Сутегі тақырыбына арналған химия презентациясы

Сутегі

Орындаған: Бахадыр С андуғаш Әбілқасымқызы

Сутек атомының электрондық формуласы 1s 1 .

Сутектің электртерістілігі 2,1.

S – электрондарының электрон бұлттары сфера (шар)

тәрізді, олардың өзара әсерлесуін былай көрсетуге болады:

сонда s электрондарының бұлттары өзара қабысып,

екі электрон екі ядроға да ортақ, олардан бірдей

қашықтықта орналасады.

Сутегі молекуласындағы атомдардың ұсталып тұрған күштерінің табиғатын алғаш 1927 жылы ағылшын ғалымдары Гейтлер мен Лондон кванттық механика тұрғысынан түсіндірді. Олар Шредингер теңдеуі бойынша

байланыстың екі сипатын - энергия мен ядро аралық ұзындықты есептеді. Сутегі молекуласы төрт микробөлшектен тұрады. Екі атом бір – біріне жақындаған кезде тартылыс күші, ал екі ядро мен екі электрон арасында тебілу күші пайда болады. Осы тартылыс және тебілу күші теңескен жағдайда молекула тұрақты күйге келеді.

H +1 )

1s

1s 1

Н

2 ē

Бір ортақ электрон жұбы - бір химиялық байланыс

Молекуланың электрондық формуласы

Молекула түзілуінің электрондық схемасы

Кездесуі

Сутегі табиғатта таралуы бойынша 9-шы орында тұрған элемент, оның үлесіне жер қыртысыны ң 1,4%-ы тиеді, жер бетінде сутек байланысқан күйде (су,мұнай, тас көмір, т. б.), ал ғарышта 63%-ы болады.

Изотоптары:

Протий 1 Н – 99,984 %

Дейтерий 2 Н немесе D - 0,016 %

Тритий 3 Н немесе Т,жасанды жолмен алынады .

Физикалық және химиялық қ асиеттері

Сутек - иіссіз, ең жеңіл газ, суда ерімейді, палладий, платина, никель, т.б. металдарда жақсы сіңіреді; балқу t - 259,1 °C, қайнау t – 252,6 °C. Сутектің молекуласы екі атомнан тұрады (Н 2 ), диссоциациялану дәрежесі 35000 °C -та 20%, ал 50000 °C- та 96%-ға тең.

Асыл (инертті) газдар мен асыл металдардан басқа элементтердің көпшілігімен химиялық қосылыстар түзеді.

Күшті тотықсыздандырғыш болғандықан:

F 2 –мен (қараңғыда - 2520 °C -та),

Cl 2 -мен (жарықта) ,

O 2 -мен ( 550 °C –тан жоғары) әрекеттесіп тікелей қосылыстар (HF, HCl, H 2 O) түзеді. Сутекті көптеген металдардың (Cu, Fe, W, Re, т.б.) оксидтерімен тотықсыздандырады.

Мысалы: