Сап және оларды басқару ашық сабағы 10 сыныпқа

Сабақ : Сап және оларды басқару

Мектеп: «№27 орта мектеп» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Күні:

Мұғалім: Жазнаев Н.Ә

Тексерген:

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабаққа негізделген оқу мақсаты: (мақсаттары)

Сап элементтерін, алдын ала және орындалатын пәрмендерді, сарбаздардың сапқа тұрар алдындағы және саптағы міндеттерін, әскери сәлемдесуге орнында тұрып жауап беруді үйрену.

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар

А. Әскери Жарғы талаптарын біледі.

Оқушылардың басым бөлігі:

Ә. Саптық дайындықта жеке жүріп-тұруды біледі.

Кейбір оқушылар:

Б. Сарбаздың сапқа тұрар алдындағы және саптағы міндеттерін біледі, орындайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Өз ойларын еркін, әскери талаптарға (бұйрық райда, жігерлі, анық) сай жеткізе біледі.

Негізгі сөздер мен тіркестер

Сап,қатар, машиналар желісі, маңдайшеп, саптың тыл жағы, аралық, арақашықтық,сап ені, саптың ұзындығы,

екі қатарлы сап, лек, жазылма сап, жорық сабы,бағыттаушы,тұйықтаушы.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар (тыңдалым)

Сапты басқару жолдары....

Сіз неліктен .... екенін аласыз ба?(айтылым)

Саптық адым бөлімшелердің салтанатты шерумен жүріп өтуі кезінде неліктен ерекшеленеді?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Негізгі ұғымдарды (термин сөздерді)жазу

Алдыңғы оқу

Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздікке ие болу тарихынан қысқаша сұрақ-жауаптар дайындау.

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелер де жазылады)

Формативті бағалау (ОҮБ)

Ресурстар

Басталуы

Кіріспе. Таныстырылым (7 мин)

Оқушылардың саптағы тұрысын, формаларын тексеру, рапорт қабылдау,

-Топтастыру. «Барлаушылар» әдісі бойынша сынып оқушыларын екі топқа бөлемін (2 мин).

-Үй тапсырмасын тексеру (3 мин)

«Шындық, жалған» әдісі (презентация бойынша сұрақтарға жауаптар алынады).

1. «Қазақстан Республикасын қорғау – оның әрбір азаматының қасиетті парызы мен міндеті» деп Білім туралы Заңда атап көрсетілген (жалған, Еліміздің Ата заңы – Конституцияда)

2. Ұлы Отан соғысының басталған күні - 24 маусым 1941жыл (жалған, 22 маусым, 1941 жыл)

3. Қазақстан Республикасы Президентінің 1992 жылғы 25 - тамыздағы Жарлығымен бекітілген маңызы зор әскери құжат - Әскери ант (шындық).

4. «Oriens» латынша сөзінің мағынасы: шығыс (шындық)

5. Атақты Панфилов гвардиялық дивизиясында рота, батальон, полк, кейін дивизия командирі кызметін атқарған ержүрек қолбасшы, жазушы, Кеңес одағының батыры, Қазақстанның Халық Қаһарманы Талғат Бигельдинов (жалған, Бауыржан Момышұлы).

6. Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы - Президент Н. Ә. Назарбаев (шындық).

7. Қазақстан Республикасы қарулы күштері 1992 жылы 16 желтоқсанда құрылды (жалған, 7 мамыр 1992жыл).

8. Сақшы қаруды түнде қалай ұстайды:тұрған бойы атуға ыңғайлы жағдайда (шындық).

9. Өзіне тапсырылған постты күзету мен қорғау жөніндегі жауынгерлік міндетті орындайтын қаруланған қарауылды бақылаушы деп атайды (жалған, Сақшы).

10. Бөлімшелер мен бөлімдердің жеке құрамын ұрысты дайындау мен жүргізуге үйрету тактикалық дайындық деп аталады(шындық).

-Жаңа тақырыпты ашу. «Болжау» сратегиясы арқылы тұсаукесер көрсетіледі

(2 мин).

Сұрақ қою: 1.Бүгінгі сабақта нені үйренеміз?

Оқушылар жаңа сабақтың тақырыбын анықтайды. Сабақтың тақырыбы тақтаға, дәптерге жазылады.

Топтарға (оқушыларға) бағалау парақтары таратылады. Сабақтың әр кезеңінде оқушылар өздерін бағалап отырады.

Мадақтау, ынталандыру

https://kk.wikipedia.org/wiki/Саптық_дайындық

Бағалау парақтары, «Сап және оны басқару» суреттер топтамасы

Ортасы

Негізгі бөлім

-Топтық жұмысқа тапсырмалар беру (27 мин)

1 тапсырма:

Мәтінмен танысу(8 мин)

Саптық дайындық — әскери тәртіпке үйретіп, тәрбиелейтін басты маңызды бөлімдердің бірі. Негізгі мақсаты - әскери қызметшілерді саптық бойды түзетуге, ептілікке, тәртіптілікке, жеке саптық тәсілдерді, бөлімше құрамында үйлесімді қимылдарды дұрыс және жылдам орындауға бағытталған. Саптық дайындық төмендегі бөліктерден тұрады: қарумен және қарусыз орындалатын жеке және саптық дайындық; бөлімшенің (есеп тобы, экипаждар), взводтардың, ротолардың (батереялар), батальондардың (дивизиондар) және бригадалардың жаяу жөне машинамен қозғалысы кезіндегі саптық реттілігі; бөлімше мен бөлімдердің саптық байқауы, сондай-ақ ұрыс алаңындағы әскери қызметшілердің қозғалыс жасау тәсілдері.

