Сарғайса да тарихтың ақ парағы тәрбие сағаты

Тақырыбы: Сарғайса да тарихтың ақ парағы,

ол күндер мәңгі есте сақталады.

Сыныбы: 10 «а»

Өткізген: Ж.Науанова,

Тәрбие сағатының тақырыбы: Сарғайса да тарихтың ақ парағы,

ол күндер мәңгі есте сақталады

Тәрбие сағатының мақсаты: Ұлы Отан соғысы жылдарындағы қазақстандықтардың, соның ішінде өз өлкеміздің, Отан үшін жан қиған аталар мен апаларымыздың Отан қорғаудағы ерлігі, еңбектегі ерен істерін, майданға қосқан үлесін оқушы бойына сіңіру;

Ерлік істерін үлгі ете отырып, оларды құрметтеуге тәрбиелеу. Патриоттық сезімдерін шыңдау,Отанды сүюге баулу;

Көрнекілігі: слайдтар, фотосуреттер, естеліктер, альбомдар

Түрі: кездесу

Әдісі: шығармашылық ізденіс, топтық жұмыс

Тәрбие сағатының бөлімдері:

І. Бейбіт күнде

ІІ. Суық хабар жеткенде

ІІІ. Біздің өлке Ұлы Отан соғысы жылдарында

ІҮ. Тыл еңбекерлері сыр шерткенде

Жүрісі:

Сынып жетекші Науанова Жания Жақауқызы: Құрметті ардагерлер, оқушылар, мұғалімдер! Әрқайсымыз үшін жақын әрі қымбат мереке Жеңіс күніне биыл 70 жыл. Жеңіске жету жолында қазақстандықтардың асқан ерлігі мен әскери жанқиярлығы Отан соғысы тарихындағы жарқын беттерге айналды. Сондықтан бұл күннің маңызы өте жоғары. Жеңіс үшін шыбын жандарын құрбан еткен бірнеше миллиондаған адамдардың есімдерін мәңгі есте сақтап, 1418 азапты күн мен түнді болашақ үшін ерен еңбекпен, қайсар ерлікпен өткізгендерін ұмытуға болмайды. Ендеше, бүгінгі «Сарғайса да тарихтың ақ парағы, ол күндер мәңгі есте сақталады» аталатын ашық тәрбие сағатымыз Ұлы Жеңіске, жеңісті жақындатқан жерлестерге арналады. Хош келдіңіздер!

(Музыка ойналып тұрады. Бейбіт өмірді суреттеген көрініс көрсетіліп тұрады).

(Әже: сынып жетекшісі, ата: Биғазы Әлихан, бала: Рамазан Шарапат, келін: Қамидолла Аяжан, ауыл келіндері: Жақсыбай Айдана, Асхатова Альбина, жастар: Берік Фариза, Самат Анар, Амантай Әли, әскери комиссариат өкілі: Самат Ақылбек)

Жүргізуші Қасымова Замира:

Бүгінгі күн – көптен күткен салтанатты күн, зымыраған уақыттың қанатында Жеңістің міне 70-ші көктемі де келіп жетті.70 жыл - бейбіт көктем таң атқалы,70 жыл - шуақты күн таратты әнін.70 рет - көктемде сонан бері, Ашылды Жеңіс күннің парақтары.

І. Маусым. Тамылжыған жаз кезі

Түзелер шақ ауа-райы

Күллі әлем тыныштықтың кепіліндей

Таныр айы

Ауылдың ақ таңы-ай самаладай,

Қарасудың балауса жағалары-ай

Тоғайдағы бүлдірген қарақаттай

Домаланған қаракөз балалары-ай

Желі де тым өзгеше дауылдатқан

Бұлты бар найзағаймен дабыл қаққан

Түн болса тыныштықтың күзетіндей

Бұл ауыл қараңғыда шамын жаққан

Маужыраған маусым айы. Тыныштық, бейбіт күнде тіршілік етіп, ауыл мамыражай күй кешуде. Сүттей ұйыған ауыл адамдары ертеңгі басталар шабындықтың алғашқы орымына дайындалу үстінде. Ал, әзілі жарасқан қыз-бозбала, жігіттер ауыл сыртында түрлі ұлттық ойындар ойнаса, ауыл үлкендері әңгіме дүкен құрып, тіршілік қарекетімен айналысуда.

