Рухани жаңғыру тақырыбындағы филологиялық реферат

Рухани жаңғыру - өскелең ұрпақтың рухани бағдары

Елбасы Н. Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы ел дамуының жарқын үлгісі мен нақты қадамдарын көрсететін келелі ой, салиқалы пікір, батыл шешімдерге құрылған маңызды құжат. Бұл мақалада сананы жаңғырту, ұлттық болмыстан, ұлттық кодтан айырылып қалмай, оны әлемдік құндылықтармен үйлестіріп, Қазақстанның игілігіне жарату жолындағы мақсат-мүдделер туралы өзекті мәселе көтеріліп отыр.

Дамыған елде руханият бірінші орында тұрады. Ол – барлық адамға азық. Рухани байлығы мол адам ғана шын мәдениеттің дамуына үлес қоса алады. Рухани байлық бар жерде елдің бірлігі де нығая түседі.

Мақсаты:

Рухани жаңғыруды сипаттау және патриоттық сананы ынталандыратын ұлттық құндылықтарды жаңғырту; Оқушылардың бойында ұлттық сананы ояту, жасұрпақ санасына, туған халқына деген құрмет, сүйіспеншілік, мақтаныш сезімін ұялату, ұлттық рухты сіңіру.

Рухани жаңғыру – адам баласының оның ішкі әлемінің жаңаруы, сана-сезімі, жаңа өзгерісті қабылдай білуі.

Рухани жаңғыруда өркениеттің өрге жүзуімен байланыстыра-мыз.

Тарих сахнасынакөз жүгіртсек, өскен ұлттың өрби түсуіне осы «рухани жаңғыру дәлел». Көне замандағы көрікті қалаларымыз, сән салтанаты таласқан озық ескерткіштеріміз, мәдени мұраларымыз бұртартпас айғақ болып табылады.

Елбасымыз рухани жаңғырудың бірнеше принциптерін ұсын-ды:

Бәсекелестік қабілет.

Ғаламданудың жаһандық жүйесіне еніп, ХХІ ғасырдың талап-тарына дағдыланудың қамына кірісу сапалы табыстың кілті екенін атап айтты.

Прагматизм.

Ұлан ғайыр қазыналарымызды қалпынша қолданып, қорғау,

бір мақсат пен межелеген межеге жету арқылы түрлі саяси радикалды идеалогияларға тосқауыл болудың бағдарын ұсынды.

Ұлттық бірегейлікті сақтау.

Елбасымыз үшінші қағидасында ұлттық код, яғни халқымызға тән салт-санамыз, асыл мәдениетіміз бұлардың барлығы бойымызда жалындап, үні

шырқалып тұруын баса айтты, сонда ғана алға басулар болатынын ескертті.

Білімнің салтанат құруы.

Қазіргі таңда білім бағдарламаларының елімізге ұтымды үлес қосып келе жатқанын айта келіп, табыс тізгіні – білімді болашақ жастардың қолында екеніне баса назар аударды.

Елімізде өте жоғары деңгейдегі бірқатар университеттер ашылды, зияткерлік мектептер жүйесі қалыптасты. Басқа да көптеген іс тындырылды.

Қазіргі қоғамда ерекше талқылауға ие болып жатқан түсініктердің бірі – «Рухани жаңғыру» ұғымы. Елбасы мақаласында нақтылап айтып, «жаңғыру» үшін қандай міндеттер атқаруымыз керектігі талдап көрсетілген. Дегенмен, айғайға сүрең қосып, «рухани жаңғыру» деп дәуріккенімізбен, көбіміздің санамызға бұл түсініктің түбегейлі сіңе қоймағаны анық. Оқушыларға рухани жаңғыру құндылықтарын бойларына меңгертуде де қиындықтар кездеседі. Біздің кейбір оқушыларымыз орыс тілді болғандықтан, сабақта сөздердің аудармасын сұрап отырады. Қазақша баламасын білмей жатады. Жаңадан енген сөздердің оқушылардың меңгеруіне күрделі екендігі бәрімізге белгілі. Латын тіліне көшсек, жаппай, тұтас ел болып көшкенміз дұрыс деп ойлаймын. Бір елде екі-үш тіл қолданылатын болса, әр тіл өзінің қолданылу өрісін қорғауға, кеңейтуге тырысады.Тілдер арасындағы бәсеке, тілдердің өзіндік қолдану аймағын кеңейтуге, ықпалы мен үстемдігін арттыруға деген ұмтылысы табиғи нәрсе.

Қазіргі таңда оқушыларымызға латын әліпбиіне көшу мақсатында, түрлі сайыстар жүргізу үстінде. Дегенмен оқушыларымызға тілді меңгерту, әріптерді жүйелі қолдану аясы біраз қиындықтар келтірірді.

Ал филология ғылымының докторы, профессор Шерубай Құрманбайұлы рухани жаңғыру үшін әуелі қазақ ұлты ретіндегі құндылықтарымызды түгендей білуіміз керек дейді.

Жалпы рухани жаңғыру ұғымын қалай түсінеміз?

- Біз көп жыл, тіпті кейінгі бірнеше ғасыр бойы өз жолымен жүріп, өз дәстүрін сақтай алмаған, үстем мәдениеттердің ықпалында кетіп, өзге мемлекеттің құрамында болған жұртпыз. Жалпы рухани жаңғыру біз үшін өзіміздің озық ұлттық дәстүрлерімізге бет бұрып, төл арнамызға – қазақтың өзіндік ұлттық даму жолына түсуі деп білемін.

Рухани жаңғыру деген -ол ұлттың мәдениеті, өнері, әдебиеті мен тарихы тұрғысынан жаңғыру деп түсінген дұрыс.

Рухани жаңғыру кезінде ең алдымен біз елін, жерін, халқын шын сүйетін ұрпақ, қалың қауым тәрбиелейміз десек, әуелі тарихи санамыз жаңғыруы керек. Қазақтың ертеңгі ұрпағы ең әуелі осы елдің, осы кең байтақ жерді қалай иеленгенін, бұған қанша қан төгіліп, қанша тер сіңгенін, мұндай ұланғайыр даланы біздің ата-бабаларымыз қалай сақтап қалғанын, бұл даланы бізге өсіп-өну үшін аманаттап кеткенін, осы дархан даланың әр қарыс жері үшін батырларымыздың, хандарымыз бен билеріміздің қасық қаны қалғанша қалай күрескенін бүгінгі ұрпақ білуі керек. Сонда ғана тарихын тану арқылы біздің ұрпақтың бойында қазақ екенін мақтан тұтатын, “мен мынадай ата-бабадан, намысын таптатпаған…