Шүкірлік ауылының тарихы рухани жаңғыру тәрбие сағаты

Ауыл тарихы.

«Алмазын» - жалпы топонимикалық жер-су атауы. Бұл жердің табиғаты XIXғасырда өзінің сұлулығымен орман-көлімен, өзен-бұлағымен, шалғынды шөбімен біздің ата-бабалырымызды таңғалдырған екен. Сондықтан болар оны алмаздай мөлдір көлі үшін, сұлулығы үшін «Алмазға» теңеген, яғни «АЛМАЗЫН». Үлкен көлді кейде солай атаған. Жоғарыда айтылып кеткендей тарихи хронологиялық көшіп-қону барысында біздің ата-бабаларымыз талай қиыншылықтарды басынан өткізді. Басты негізгі орын алмастыруға әсер еткен факторлар: 1) Қара шекпенділердің жаппай біздің қазақ жерімізге қоныс аударуы. 2) сулы жерлер үшін күрес жүргізу 3) шабындық пен жайылым үшін талас тоқтаусыз жүрді. 4)Ішкі руаралық жайылым мәселесі болды. Алмазын көлдерің айнала орналасқан ауылдар: Шәлтік (Ботай ауылы,Көшқұл -Кісей), Ожан, Төребек, Тыныбек, Иса, Исақ, Елубай, Алпысбай, Наймантай, Бекшебай, Көгенбай аталардың әулеттері еді. Мұқан қызылында-Сарылар (Төребек), Қапар бекітуында-сарылар (Тыныбек), Бейітті ағаш маңында солтүстік беткейінде – Бағаналылар (Сарғалдақ). Сарымен Бағаналы бірге ауылдас болған, тарихи зерттеуді қажет етеді.Жәдік әулетіне жататындар Үлкен көлді айнала қоныстанған. Үлкен көлдің батыс жағында Елубай, Көгенбай,Алпысбай

солтүстік-батыс беткейін Наймантай-Жәнібек, Бекшебек жайлаған. Қамсақтының оңтүстік жағалауын түгелімен Ожан ауылы алып жатқан. Қазіргі теміржол көпірінен төмен Высокое жолының сол жақ жағалауында орман баурайында Шәлтік қажы ауылы (Кісеймен бірге) орналасқан. Теміржол мен автотрасса аралығында және үлкен тартпа құдықтың арғы бетінде Ахмет-Смағұл ауылы орналасқан. Тас-Мұса Үлкен көлдің төменгі оңтүстік бөлігінде қоныстанған. Ол жердегі ескі жұрттын орнын Кәміш атамыз трактор жалдап айнала көмкеріп белгілеп қойғызған- дейді Мусин Батан ақсақал. Қазіргі теміржол арқылы аялдамаға баратын екі жолдың аралығында Әпи бекітуы болған. Сіздер байқап отырсаңыздар бекітулар көп кездеседі мұнын да бір себебі бар . Көктемгі суды үнемді пайдалану шабындықтың жақсы болуы үшін су тоқтату әдетке айналған және сол маңайға ауыл болып қоныстанған екен. Қамсақтының маңдай жағында бекітулер кездеседі. Үлкен көлдің солтүстік-батыс бөлігінде үлкен бекіту бар, оны бастапқыда ата-бабаларымыз шыммен, талмен және сырғауылмен бекітіп еді, уақыт өте келе су оны шайып кетті. Кутузовкаға қосылған кезде ол жерді дұрыстап бекітті, содан көл өз деңгейін сақтап тұр. Теміржол мен Үлкен көл аралығында Берестовенка селос

тұрақтаған Кәтия, Үмітжан, Кәміш аталарымыз. Берестовенкада 3-сынып Батан ақсақал оқыған, ал 4-сыныпты Баянтайдан бітірген. Ауылдың үлкендері Кириловкада оқыған, демалыс күндері жаяу келетін. Берестовенканың халқын 1960 жылдары түгел көшіріп жіберген. Енді біздің аталарымыз осы село халқымен байланысы туралы айтсақ, сонау патша үкіметінің отаршылдық саясаты жүріп тұрған кезде басқа ұлт өкілдерімен қарым- қатынас жақсы болса, өмір сүру жақсы болатының болжаған біздің аталарымыз олармен достық қатынас жасап отырған. Басқа ұлт өкілдерімен жолдастық қатынаста болып көп өнерге де үйренген - картоп өсіру, жеміс- жидек егу т.б. кері әсерінің бірі сыра ашытуды үйрену. Сөйтіп тарихи шындық арқылы еліміздің нақты орны туралы сөз қозғайық. 1925 жылы ата-бабаларымыз ұжымдастырудың ықпалымен қазіргі Шүкірлік орналасқан жерге келіп қоныстанады. Шәлтік ауылы (Ботайға, Көшқұл-Кісей) қарағандар кіреді), Ожан ауылы (Сары, Бағаналы кірген), Елубай ауылы ( Үлкен Рашид-Көгенбай аталар әулеті), Алпысбай, Бекшебек, Көгенбай, Наймантай ауылы (Жәдікке жататындар) жатқызылады. 1929 жылы біздің ауылда колхоз ұйымдастырылды. «Шүкірлік» деген сөздің шығу тегі тарихи себеп салдарға байланысты болған екен. 1861