Бейбіт күннің тағы да бір тамылжыған таңы атып келе жатты.

Видео жүреді: Ю. Левитанның сөзі айтылады.

ІІ. Бейбіт өмірдің шырқы бұзылды.Жым-жырт бейбітшілік заманда өмір сүріп жатқан ел дүрбелеңге түсті. Бұл 1941 жылдың маусым айының 22- сі болатын. Мөлдір аспанды бұлт торлады, шаттық әні қайғылы үнге, нұрлы түн қара түнге айналды.

Соғыс! Осы бір сөз бүкіл адамзаттың жүрегін қарс айырды. Бейбіт өмірде отырған елімізге неміс фашистері ойран салды, жерімізге басып кірді. Әкені баладан, баланы әкеден, сүйген аруды жарынан айырды. Осындай ел басына қатер төнген кезде халық Отанын қорғау үшін майданға аттанды.

Кек жалынын қозғады

Гитлер ұқсап хайуанға

Төрт жүзге тарта боздағын

Аттандырды ел майданға

Оралар туған жеріне

Топырақ сап бер деді де

Дұғасын оқып, күбірлеп

Әжең де қалған жөнінде

Оралсын аман жеріне

Көріссін туған елімен

Дедім де көздей қалтаға

Топырақ түйіп беріп ем

(Ер азаматтар майданға аттанады, шығарып салу сәті көрсетіледі).

Көркем сөз: Ибрайым Жақияұлы «Жеңіс күні»

Оқитын Ғилым Диана.

Атқанда мамыр таңы арайланып,

Желбіретіп жер-жерге жалау қағып.

Жеңіс күнін жыл сайын қарсы аламыз,

Аруақтарға арналған алау жағып.

Уақытпен түскен жара емделеді,

Талайды тәңір өзі теңгереді.

Белгілі бәсенеден бәрімізге,

Жеңістің оңайлықпен келмегені.

Жеңіске құз болған талай көктем,

Қуантып сол жүректі дүрсілдеткен.

Бас ием опат болған боздақтарға,

Жете алмай осы күнге қыршын кеткен.

Сұм соғыс қабырғаны күйретті анық,

Қаншама халық көрді бейнетті анық.

Көңілді құлазытып отыр бүгін,

Қатары ардагерлер сиреп қалып.

Жалғанған соң Жеңіспен үзілгені,

Жарты ғасыр жылжыдық біз ілгері.

Жеткізген осы күнге жерлестердің,

Қалды тек мәрмар таста тізімдері.

Соғыс шын сор боп тиді сан адамға,

Қирамаған ауыл мен қала бар ма?

Жауын жеңіп оралған аман-есен,

Қарыздармыз ардагер адамдарға.

Бұзылмай егеменді ел ұлтанымыз,

Атсын тек тыныштықпен нұр таңымыз,

Аға буын көрген сол қасіретті,

Көрмесін енді біздің ұрпағымыз.

ІІІ. Келесі бөліміміз «Біздің өлке Ұлы Отан соғысы жылдарында» деп аталады.Енді оқушылар шығармашылығына кезек береміз:

«Майдангерлер» тобы:

