Қозғалыс түрлері және жылдамдық, 9-сынып жоспары

Сабақтың тақырыбы: §24. Бір қалыпты және бірқалыпты емес қозғалыстар. §25. Жылдамдық. Сабақтың мақсаты: 1) Бірқалыпты және бірқалыпты емес қозғалыстар туралы түсіндіру. 2) Оқушылардың ой-өрісін дамыту. 3) Күнделікті тұрмыспен байланыстыру, еңбекпен ұштастыру. Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта Сабақтың түрі: Аралас сабақ Сабақтың әдісі: Баяндау. Сұрақ-жауап

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі. ІІ. Үй тапсырмасын сұрау: ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру: ІV. Сабақты пысықтау. V. Сабақты қорту, бағалау. VІ. Үйге тапсырма беру. І. Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, сынып тазалығын шолып шығу.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

1. Бірнеше оқушыларға кеспе материалдар тарату. 2. Материялық нүкте деген не? 3. Қозғалыс троекториясы деп нені айтамыз? 4. Орын ауыстыру деп нені айтамыз? 5. Жүрілген жолдың орын ауыстырудан айырмашылығы неде? (мысал келтір)

Жаңа сабақты баяндау.

ІІІ. Біз тақырыпта материялық нүкте қозғалыс траекториясына, жол және орын ауыстыру деген тақырыптарымен таныс болдық.

Бүгін сіздермен «Бір қалыпты және бірқалыпты емес қозғалыстар» Жыл-дамдық және оның бірліктері» - деген тақырыптармен танысамыз.

Алуан түрлі қозғалыстардың арасында кез-келген уақыт аралығында, бірдей жол кесінділерін жүріп өтетіндей қозғалыстар кездеседі.

* Дене тең уақыт аралығында ұзындығы бірдей жол жүрсе, ондай қозғалыс бірқалыпты қозғалыс деп аталады.

Мыс: поезд темір жолдың тегіс бөлігінде бір қалыпты қозғалады; бұл кезде доңғалақтары рельстің түйіскен жерінде сығылғанда шығатын дыбыс-та бірдей уақыт аралығында естіледі. Терезеден қарағанда бағандарда бірдей аралықта тұсымыздан өтіп артта қалып жатады.

Сол сияқты моторы өзгеріссіз жұмыс істейтін автомобиль жолдың түзу бөлігінде, конькиші немесе жаяу жарысқа түскен спортшы жүргізу аралығы-ның орта тұсында бірқалыпты қозғала алады.

Бірқалыпты қозғалысқа тағы да толып жатқан мысалдар келтіруге бола-ды. Стакандағы судан шыққан газ түйіршігі, жаңбыр тамшысы, т.б

Бірқалыпты қозғалыс табиғатта өте сирек кездеседі, көпшілігі бірқалып-сыз болады.

Мысалы: поезд орнынан қозғалғанда өзара тең уақыт арлығында барған сайын ұзағырақ жол жүреді.

* Дене тең уақыт аралығында әр түрлі жол жүріп өтсе, ондай қозғалысты бірқалыпты емес қозғалыс деп атайды.