамашылық, белсенділік

Жауапкершілік

Отанныңмүддесіүшінәрекетету:

елигілігініңжекемүдделерден басымдығы;

елдің болашағы үшін жауапкершілікті түсіну;

қоғамның дамуына қосқан үлес қосу.

Жауапкершілік

Егемендікті қорғауға дайындық

Әлемдік сын-тегеуріндер жағдайында елді қорғауқабілеті:

- батылдық пен шешім қабылдағыштық; шешімдердіңжылдамдығымен

салмақтылығы

Батылдық, шешімділік, шешім жылдамдығы, стратегиялық ойлау

БІРЛІК ЖӘНЕ ЫНТЫМАҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ДЕКОМПОЗИЦИЯЛАУ

Компонент

Сипаттамасы

Жеке қасиеттер

Ұжымдық сана

Ортақ мақсаттар мен мүдделер туралы хабардарболу:

жеке және қоғамдық мүдделер арасындағы байланыстытүсіну;

ел мен қоғамның тағдырымен өз тағдыры арасындағы сабақтастықты түсіну; ортақ мақсаттарға жету үшін өзгелермен

бірлесіп іс-әрекет етудің маңызын бағалау

Стратегиялық ойлау / командалық рух, ұйымшылдық қабілет

Өзара сыйластық

Пікірлер мен мәдениеттің әртүрлілігін құрметтеу:

адамдар арасындағы айырмашылықтарды қабылдау;

басқа көзқарастарға төзімділік таныту;

диалогқа және ымыраға келуге дайын болу.

Айырмашылықтарды құрметтеу, төзімділік, жаңаға ашықтық.

Қолдау және өзара көмек

Басқаларға көмектесуге дайын болу:

қиын жағдайға тап болған адамдарға жанашырлық таныту;

мұқтаж жандарға риясыз көмек көрсетуге ниетті болу;

волонтерлік қызметке қатысу.

Эмпатия, жанашырлық,

Сындарлы диалог және ынтымақтастық

Ынтымақтастық қабілеті:

тиімді қарым-қатынас орнату;

командада жұмыс істей білу;

барлық тараптарға тиімді шешімдерді іздеуге дайын болу.

Қарым-қатынас, дипломатия, ашықтық

ЗАҢ ЖӘНЕ ТӘРТІП ҚҰНДЫЛЫҒЫН ДЕКОМПОЗИЦИЯЛАУ

Компонент

Сипаттамасы

Жеке қасиеттер

Заң алдындағы теңдік

Қоғамның барлық мүшелерінің заңды сақтауы:

заң және құқық нормаларын білу;

оларды бұзғаны үшін әділеттілікке және жазаның бұлтартпастығына сенімділік таныту;

өз құқықтарын заңды жолмен қорғауға дайын болу

Ереже мен заңды құрметтеу, заңға бағыну, жауапкершілік.

Шығармашылық плюрализм

Қоғамдағы конструктивті өзара әрекеттесуді қолдау:

әртүрлі көзқарастар мен сенімдерге құрметпен қарау;

диалогқа және келісімге келу жолдарын іздеуге дайын болу;

Ашықтық, сындарлы диалогқа қабілеттілік

Жеке тәртіп

Өзін-өзі ұйымдастыру және жауапкершілік:

өз уақытын пен ресурстарын басқару мүмкіндігі;

уәделер мен келісімдерді орындау;

өз міндеттеріне жауапкершілікпен қарау.

Тәртіп, әдептілік, ұқыптылық

Қиын жағдайлардағы тәртіп

Қиын жағдайларда сабырлылық пен тәртіпті сақтау:

- нұсқаулыққа сәйкес әрекет ете білу;

қиын жағдайда басқаларға көмектесуге дайын болу.

стреске төзімділік, өзін- өзі ұстай білу, сабырлық, байсалдылық.

ӘДІЛДІК ПЕН ЖАУАПКЕРШІЛІК ҚҰНДЫЛЫҒЫН ДЕКОМПОЗИЦИЯЛАУ

Компонент

Сипаттамасы

Жеке қасиеттер

Құқықтардың тең бөлінуі

Өмірдің барлық салаларындағы әділеттілік:

қоғамның барлық мүшелеріне тең құқық пен мүмкіндіктерді қамтамасыз ету;

кемсітушілік пен теңсіздікке жол бермеу;

білім алуға, денсаулық сақтауға және басқа да әлеуметтік игіліктерге қолжетімді болуын қамтамасыз ету;

игілік пен ресурстарды әділ бөлу;

адамның қадір-қасиеті мен жеке бас бостандығын құрметтеу;