Санау жүйесі бойынша информатика презентациясы, 9 сынып

Санау жүйесі

Сан түсінігі – математикадағы сияты информатикада да басты негіз. Бірақ егер математикада сандарды өңдеу әдістеріне көп көңіл бөлінетін болса, онда информатика үшін сандарды ұсыну әдістерін айналып өтуге болмайды, өйткені тек солар ғана жадтың қажетті қорын, жылдамдықты және есептеуде жіберетін қатені анықтайды.

Сандардың аталу және жазылу

әдісін санау жүйесі деп атайды

Санау жүйесі

Позициялық емес

Позициялық

Позициялық емес санау

жүйесінде әрбір цифрдің мәні

оның алатын орнына байланысты

емес

Позияциялық санау жүйесінде

цифрдың мәні оның орнына

байланысты болады.

Позициялық емес санау жүйесінде әрбір цифрдің мәні оның алатын орнына байланысты емес деген болатынбыз. Мұндай санау жүйесінің мысалы ретінде римдік жүйені алуға болады.

Римдік санау жүйесінде сандардың орнына латын әріптері қолданылады:

Римдік санау жүйесі

I

V

X

L

C

M

D

Римдік санау жүйесінде 32 саны былай жазылады:

XXXII = (X+X+X)+(I+I)= 30+2

444 саны римдік жүйеде былай жазылады:

CDXLIV=(D-C)+(L-X)+(V-I)= 400+40+4 .

1974 римдік жүйеде жазылуы:

MCMLXXIV= M+(M-C)+L+(X+X)+(V-I)=1000+900+50+20+4 .

Позициялық санау жүйесі

Позияциялық санау жүйесінде цифрдың мәні оның орнына байланысты болады.

Позициялық санау жүйесінің негізі деп қолданылатын цифрлар санын айтады.

Мысалы, 737,7 санындағы бірінші тұрған 7 жүздікті, екіншісі – 7 бірлікті, ал үшіншісі – бірліктің 7 ондық үлесін білдіреді. Кез келген позициялық санау жүйесі өзінің негізімен сипатталады.

Сан

Негізі

Позициялық санау жүйесінің негізі деп

онда қолданылатын цифрлар санын айтады .

Негізі q санау жүйелерінің әрқайсысында сандардың жазылуы

бірлік

ондық

жүздік

мыңдық

Мұндағы А – сан, q – санау жүйесінің негізі, а – санау жүйесінің

цифрлары, n мен m – сәйкес бүтін және бөлшек разрядтардың саны.

Мысалы:

Әртүрлі санау жүйесінің " Алфавиті "

Санау жүйесі

Негізі

Алфавиттегі өлшемі

саны

Екілік

Сегіздік

Ондық

Он алтылық

0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,А,В,С, D , T , F

А

В

С

D

Е

F

Екілік – он алтылық кестесі

Екілік – сегіздік кестесі