Құқықтық тәрбие оқушылар жұмысы 8 сыныпқа

Құқықтық тәрбие оқушы тұлғасын қалыптастыру кепіліБалалардың қандай болып туары ешкімге де байланысты емес, бірақ дұрыс тәрбие беру арқылы олардың жақсы болып шығуы – біздің қолымыздағы нәрсе. Я.Коменский

Бүгінгі таңда жалпыға бірдей құқықтық тәрбие беру, оқушылардың құқықтық сана-сезімін қалыптастыру өзекті мәселеге айналып отыр. Оқушыны жеке тұлға ретінде тәрбиелеу үшін азаматтық тәрбие беру, өз құқықтарын білуге және басқа адамдардың құқықтарын сыйлауға, құрметтеуге баулу керек. Әрине, бүгінгі мектеп оқушысы - ертеңгі Қазақстан азаматы. Елбасы Н. Ә. Назарбаев Қазақстан болашағы жастарда екенін, оларға сапалы білім мен саналы тәрбие беруде барлық жағдай жасалатындығын, өз кезегінде жастардың жауапкершілігін сезіне білуі қажеттігін үнемі айтып келеді. Бұл әрине құқықтық тәрбиеге байланысты.

Жеке тұлғаны жан-жақты дамытатын тәрбие саласының бірі - құқықтық тәрбие. Әрбір азамат өз мемлекетінің заңына жауапкершілікпен қарап, оны орындауды өз міндеті деп есептейді.

Құқықтық тәрбие - адамгершілік жақтарын анықтауда жастарға өзі өмір сүріп отырған қоғам идеясын ұғындыру. Құқықтық тәрбие – жеке адамның талап-тілектері не, мұң-мұқтажына, қоғамдық міндеттеріне негізделіп жүргізіледі. Оқушыларға құқықтық тәрбие беру - үйлесімді тәрбиенің маңызды қыры. Арнаулы орта кәсіптік білім беретін оқу орындарында тәрбиенің бұл саласын жетілдіру, өзге тәрбие қырлары мен байланыстыра отырып, оқушылардың құқықтық санасын қалыптастырудың, қоғам алдындағы жауапкершілік сезімін дамытудың, тәртіптілікті нығайтудың құралдары мен жолдарын, әдіс-тәсілдерін жетілдіру. Өйткені, адамның құқықтық сана-сезімі арнайы мақсат көздей жүргізілген тәрбие арқылы дамиды. Құқықтық тәрбие құқықтық сананы қалыптастырады.

Мектептерде құқықтық тәрбие жұмыстары шәкірттің өзіне-өзі қызмет ету құқығынан басталады.

Құқықтық міндеттер сәлем беру, сәлемдесу, аялаған ананы, әлпештеген әкені сыйлау, ұлағатты ұстазға инабатты шәкірт бола білу, әдеппен сөйлеп әрекеттену арқылы орындалып, іс-әрекетте құқықтық сана болып қалыптасады.

а) Жас ұрпаққа құқықтық тәрбие беру.

Еркін елдің ертеңі саналатын жастарымыз заман ағымына қарай бәсекеге нақты қабілеттілігін байқататын зерделі азамат ретінде өсіп келеді. Өйткені, олар қиялы жүйрік, білімге құштар, тәуекелшіл.

Тәрбие - халықтың ғасырлар бойын жинақтап, іріктеп алған озық тәжірибесімен ізгі қасиеттерін жас ұрпақтың бойына сіңіру.

Ондағы негізгі мақсат - дені сау, ұлттық сана сезімі оянған рухани ойлау дәрежесі биік, мәдениетті, парасатты, ар-ожданы мол, еңбекқор, іскер, бойында басқа да игі қасиеттер қалыптасқан адамды тәрбиелеу. Құқықтық тәрбие мазмұнын жаңартпайынша, мүмкін емес. Себебі қоғамның алға басуы жас ұрпақты білім, тәрбие арқылы дамытуға, жаңаша ойлауға, іскерлікке, үйретуге байланысты делінген. Қоғамды дамытатын жас азаматтардың жеке тұлғасы жан-жақты жетілген, іскер, белгілі дәрежеде - ғылыми білім жүйесін, ана тілін игерген, жаңа жағдайды, білімді өздігінен түсініп, бағалай алатын болуы керек. Орыс педагогы К. Д. Ушинскийдің: «Өмірде де, ғылымда да барлық халықтарга бірдей тура келетін тәрбие жүйесі жоқ. Әр халықтың ұлттық тәрбие жүйесін енгізу мүмкін емес, себебі халық тардың өмір сүру моделіде, тәлім-тәрбие моделі дегеніміз әр басқа" дегенін қайда қоймақпыз.

Жастардың арасында құқықтық тәрбие жұмысын ұйымдастыруда олқылықтар бар. Жастар арасындағы насихат пен құқықтық тәрбие мәселесі жөнінде жоғары ұйымдары тарапынан белгіленген шаралар жүзеге асырылады.

Құқықтық төрбие - ұзақ тарихи дамудың желісі. Ол курделі, қиын өрі сан-салалы. Мол каржыны, жалпы мемлекеттік деңгейдегі мемлекеттік ұйымдардың құрылымдық шараларды, бүкіл педагогтар, зиялылар қауымының қажыр-қайратын, рухани ізденістерін қажет етеді. Демек, ел ұрпақ тағдыры үшін маңызы мен жауапкершілігі айрықша білім беру ісіне барлық деңгейдегі мемлекеттік бетбұрыс, қамқорлығы керек. Бұл жөнінде Н. Ә. Назарбаев «Қазақстан - 2030» стратегиялық даму бағдарламасында бағыттарды көрсетіп берді. Сол бағыттардың бірі – жоғарғы құқықтық сана мен құқықтық тәрбие. Осы екі элементтің іргетасы азаматтарда алдыменен отбасында қаланса, содан кейін мектеп қабырғасында жалғасады.

Құқықтық тәрбие сана-сезімінің қалыптасуы жастардың өздерін азамат есебінде сезінуіне әсерін тигізеді.

Жанұяда жасөспірімнің құқықтық әрекеті толық қалыптаса қоймайды, оларға мектеп қабырғасының, яғни өзі жүрген ортаның әсері өте зор, себебі жасөспірім өз уақытының ең көп бөлігін мектепте өткізеді. Мектепте құқықтық тәрбие беру үрдісін кезең-кезеңімен өткізу керек. Оқушылардың құқықтық тәрбиесін қалыптастыру бір…