Тәуелсіздік деп соғады жүрегім сыныптан тыс сабағы

Тақырыбы: Тәуелсіздік деп соғады жүрегім.

Мақсаты: Оқушылардың бойына Қазақстанның даму тарихы туралы танымдарын қалыптастыру. Ұлттық сана-сезімін ояту. Тәуелсіздік күні туралы терең мағлұмат беру. Тәуелсіздік үшін күрескен желтоқсан құрбандарының ерлігі жайында түсіндіру.

Тәуелсіздіктің қадір-қасиетін әртүрлі тапсырмалар арқылы түсіндіру.

Күтілетін нәтиже:

оқушылардың тарихқа деген қызығушылығын ояту.

Оқушы іс-әрекетінде туған жерге деген шынайы қарым-қатынасы орнайды;

Тәуелсіздіктің қадір-қасиетін тұсініп, қоршаған ортаға шынайы, дұрыс әрекет етуге бағытталады

1. жүргізуші: -Армысыздар, құрметті ұстаздар, оқушылар қош келдіңіздер!

2. жүргізуші: Оқушылар байқап отырсаңыз, бүгінгі сыныптан тыс сабағымызға сіздердің мерекелік көңіл күйлеріңіз, шынайы пікірлеріңіз, достық қарым-қатынастарыңыз, терең білімдеріңіз негіз болмақ...

Қатысушылар: 9 «Г» және 9 «Е» сынып оқушылары.

1. жүргізуші:

Мәңгілік ел болсын деп, рухым жебеп жүрсін деп

Мәңгілікке жан қиған, халқым аман болсын деп – Желтоқсан оқиғасынан сыр шертейік бөлімнен бастайық. Сөз оқушыларға беріледі. (8мин)

1 оқушы: Желтоқсан көтерілісінің себебі: Желтоқсан оқиғасының шығу себебі: 1986 жылы 16 желтоқсанда небәрі 18 минутта өткен Қазақстан Орталық Комитетінің бесінші Пленумы Д.Қонаевты «өз еркімен» қызметінен босатып, Қазақстан КП Орталық комитетінің бірінші хатшылығына республика халқына мүлде таныс емес, қазақ халқы туралы еш хабары жоқ В.Колбиннің «сайлануы» болды. Ертеңіне 17 желтоқсан күні орталық алаңға лек- легімен ағылған жастар тобы бейбіт шеруге «Қазақстанға қазақ басшы!», «Әр халыққа- өз көсемі!», «Ешбір халыққа артықшылық берілмесін!» деген ұранмен , «Менің Қазақстаным» әнін айтып алаңға шықты. Желтоқсан көтерілісі ұлттық рухтың қуатын, елдік пен ерліктің мұратын танытқан көтеріліс болды.

2 оқушы: Желтоқсан оқиғасына қатысқандардың саны : Желтоқсан оқиғасы Алматыдағы Брежнев ( қазіргі Республика) алаңында басталып, ары қарай Тараз, Қызылорда, Шымкент, Талдықорған, Қарағанды, Өскемен, Жезқазған, Көкшетау, Семей, Павлодар, Арқалық қалалар-ында, Шамалған, Сарыөзек елді мекендерінде толқу болып өтті.Оларға 2,5 мыңнан астам адам қатысып, 281 –і ұсталып 20 астамы түрлі мерзімге сотталды.

Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумы коммисиясының анықтауы бойынша қозғалысқа қат-ысқаны үшін ұсталғандардың саны-8500. Желтоқсан құрбандары және олардың тағдырлары не болды? Солардың ішінен атап кететін болсақ: Қайрат, Ләззат, Сабира, Ербол, Тәшенов Түгелбай, Күзембаев Қайыргелді, Тайжұмаев Жамбылбек, Көпесбаев Ертай т.б. тоқталып кетуге болады.

3 оқушы; Тәшенов Түгелбай Тұрманұлы, 1961 туған 39 құрлыс- монтаж басқармасының ағаш шебері - Қазақ КСР Қылмыс Кодексінің 60-бабы-2 жылға, 65-бап-12 жылға, 173-1 Қылмыстық кодекстің 37-бабы , жалпы қылмыстық істерінің жиынтығы-15 жылға бас бостандығынан айырылды. Қатаң түзету коллониясында өтейді.

4 оқушы: Тайжұмаев Жамбылбек Қожамжарұлы 1962 жылы туған Алматы энерго-құрылыс техникумының 3-+ курс студенті- 65-бап-12 жылға, 173-1 жалпы қылмыстық істерінің жиынтығы-15 жылға бас бостандығынан айырылды. Қатаң түзету коллониясында өтейді.

5 оқушы: Рысқұлбеков Қайрат Ноғайбайұлы 1966 жылы туған, Алматы сәулет-құрылыс институтының 1-курс студенті - Қазақ КСР Қылмыс Кодексінің 60-бабы-2 жылға, 65-бап-12 жылға, 173-1 жалпы қылмыстық істерінің жиынтығық ең ауыр- өлім жазасына кесілді

6 оқушы: Күзембаев Қайыркелді Қалиақпарұлы 1959 жылғы, - Қазақ КСР Қылмыс Кодексінің 60-бабы-3 жылға, 65-бап-12 жылға, 15,88 ч.1 п. В және 17, 173-1 Қылмыстық кодекстің 37-бабы , жалпы қылмыстық істерінің жиынтығы-14жылға бас бостандығынан айырылды. Қатаң түзету коллониясында өтейді.

