қмж, Өркениеттердің жіктелуі. Қазіргі өркениеттердің дамуына ақпараттық технологиялардың әсері

Сабақ тақырыбы

§2. Өркениеттердің жіктелуі. Қазіргі өркениеттердің дамуына ақпараттық технологиялардың әсері

10-ДТ

Сабақтың мақсаты

Дәстүрлі (аграрлық) өркениеттің ерекшеліктерін сипаттау;

Шаруашылық түрлерінің өркениет дамуына әсерін талдау;

Индустриалды өркениеттің тарихи маңызын ашу;

Постиндустриалды (ақпараттық) өркениеттің басты белгілерін анықтау;

Ақпараттық технологиялардың өркениетке ықпалын көрсету.

Кілт сөздер

Аграрлық өркениет, көшпелі өркениет, индустриалды өркениет, постиндустриалды өркениет, ақпараттық қоғам, интернет, «жасыл технологиялар»

1. Шаруашылық пен өркениет дамуының байланысы

Аграрлық дәуір → мал шаруашылығы, қолөнер, отырықшылық пен көшпелілік қоғам қалыптасты

Индустриалды дәуір → машина өндірісі → әлеуметтік топтар (буржуазия, жұмысшы) пайда болды

Постиндустриалды дәуір → білім мен ақпарат негізгі құндылыққа айналды

2. Дәстүрлі (аграрлық) өркениет

Өндіріс негізі: ауыл шаруашылығы, қолөнер, мал шаруашылығы

Құралдары: соқа, тырма, балта, мал күші

Қоғам: дәстүр мен салт үстем, жазылмаған заңдар, әдет-ғұрып

Басқару: деспоттық билік, жеке еркіндіктің шектеулігі

Әлеуметтік құрылым: ақсүйектер мен қарапайым халықтың ара-жігі айқын

Білім: тек ақсүйектерге тән

Табиғатқа тәуелділік: климат пен жер жағдайы шешуші рөлде

Көшпелі өркениет – аграрлық өркениеттің ерекше бөлігі: мал шаруашылығы, табиғатқа бейімделу, жайылым іздеу

3. Индустриалды өркениет

XVIII ғ. екінші жартысынан басталды (өндірістік төңкеріс)

Өндіріс негізі: машина өндірісі, техникалық еңбек

Қоғам: буржуазия мен жұмысшылар табы қалыптасты

Саясат: демократия, парламентаризм, заңның рөлі артты

Мәдениет: бұқаралық мәдениет (радио, кино, теледидар)

Ғылым: техниканың үздіксіз дамуы, жаңа идеялардың өмірдің барлық саласына ықпалы

Экономика: мемлекеттің қуаты өндіріс деңгейімен өлшенді

4. Постиндустриалды (ақпараттық) өркениет

XX ғ. 70-жылдарынан басталды

Өндіріс негізі: ақпараттық өндіріс, интеллектуалды еңбек

Технология: микроэлектроника, биотехнология, информатика

Қоғам: орта таптың күшеюі, білімге негізделген әлеуметтік мәртебе

Құндылық: басты құндылық – ақпарат пен уақыт

Экология: «жасыл технологияларға» бет бұру

Әлеуметтік айырмашылық: бай-кедей емес, білімді-білімсіз болып бөліну

5. Ақпараттық технологиялардың ықпалы

Ғаламтор – білім, ғылым, мәдениет, медицина, сауда, саясатқа ықпал етті

Қатынас құралдары: электрондық пошта, форумдар, әлеуметтік желілер

Білім беру: қашықтықтан оқу, виртуалды кітапханалар

Медицина: онлайн-консилиумдар, күрделі операцияларды басқару

Әлеуметтік өзгеріс: адамдардың өмір салтына, ойлау жүйесіне ықпал етті

Салыстыру кестесі (ерекшеліктері мен айырмашылықтары)