Құрт қазақтың ұлттық тағамы ғылыми жұмыс 2 сыныпқа

Ғылыми жобаның мақсаты:

-Сиыр сүтінен жасалған құрт жайында материалдар жинау; -Құрттың жасалу технологиясын анықтау;-Құртты кеңінен пайдалану әдісін ұсыну;

Ғылыми жобаның міндеттері:- Қазақтың ұлттық тағамы – құртпен танысу; - Құрттың қазақ өмірінде алатын орнын көрсету;- Құрттың адам денсаулығына пайдасын көрсету.

Зерттеу обьектісі: Құрттың жасалу технологиясын зерттеу.

Зерттелетін зат: Құрт

Зерттеу жұмысының кезеңдері:

1.Тақырып бойынша энцеклопедиядан, әдебиеттерден іздеу

2.Басылымдардан, ғаламтордан материалдар жинау

3.Дәмі әртүрлі құрт жасау тәсілдерін анықтау

4.Қорытынды жасау

Зерттеудің мерзімі: 2017 жыл сәуір – қыркүйек айлары

Жұмыс жүргізілген орны: Мәртөк ауылы

Ғылыми жобаның күтілетін нәтижесі:

Құрт халық тарихымен жасасып келе жатқан ұлттық тағам екені белгілі және құртты үнемі қолдануда үлкен мән – мағына бар.

Ғылыми жобаның мазмұны:

1.Титул парағы

2.Мазмұны

3.Аннотация

4.Кіріспе

5.Негізгі бөлім

6.Зерттеу бөлімі

7.Қорытынды

Аннотация

Бұл жоба қазақ халқының байырғы тағамы – құрттың пайдасын және жасалу технологиясын зерттеуге арналған.

Мені қазақ құртының жасалу әдістері қызықтырды. Тағамның өте көне әрі пайдалы түрі – сиыр сүтінен жасалған құрт жайында мәлімет жинағым келді. Құрт – сүттен жасалған ұлттық тағам. Құрт – сөзінің мағынасы да құрғатылған, кептірілген сүт деген мағынаны береді. Құрттың дәмі ащы болғанмен жеуге сүйкімді тағам. Қазақ құртты тамақ есебінде, әрі шөл басуға да қолданады. Ол көбінесе қысқы азық есебінде ерте әзірленеді. Бұл тағам ақуыздарға өте бай, адам денсаулығына өте пайдалы.

Аннотация

Этот проект посвящен технологии изготовления курта.

Меня заинтересовала технология изготовления казакского курта . Я постаралась собрать всю информацию о пользе курта, которую делают из коровьего молока.

Курт-это национальное блюдо, которое изготовлено из молока. Значение слово курт означает « сушенное молоко».Курта кислый, но приятный на вкус. Он также употребляется и в качестве как пищи и жаждоутоляющего средства.

Осебенно курт хорош для употребления зимой.Он содержит белок и полезен для здоровья.

Аnnotation

This project Kazakh people's. The ancient Kazakh dish for research profit kurt technology of processing its interested to me way out of kurt methods. It is useful and ancient type of food. I want to collect information about kurt that made of cow's milk. Kurt is the national dishes that made of milk. The meaning of the word kurt dried, it is the meaning dried milk. The taste of kurt though bitter. It is eatable charming food Kazakh kurt in food account and to desert. It is prepared early in the feed. The kurt is very rich in protein. It is very useful for human health. There are divided into threetypesThey are white: dairy food red: meat dishes and blue: fruit dishes.

І. Кіріспе

Ұлттық тағамдардың ішінде ежелгі және көпшілікке ортақ тағамның бірі – ақ екені белгілі. «Ағы бардың бағы бар» деп қазақ халқы сүт тағамын бақыт несібесі деп білген. Сүтті соншалық қасиеттеудің басты себебі – ол тіршілік арқауы, одан неше алуан құнарлы тағамдар әзірлеп, дастарқан молшылығын жасаған. Одан қымыз, шұбат, айран, қатық, сары май, ірімшік, құрт, сүзбе, қаймақ сияқты ішетін, жейтін, сусындайтын алуан түрлі тағам әзірлейді.Сүт төрт түлік малдың аттарына қарай бие сүті, түйе сүті, қой – ешкі сүті, сиыр сүті делінеді.

