Сүттің пайдасы туралы оқушылар жұмысы

Алматы облысы Жамбыл ауданы Тарғап ауылындағы орта мектебі мектепке дейінгі шағын орталығымен КММ

Ғылыми жоба бағыты: Дүниетану

Такырыбы :«Сүттің пайдасы»

Оқушы Мырзахмет Айнара Ернарқызы

Ғылыми жетекшісі бастауыш сынып мұғалімі: Каниева Гульзифа Азатбековна

Мазмұны: 1.Кіріспе 2. Негізгі бөлім

2.1.Сүттің шығу тарихы жайында. 2.2.Сүттің түрлері. 2.3.Сүттің құрамы. 2.4.Дәрігерлер кеңесі. 2.5.Сүттің қолданылуы

2.6. Сүт тағамдары

3. Біздің зерттеу жұмысымыз 3.1.Дәрігермен кездесу 3.2..Сүттің қолданылуын зерттеу 3.3.Сауалнама нәтижесі 4. Қорытынды 5. Қолданылған әдебиеттер

1.Кіріспе Мен табиғатымнан жиі ауыратын баламын.Ауырған кезде анамның емдік шараларының бірі-сүтті қолданады.Анам сүткебалды қосып ішкізеді.Осындай кезде маған мынадай ой келді: «Сүт деп нені айтады?Оның тарихы қайдан бастау алады?

Менің сүт-бұл пайдалы тағам деп есептеймін.Бірақ менің сыныптас досым Айша,

-Бұл әрі тағам,әрі дәрі деп есептеймін,- деді. Осы сұрақтарға жауап іздеп ең алдымен энциклопедияны ақтарып,интернеттен мынадай анықтама таптық:

«Сүт- төрт түлік малдыңөнімі – қоймалжың, тәтті сұйықзат.» Осы анықтаманы тереңірек түсіну үшін,сұраққа нақты жауап алу үшін біз осы тақырыпта ғылыми жоба жазуға бекіндік.

Біздің жобамыздың басты мақсаты- сүт пайдасын зерттеу,адамдардың оны қандай жағдайларда пайдаланытынымен кеңірек танысу

Міндеттері:

 Сүттіңпайдаболутарихыментанысу;  Сүттіңқұрамыноқып-білу;  Сүттіңтүрлерінанықтапбілу;  Сүттіңқалайжәнеқайжердеқолданылатыныноқып-білу. Сүт өнімдері , пайдасы

Зерттеу нысаны- адам Зерттеу заты-сүт

Зерттеудің өзектілігі-біз сүтті күнделікті өмірде жиі қолданылғанымен,оның көптеген пайдасын,өзіне тән ерекшеліктерін біле бермейміз. Зерттеудің болжамы-егер біз сүт жайлы көбірек оқып білсек, онда сүттің көптеген сырларын ашар едік. Зерттеу әдістері

- ғылыми әдебиеттердегі анықтамалармен танысу; - бақылау; -зерттелген нәтижеге талдау жүргізу.

2.Негізгі бөлім: 2.1.Сүттің шығу тарихы Сүт өнімдерінің тарихы ежелгі заманнан бастау алады. Сақ заманы кезінде көшпенділермәдениетіндеқымыз өнімібелгіліболды«Ақ – дерткедауа, жанға шипа» демекші, бүгін біз сүт және сүттен жасалатын тағамдар туралы тоқталамыз. Сүттің өз іадам денсаулығына пайдасы зор. Қазақ халқының бұл қасиетті сусыны төрт түлік малдан өндіріледі. Халқымыз тіршілігін, шаруашылығын осы мал өсірумен байланыстырып, тіршіліккепайдаланудышеберигерген. М.М.Құлдыбаев.атты ғалымның мәліметі бойынша қышқыл

сүттің ұзақ сақталып, өзіндік дәмі мен иісі бар екендігін бұрынғы заманда өмір сүрген малшылардың білген. Олар бұл өнімнің ағзаға пайдалы әсер беретіндігін сезген.Жалпы сүт қышқылды өнімдер ассортименті жеткілікті сан түрлі болып келеді. Қымыз, айран,шұбат,йогурт сияқты өнімдер бұрыннан белгілі. Ең бірінші қымыз туралы құжаттық мәлімет Геродоттың «Грек-мысыр жауынгерлері туралы тарих» еңбегінде б.з.д. 470 жылы жазылған болатын.

Кейіннен ұлттық сүт қышқылды сусындар пайда бола бастады: Украинада – қатық, Ресейде – простакваша мен варенец, Арменияда – мацун, Грузияда – мацони, Түрікменияда – чал,Кавказда – айран,Қазақстан, Татарстанда – қымыз, Египетте – лебен, ал Болгария, Грекия, Түркияда йогурт дайындайды.Сүттің ғажайып қасиетін алғашқы адамдар да өте бағалаған.Барлық уақытта әр халық оны емдік мақсатпен қолданған. Үнді жазбаларында да сүттің ғажайып,ең керемет қасиеттерге ие екендігін көрсеткен.Ежелгі үндістер,сүт адамға зор ғанибет сыйлап,денсаулығын нығайтып,жастықты сақтайды деп санаған.Л.А.Банникова еңбегінде келтірілген мәлімет бойынша ғылыми деңгейде сүт қышқылды өнімдерді емдік мақсатта қолданудың негізін салған Нобель сыйлығының лауреаты, орыс ғалымы И.И.Мечников еді. Оның тұжырымы бойынша ауру мен қартаю ішкі ағзадағы интоксикация құбылысына байланысты деп есептелді. Асқазанның шіріту микроорганизмдері әсерінен денсаулықтың әлсіреуіне әкелетін токсикалық метаболиттер пайда болады.И.И. Мечниковтың тұжырымдамасы бойынша «ағзадағы сүт микроорганизмдердің көп мөлшерде болуы басқа шіріту микроорганизмдерінің көбеюіне жол бермейді», сол себепті де өмір жасын ұзарту мен денсаулықты сақтау үшін күнделі

Айтып өтетін бір жағдай, И.И.Мечников өмірінің 15 жылын да үздіксіз айранды пайдаланып өткен болатын, бұл оның күш қуатының жақсы болуына және өз денсаулығын қалыпта ұстауына әсер еткен.Жамбыл атамыз да кешке 1кесе айран ішіп жатқан. 99 жасқа жетуімнің сыры осы деген атаның өзі.Ежелгі Грецияда сүт «жастықтың сусыны» деп,табиғаттың керемет сыйы деп есептеген, мәңгілік өмір береді деп сенген.

2.2.Сүттің түрлері