Айдана

Фариза

Аяжан

Алихан

Шарапат

Айдана: Соғыс ... Осы бір сөз бүкіл адамзаттың жүрегін қарс айырды.Ұлы Отан соғысы 1418 күн мен түнге созылды. Осы соғыста Кеңес Одағының 27 млн. адамы құрбан болды. Ел басына күн туып, рақымсыз жау тыныш жатқан елге тұтқиылдан шабуыл жасаған сол бір қиын – қыстау кезеңнің ауыртпалығы арада көп жылдар өтсе де өшпек емес. Ананы жесір, баланы жетім еткен қанды соғыс талай шаңырақты ортасына түсірді. Соғыс өрті шалмаған бірде-бір отбасы болмады десек, артық айтқандық емес. Сүйегі жат жерде қалып, туған елден бір уыс топырақ бұйырмай, арман-тілектеріне жете алмай құрбан болғандар немесе хабарсыз кеткен боздақтар қаншама? Нағыз қайрат, жігерін бейбіт өмірге арнайтын, тепсе темір үзгендей аптал азаматтардың мүгедек, кемтар болып оралғаны қаншама?

Ауданымыздан Ұлы Отан соғысына 3654 адам алынып, 1987 адам соғыста қаза тапса, 454 адам хабарсыз кетіп, 1213 адам елге оралған.

Индер (Есбол) ауданы топырағынан майданға аттанып, Кеңес Одағының Батыры атанғандар: Боран Нысанбаев (Көктоғайдан), Иван Федорович Махорин (Аққала), Иван Николаевич Березин (Есбол), жауынгерлік «Даңқ» орденінің үш дәрежесінде кеудесіне тағып елге, Ынтымағына оралған Гавриил Петрович Шамин есімдерін баршамыз ардақ тұтамыз. Осы батырларымыздың қай-қайсысы да ару Ақ Жайықтың жағасында өсіп, еркін жүзи алатындықтарының арқасында талай ажалдан аман қалып, көптеген жолдастарын құтқарған. Өшпес ерліктерінде Днепр, бірі Двина өзендерінен өтер кездерінде жасаған екен. Сөйтіп, тылдағы елді аштықтан сақтаған тіршіліктің нәрі Жайық өзені соғыстың сұрапыл шақтарында ерлеріміздің сағын сындырмай көмекке келіпті. Ал ұлы өзеннің осындай қасиетін де естен шығармаған абзал.Батырлардың есімдері мектепке, көшелерге беріліп, өз ауылдарына ескерткіш тақтайшалар орнатылды. А.Матросовқа таңылған өшпес ерлікті Орел жерін жаудан азат ету кезінде одан 17 күн бұрын жасаған Боран Нысанбаевтың қаза тапқан Лески деревнясына индерліктер бір емес, бірнеше рет барып тағзым етіп, ерекше қасиетті іс тындырып жүр.

Фариза: Ұлы Отан соғысы тарихының беттерін парақтағанда жеңіс сағатын соқтыруға қазақстандықтардың, соның ішінде біздің аталарымыздың да қосқан үлесі телегей теңіз екендігін білеміз. Біздің ауылымыз Елтайдан майданға 314 адам аттанды. Олар сол кезде 18 -19 жастағы өрімдей жас жігіттер еді. Сол 314 адамның 92 – сі ғана елге оралды. Олардың ішінде: Ленинград шайқасына қатынасқан Уәлиев Әдиет, 20 жасында қос жанарынан айрылған Досанов Садық, бір қолынан айрылған Дүзбаев Бұқар, бір аяғын Курск даласында қалдырған Каукенов Ғұбайдолла, Әшимов Ғабдысих, Сталинград үшін шайқасқа қатысқандар: Сырымбаев Боздақ - 250 атқыштар дивизиясы, Қорғанбаев Орынбай - 346-атқыштар полкі, Ерубаев Ақжігіт – 23 атқыштар дивизиясы 117 атқыштар полкі, Мысабаев Ахмет – 252 - зенит арттелириясы, Ділмағанбетов Кәрім – 192 гвардия артиллерия полкі, Нұрмағанбетов Ғайса, Әленов Олжағали – 732 бөлім зенит артиллериясы, Жүнтаев Темірболат, Мәскеу үшін шайқасқа қатысқандар: Ізмағанбетов Маңғыстау, Шәріпов Ғабдысиық, 17 жасында мектеп табалдырығынан майданға аттанып, атақты Смоленск, Калинин шайқастарына қатысқан, Украина, Белоруссия, Польша жерлерін азат етуге және Берлинге дейін барып Жеңіс парадына қатысқан Көбенға

