Шешендік сөздер тақырыбына сабақ жоспары 10 сынып

Сабақтың тақырыбы :Шешендік сөздер

Мақсаты: 1) шешендік сөздің мазмұндылығы,сөз дәлдігі,тіл тазалығы,тіл көрнектілігі жөнінде білім беру;

2) шешендік сөздегі термин сөздер,фразеологизмдер,мақал-мәтелдер,тура мағыналы,ауыспалы мағыналы сөздердің табиғатын таныту;

3) қазіргі шешендердің сөйлеу өнерін үйрету,бос сөз сөйлеуден аулақтату, тауып сөйлеуге төселдіру,тіл тазалығын сақтауды насихаттау.

Түрі: аралас сабақ

Әдісі: саралап деңгейлеп оқыту,іздендіру әдістері.

Көрнекілігі: интерактивті тақта арқылы сызбалар,кесте,портрет-суреттер.

Пәнаралық байланыс: тарих,әдебиет.

Сабақтың барысы.

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен жүздесіп,амандасу,түгендеу.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Анықтау тест

Анықтау тестіде жеке-жеке компьютерден тексереміз

ІІІ. Үй тапсырмасын пысықтау.

1.Скифтер деген кімдер? 2.Анақарыс Қоңырұлы кім? Анақарысқа мінездеме беріңдер.

3.Эллада елінде шешендік өнердің дамуына не себеп болды? 4.Қазақ елінде қандай заңдар болды?

ІҮ. Мақсатын қою.

Ү. Сабақты түсіндіру. Психологиялық кезең.

Өткірдің жүзі,

Кестенің бізі

Өрнегін сендей сала алмас.

Білгенге маржан,

Білмеске арзан,

Надандар баһар ала алмас.

Толғауы тоқсан қызыл тіл,

Сөйлеймін десең өзің біл.

Кімнің өлеңі? Өлеңнің аты қалай?

Мұхтар Әуезовтың «Абай жолы» роман-эпопеясын оқу барысында Абайдың көптеген дау-дамайлы мәселелерді әділ шеше білетіндігінің куәсі боламыз.Абайды біз шешендік қырынан танып отырмыз.

Бүгінгі біздің тақырыбымыз – «Шешендік сөздің сапалары.»

1.Пікір,ой білдіреді.

2.Сөйлеуші сипаты анықталады. Сөйлеу

Тіл амалдары пайдаланылады.

Шығармашылық қабілеті.Ой әсері.Дәлелдеуі.Мәнерлеп айтуы.Көркемдеуқұралдары.

3.Сөйлеу айшықтары қолданылады

4.Дайын тілдік амал пайдаланады

5. Лексика-грамматикалық жағынан түрленеді.

Мақал-мәтелдер

Жыр-өлеңдер

Сілтемелер

Дәйек сөздер

Оқшау сөздер

Қаратпа сөздер

Қыстырма сөздер

Сөйлеу – адамның тіл амалдарын пайдалану арқылы ой,пікір білдіру әрекеті.Сөйлеу адамның психикалық қабілетіне,қоғамдық тәжірибесіне сүйенеді.Сөйлеу үстінде кісінің өзіне тән ерекшеліктері болады: өз ойын дәл,әсерлі,мазмұнды жеткізу.

Шешендік сөз – сөйлеуші шығармашылығының биігі.Шешендік сөзде сөйлеу айшықтары мол қолданылады.Бейнелі эпитеттер,мақал-мәтелдер,дәйек сөздер (цитаттар),фразеологизмдер кеңінен қолданылады.

ҮІ. Түсінгендерін тексеру.Жаттығу жұмыстары.

43-жаттығу.

І деңгей

1.Балалар,Қаныш Сәтбаев кім? .. 2.Метафора,эпитет,мақал-мәтелдер,тұрақты сөз тіркестері дегеніміз не? ..

Мұғалім тарапынан мәтіннің авторы Қажым Жұмалиев туралы мағлұмат беріледі.

Оқушы мәтінді мәнерлеп оқиды.

Мәтіннен фразеологизмді,мақал-мәтелдерді,эпитет,теңеулерді табулары керек.

Қаныш Сәтбаевтың сөзінің мазмұндылығын анықтау.

ІІ деңгей

1.Мақал-мәтелді жалғастыру.

2.Үш бидің шешендік сөзіндегі көркемдегіш құралды тауып,шешендік сөздің түрін ажырат.

1-тапсырма

Мақал-мәтелдегі сұрақтың орнына тиісті сөздерді қойыңыз.