жатқан шұрайлы жерлері күштеп алына басталды. Біздің ауылдың тарихын бұл науқан айналып кеткен жоқ. Сондықтан бөлек- бөлек ауыл құрып, ендігі кезекте бірігіп ел болу, жаңа жер құт береке әкелсін, «шүкіршілік» деп- Шүкірлік деп атаған екен біздің ауылдың атын.

Бастапқы кезде ауылда 30 үй болған, ол үйлер саманнан істелген, шыммен жабылған еді. Алпысбай ауылында- Кәміш, Мұса, Мырзахмет, Бірімжан, Оразалы тұрды. Елубай ауылында - Үмітжан, Қабдолла, Қабдрахман тұрды. Зікірия ортаңғы томардың маңына қоныстанған, екі баласы жастайынан жетім қалды Кәкім мен Уәп. Кейін Шәутібай апамыз Идаят атамыздың әкесі Қапар молдамен тұрмыс құрған екен. Темеш атамыздың әкесі Жанахмет қазіргі ескі құдықтың маңайында тұрған еді. 1929-1936 жылдары колхоз бригадирі Қабдеш, ол Қонқақтың әкесі еді. Қанапия - есепші болып істеген. 1936 жылы Мөкен Қарымсақов колхоз бригадирі. 1940 жылы- Әбіш Жусупов бригадир. 1941-1942 жылы – Мырзахмет бригадир болды. Сол кездегі ауылдың үлкендері: Қапа, Мырзахмет, Қабдрахман (Зәлледенің әкесі), Ерғали, Әпи, Қажы ( Көкеннің әкесі), Қапар (Идаяттің әкесі), Қозкен Қозкей-Ақмерді ұлы. Қабдыл Исаұлы, Қари Оспанұлы еді. Исақұлдары: Мұхаммадия, Ақмадия, Асқар, Асқап, Қабдеш, Әкпар. Ахметов Уахиттің әкесі Баймұхамет қажы болған кісі. Ахметов Қали, Ахметов Қабдолла ұлдары – Мәмәт, Самат.

1930-1931 жылдары кейбір отбасылар көшіп кеткен еді аштыққа байланысты, кейін қайтып

көшіп келді. 1938 жылы астық жақсы шыққаны белгілі болып отыр. Колхозға екі доңғалақты тракторлар «ЧТЗ» әкеліне басталды, жартылай шынжыр табанды еді. Тракторға Қанаш, Қари мініп жүргізді. Әшім бригадир болды. 1940 жылы колхозға комбайндар әкелінді. 1941 жылы маусымда ер жігіттер соғысқа шақырылды. Қалған әйелдер, кемпір-шал, балалар өгізбен жер жыртты, мал – жанды асырады. Қоскөл маңында далада тоқ орналасты. Егін маяға түсіріліп, сосын обогрейкамен қыста соғып алған. Кейін сталинский комбайндар әкелінді. Халық көп бейнет көрді, барлық жұмыс қара күшпен істелген, қыста қолмен қар тоқтатты. Шөпті қолмен шауып, далаға үйді. Қазіргі ескі мектепті 1930-31 жылдары Айыртаудан сатып әкелген. Мектепте 4- жылдық білім берген, 30-40 бала оқыған. Мұғалімдер: Ахметов Қайыржан(Шұқыркөлден), Сердалин Ғанибет, Жүкен Жайықов (Ботай ауылы), Жүсіп Дүйсенбеков (Мәмәттің әкесі Рахмет әулетіне жатады), Ақылбек пен Малдыбек (Сұлушаш апамыздың ағалары 3-4 жыл сабақ берді).Мұғалімдер 7-жылдық оқу бітіргендер. Ол кезде дін ұстауға тыйым болған, сондықтан жасырын Төребек қажының үйінде намаз оқитын. Комсомол комитетін Жүсіпов Тәжітай басқарды. Комсомолдар –Мусин Сатан мен Рахметов Тельжан. Қарикен мұғалім