Үмбет ата өзінің Смоленск шайқасына қатысы туралы былай деп еске алған еді: «Біз Есқалиев Қабдол екеуміз бір майданда шайқастық. Біз болған 136 атқыштар полкі, 97 дивизия кейін, үлкен шабуылға шықты. Бұл кезең немістің «жеңілмейміз» деген есірік армиясының Қызыл Армиядан Сталинград пен Ленинград түбінде және Курск иінінде тас-талқаны шығып, тауы қайтқан кезеңі еді.Мен әуелі бөлімше командирі, кейінен взвод командирінің жәрдемшісі қызметін атқардым.Калугадан-Вязьмаға дейін 120 км шамасы жолды екі түн жүріп,немістер жатқан жерінде ұрысқа кірістік. Батыс майданының 97- дивизиясы Смоленск бағытында шабуылға шығып, жолшыбай Духовчина, Сафонова қалаларын және ондағы елді мекендерді жаудан тазартты. Смоленск қаласының әрбір көше, әрбір кварталы үшін қиян-кескі соғыс болды. 23 қыркүйек күні Батыр қала жаудан толық азат етілді».

Аяжан:

Алихан: Елге оралған майдангерлердің естеліктеріне құлақ түрсек, Досанов Садық Калинин бағытындағы 101-ші атқыштар дивизиясында, 4-ші батальонның 4-ші бөлім командирі етіп тағайындалады. 1942 жылдың қараша айының аяқ кезі.Ұрыстардың бірінде немістер жылжып отырып бекініске жақындай түседі. Ақ халат киген бұларды көрмеді ме, әлде өлді деп ойлады ма, әйтеуір атыс толастайды. Сол кезде Садық екі граната алып лақтырып жібереді. Граната дәл үстінене түсіп жауыздың үні өшеді. Бұйрық орындалды. Одан кейін де бірнеше рет тапсырма орындайды. Великие Луки қаласын алу кезінде екі көзден ауыр жарақаттанып госпитальға түседі. Сөйтіп қос жанарынан айырылады. 1945 жылы 9 мамырда жеңіс туы Берлинде қадалғанда «Жарық дүниені түгел көргендей болдым»,- деп қуанады.

Шарапат: Бекмағанбетов Ізім ата былай деп еске алған: «Литва бағытында жаудың үлкен бір тобымен кескілескен ұрыс болды. Командиріміз жағдайды тез, әрі қысқаша түсіндіріп шықты. Біздің бөлімшеге жаудың негізгі күшіне қарсы тұрып, олардың назарын өзімізге аудару тапсырмасы жүктелді. Ал қалған бөлімшелер жауды айналып өтіп,қатты соққы бермек. Бөлімшеміз бұйрықты бұлжытпай орындап шықты. Осы ұрыста жаралы болдым,госпитальдан шыққаннан кейін мені және бірнеше қарулас жолдастарымызды ерліктеріміз үшін «Қызыл Жұлдыз» орденімен наградтады».

Жүргізуші: Соғыс жылдарында тек экономика емес, сонымен қатар ғылым мен мәдениет те соғыс қажетіне еңбек етті. Өнерпаздар да жауынгерлердің рухын көтеру үшін майданға барып концерттер қойып тұрды.

Бір топ оқушылардың орындауында «Катюша» биі. Қабыл алыңыздар

«Тыл еңбеккерлері» тобы:

Диана

Анар

Альбина

Әли

Ақылбек

Диана: Ұлы Отан соғысы жылдарында фашистік Германияны жеңуде халықтық қозғалыстардың тарихи маңызы ерекше болды. Солардың бірі «Халықтық қорғаныс қорын жасау» болды. Бұл халықтық қозғалыстың алдыңғы сапында болған коммунистер мен комсомолдар тек өздері емес, бүкіл халықты майданға көмек көрсету ісіне жұмылдырды.