Сап және оның элементтері.

Сап - әскери қызметшілердің, бөлімшелердің және бөлімдердің Жарғымен белгіленген өзара іс-қимыл жасаулары үшін жаяу тәртіптегі орналасуы.

Қатар – қатарда белгіленген бір сызық бойында әскери қызметшілердің біреуі екіншісінің қасында орналасқан сап.

Машиналар желісі - машиналардың біреуі екіншісінің қасында бір сызық бойында орналасуы.

Қаптал – саптың оң (сол) жақ шеті. Бұрылыс жасаған кезде сап қапталдарының аттары өзгермейді.

Маңдайшеп – саптың әскери қызметшілер тіке қарап тұрған жағы.

Саптың тыл жағы – маңдайшеп жағына қарама-қарсы жақ.

Аралық – маңдайшеп бойынша әскери қызметшілердің, бөлімшелердің, бөлімдердің арсындағы аралық.

Арақашықтық – түкпір жаққа қарай әскери қызметшілердің бөлімшелердің, бөлімдердің арасындағы аралық.

Сап ені – қапталдар арасындағы қашықтық.

Саптың ұзындығы – саптың бірінші қатарынан саптың соңғы қатарына дейінгі аралық.

Екі қатарлы сап – бір қатардағы әскери қызметшілер басқа қатардағы әскери қызметшілердің ту сыртына қарай бір қадам арақашықтықта орналасқан сап. Қатарлар бірінші және екінші деп аталады. Сап бұрылыс жасағанда қатарлар өзгермейді.

Лек - әскери қызметшілер бір-бірінің ту сыртында жарғымен немесе командир белгілеген арақашықтықта орналасқан сап.

Жазылма сап – бөлімшелер маңдайшеп бойынша бір сызықтың бойында бір қатарлы немесе екі қатарлы сапта жарғымен немесе командир белгілеген арақашықтықта орналасқан сап.

Жорық сабы – бөлімше леккке немесе бөлімшелер лектерде бір-бірінің артында белгіленген арақашықтықта орналасқан сап.

Бағыттаушы – көрсетілген бағыттағы бірінші жүріп келе жатқан әскери қызметші.

Тұйықтаушы – лектегі соңғы келе жатқан әскери қызметші.

Алдын ала берілетін және орындалатын пәрмендер.

Сапты басқару дауыспен, белгілермен командир беретін пәрмендермен және бұйрық берумен жүзеге асырылады.

Пәрмендер алдын ала берілетін және орындалатын болып бөлінеді; пәрмендер тек орындалатын ғана болуы да мүмкін.

Алдын ала берілетін пәрмендер - саптағылар командирдің олардан қандай әрекеттерді талап етіп тұрғанын түсінуі үшін нық, қатты, және созылмалы дауыспен беріледі. Орындалатын пәрмен бойынша оны шұғыл және нақты орындау қажет. Пәрмендер берілгенде, саптағы әскери қызметшілер саптық тұрысты қабылдайды, ал саптан тыс болса, бастық жаққа бұрылады да, саптық тұрысты қабылдайды.

Мысалы:«Автоматтарды-КЕУДЕГЕ»,«Взвод-ТОҚТА»,«Қатардағы жауынгер …. ай-нал» және т. б.

Қабылдауды жою немесе орындауды тоқтату үшін: «Тоқтат» пәрмені беріледі.

Сапқа тұру алдындағы және саптағы әскери қызметшінің міндеттері.

Әскери қызметші:

өзінің қаруының, жеке қорғаныс құралдарының, бекініс құрал-саймандарының, нысанды киімдерінің және жабдығының жарамдылығын тексеруге;

нысанды киімдерін ұқыпты реттеуге, жабдықтарды дұрыс киюге және жөндеуге, анықталған кемшіліктерді жою үшін жолдасына көмектесуге;

саптағы өз орнын білуге, оған жылдам және әбігерсіз тұруға, қозғалыс кезінде түзелімді, белгіленген аралық пен арақашықтықты сақтауға, қауіпсіздік талаптарын орындауға, саптан рұқсатсыз шықпауға;

сапта рұқсатсыз сөйлеспеуге, темекі тартпауға, командирдің бұйрықтары мен пәрмендеріне ықыласпен назар аударуға, жылдам және нақты, басқаларға бөгет жасамастан орындауға;

бұйрықтарды, пәрмендерді бұрмаламай, қатты және нақты өткізуге міндетті.

Сәлемдесуге орнында тұрып жауап беру.

Аға шендінің «Сәлеметсіздер ме, оқушы мырзалар», «Қош болыңыздар, оқушы мырзалар» дегенде саптағы немесе саптан тыс тұрған барлық әскери қызметшілер: «Сәлеметсіз бе, аға лейтенант мырза», «Қош болыңыз, аға лейтенант мырза» деп жауап қатады.

Әскери сәлемдесуді саптан тысқары өз орнында бас киімсіз бастықтан 3-4 адым жерде тұрып орындау үшін сол жаққа бұрылып саптық тұрысты қабылдау керек және оның соңынан бұрыла тұрып, оның бетіне қарауы керек. Егер бас киім киілген болса, саусақтар бірге, алақан тік, ортаңғы саусақ бас киімнің шетіне (күнқағарда) тиіп тұратындай, ал шынтақ иықтың сызығында және биіктігінде болатындай етіп оң қолды қысқа жолмен бас киімде ұстау керек.