Семей полигонының қасіреті туралы 10-сынып сабақ жоспары

Тақырыбы: Семей ядролық полигонының ресми жабылғанына 25 жыл: “Қырық жылға созылған қасірет”. Мақсаты: 1. Қазақ жерінде Семей ядролық-сынақ полигонының қасіретін қазіргі жеткіншектерге нақты дәлелдермен көрсету, ядролық қарудың ғаламшарға, табиғатқа, адамзат қоғамына төндіретін қаупін түсіндіру. 2. Экологиялық тәрбие беру, қоршаған ортаны аялауға, табиғатты қорғауға тәрбиелеу. 3. Синтездеу, талдауға, ойын еркін жеткізуге, логикалық ойлау қабілеттерін, қорытынды тұжырым жасай отырып танымдық қабілеттерін дамыту. Құрал-жабдықтар: интербелсенді тақта, суреттер, кітаптар көрмесі. Өтілу формасы: «дөңгелек стол» Кіріспе: Семей полигоны жабылды 29 тамыз Қазақстан тарихы үшін ерекше күн. Бұл Семей полигонындағы сынақтардың басталған күні және полигонның жабылған күні. Екі оқиғаның арасында 42 жыл өтті. Алғашқы сынақтың ғылыми жетекшісі Курчатов болып жарияланды, ол Берияның жарлығына сәйкес РДС-1 сынағын өкізуге өкім шығарды. Жергілікті уақыт бойынша таңғы сағат 7-де полигон көз шағылыстырарлық жарық берді, бұл КСРО алғашқы атом бомбасын әзірлеу мен сынақтан өткізуді табысты аяқтады дегенді білдірді. Жарылыс қуаты тротил баламасының 22 килотоннасын құрады. Полигон тарихында барлығы 456 ядр

Семейім үлкен қаласың, Көп жанға өзің панасың. Ертісің анау өзенің, Қайда кетіп барасың? Қанша жылдар кетті ме? Небір қиын өтті де! Сонау сұрапыл полигон Шаң қақтырып кетті ме? Сұм жауызға жем болып, Ата-баба көнді ме? Полигон оғы атқылап, Тыныштығың кетті ме? Күйретіп байтақ даланы, Бомба үні жеңді ме? Сонау қазақ топырағы, Қара күлге енді ме? Қиындықты көп көріп, Шаршадың ба, сорлы елім? Өткен тарих жолдары, Ақыл-ой берген данасын. Мына сенің көркіңді, Солдырды қатал құз асу. Әсемге толы жүзіңді, Жандатар енді кім асыл? Қорытынды: Семей полигонының Қазақстан жеріне, халқына материалдық, әлеуметтік-экономикалық қанша зиян келтіргені әлі күнге дейін есептелген жоқ. Қырық жалдық ядролық сынақ қоршаған орта мен ондағы тұрғылықты халықтың денсаулығына орны толмас зиянын тигізді. Радиоактивті тозаң жер қыртысын, топырақты, өсімдіктерді, су көздерін ластады. Сынақтар өткізген кезеңнің зиянды әсері адамдардың екінші және үшінші ұрпақтарына ауыр зардаптарын тигізуде. Елбасымыз еліміздің әлемдік қоғамдастық үшін аса маңызды ірі істі бастап берді. Ол – Қазақстанның Семей ядролық…