«Қазақтардың сүттен жасайтын ұлттық тағамдарының түріне сан жетпейді» – деп жазған ертедегі бір зерттеуші. Демек, оның барлық түрлері мен аттарын түгел айтып беру қиын. Сүт тағамдарының осы заманға дейін жеткен және көпшілікке таныс негізгі түрлерінің бірі туралы айтқым келеді.Қазақ халқының сүттен жасалған ұлттық тағам ретінде кеңінен қолданатын тағамының өте көне түрінің бірі – құрт.

Құртты ежелгі замандарда қалыптасып, дамып, бүгінгі күндерге дейін өз қасиетін жоғалтпай, жақсы сақталған ұлттық тағам ретінде пайдаланып келеміз. Халқымыздың бүгінгі күні бізге жеткен құртының түрі көп. Құрт күнделікті өмірде тағамның бір түрі ретінде қолданылатын тағам десек те болады. Қазіргі кезде құрт өз деңгейінде қолданысқа түскен жоқ. Құрттың құрамына және оның адам организміне тигізетін пайдасына баса назар аудара отырып, деректер жинақтап, құрттың жасалу технологиясына зерттеу жұмысын жүргізіп жүрмін. Тағамның өте көне әрі пайдалы түрі – сиыр сүтінен жасалған құрт жайында мәлімет жинағым келді.

Жұмыстың мақсатына жету үшін ғылыми – зерттеу еңбектерден, әр түрлі басылымдардан, ғаламтордан материалдар жинадым, дәмі әртүрлі құрт жасау тәсілдерін анықтадым.

Зерттеу жұмысымның барысында сиыр сүтінен жасалған құрттың құрамын әртүрлі етіп жасап достарыма, сыныптастарыма ұсындым.

Нәтижесінде мен сияқты жасөспірімдерге қышқыл құрттан да тәттілеу құрттың көп ұнайтынын анықтадым. Сондықтан құрттың құрамы мен жасау әдістеріне қарай «Майлы құрт», «Майсыз құрт», «Қышқыл құрт», «Тұзды құрт», «Тәтті құрт», «Жеміс қосылған құрт» деп бірнеше түрге бөлдім. Құрт халық тарихымен жасасып келе жатқан ұлттық тағам екені белгілі және құртты үнемі қолдануда үлкен мән – мағына бар екеніне көз жеткіздім.

Менің алдыма қойған мақсатым құрттың жасалу технологиясын үйрену және мектеп оқушыларына сиыр сүтінен жасалған құрт тағамы жайында толығырақ мәлімет беру және оның пайдасын, түрлерін насихаттау.

ІІ. Негізгі бөлім

Құрт тағамына сипаттама.

Құрт – сөзінің мағынасы құрғатылған, кептірілген сүт деген мағынаны береді. Бұл тағамның өзіндік ерекшелігі бар. Ақуызға өте бай. Соның арқасында құнарлы, тоқ тағам болып есептеледі. Құрт – малдың сүтінен дайындалатын ұзақ уақыт сақтауға арналған тағам. Оның негізгі түрлері –күлше, жарма, сықпа және шүйірмек. Күлшені жасағанда құртты кесектеу етіп домалақтайды. Одан соң оң қолдың бас бармағы мен төрт саусағының арасына қысып бүйірін жұқартып, дөнгелек формаға келтіреді. Күлше ұзақ уақыт сақтау үшін жасалады. Кейде күлшенің бүйірін тесіп моншақ сияқты жіпке тізіп кептіреді. Сықпаны жасағанда құртты шағындап қана алып,төрт саусақтың бүгуіне салып сығып жасайды. Шүйірмектің мөлшері сықпаның жартысындай ғана болады. Шүйірмек жасағанда құртты екі саусақты бүгуіне салып, екінші жағын басқа қолдың бармағымен батыра қысады. Күлше мен жарманы қысты күні жеу үшін, ал сықпа мен шүйірмекті жазды күні, күзде шайға салу үшін дайындайды. Қайнатқан құрттың өзі екі түрлі болады: бірі – ақ құрт. Ол көп ашымаған және пісуін жеткізіп, майдан әбден арылған іркіттен қайнатылады. Кейде аздап тұз қосып, кептіреді. Ол көбіне жазда, күзде желінеді. Екінші – қара құрт. Ашуы жеткен іркіттің пісуін қандырмай,

Құртты дайындаудың түрлері:

Жас құрт

Сүзбеде тұрған құртты сары маймен жентектеп бастырма ретінде шаймен