7 оқушы: Көпесбаев Ертай Тәңірбергенұлы 1966 жылығы, Алматы сәулет-құрылыс институтының 1-курс студенті - Қазақ КСР Қылмыс Кодексінің 60-бабы-2 жылға, 65-бап-4 жылға, бас бостандығынан айырылды. Қатаң түзету коллониясында өтейді.

8 оқушы: Желтоқсан жаңғырығы шет елдерге де жетті. Атап айтатын болсақ: Польша, Венгрия, Чехия, Түркия, Батыс Германиядағы түрік елі комитеттері М.С.Горбачевке өлім жазасына кесілген қазақ студентіне кешірім беру жөнінде мәлімдеме хат жіберді. Чехия «Харти -77 Польша-Бостандық пен бейбітшілік үшін күрес ұйымы-70 поляк өкілдерінің қолымен үндеулерін Кеңес Одағына жолдады.

1987 жылы 28 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңес Президиумының жарлығымен Қайратқа кесілген өлім жазасы 20 жыл бас бостандығын айырумен ауыстырылады. Бірақ, Қайраттың құпия өлімі. 1987 жылы Семей қаласының түрмесінде 21 камерада асылып өлді деді.

2. жүргізуші: М. Шаханов. Төрт жыл кешіккен шындық

Әр дәуірдің еркіне сай нарқы өзгерген алтынның,

Айналайын алтын әнім, жас өркені халқымның.

Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың

Желтоқсанда егеменді ел болсақ деп талпындың.

Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі салқынның,

Айналайын, айналайын жас өркені халқымның.

Ерте айтылды сондықтан да келте айтылды бұл әнің,

Уақытыңның талабына деп келсе де ұраның,

Уақытыңның әділесіз соққысынан құладың.

«Нашақор» деп, «маскүнем» деп айыптадың ұланым.

Саған жапқан сол жаланы естіп үнсіз тұрғаным

Керең болып қалды ма екен неге менің құлағым

Айналайын, айналайын, жас қайратым, қыраным!

Темір қолдар қуатты еді алқымыңды қаусырған

Намысыңды жықпай өттің нәубет, дүлей маусымнан.

Жасап қалған шақтарымды жігер алдым бойыма,

Түрме торын жарып шыққан сенің қайсар даусыңнан.

Өсер ұлдың қай сәтте де бірлік болмақ қалауы

Лаула, Лаула, Желтоқсанның мұзға жаққан алауы!

Өздеріңдей өр намысты жас өркені бар елдің

Ешқашанда еңкеюге тиісті емес жалауы!

1. жүргізуші: (2мин)

Бабамның да арманы,

Осы еді ғой аңсаған.

Тәуелсіздік таңдары,

Бақ береді баршаға.

Көк туымды қолыма,

Бүгін берік ұстадым.

Түсті бақыт жолыма,

Менің Қазақстаным.- деп, «Тез ойла, сөз құра» деп аталатын 2-ші бөлімімізді бастайық.

2. жүргізуші: 2 сыныптан алғыр деген 4 оқушыдан алға шықсын. (Бағалау парағын қатысушы ұстаздарға тарату. Сол арқылы жеңімпаз топты бағалау)

Тапсырма: «Қазақстан» және «Тәуелсіздік» сөздерінен 2 мин ішінде қанша сөз құрай аласыңдар? (2 топқа «Қазақстан» және «Тәуелсіздік» деген жазуы бар парақ беріледі).

1. жүргізуші: жауаппен тансытырады. (1мин)

2. жүргізуші: - Тәуелсіздік – Қазақ үшін ғажап құт,

Ғажап құтқа жүрмейді енді мазақ түк

Бөрі мінез Бабалардың арманы –

Айналайын, алтын қанат азаттық!

1. жүргізуші: Сөз оқушыларға беріледі. Тәуелсіздік – тәуекел. (2мин)

Оқушы

Ғасырлар үнін жаңғыртып жеткен бостандық –

ғасырлар бойы зарығып жүріп тосқан құт.

Аңсаған арман қанатындағы бір үміт –

Азаттық оты өшпесе екен деп жасқандық.

Сол үшін боран, дауылды тосып кеудемен,

сол үшін ақ қар жамылып, көк мұз жастандық.

Оқушы

Ананың сүті сіңірген бойға тілі үшін,

бабадан жеткен құдіретті күш – діні үшін,

шетсіз де шексіз кең-байтақ Ұлы далада

еркіндік кешкен, самалдай ескен күні үшін,

қасқайып тұрып қарсы алған қара түнекті,

қазағым менің – қайсарым, елім – ірі, шын!

Оқушы

Тәуелсіздігім – тәуекел, түбі – ырысым,

қырандай самғап, кеңіткен кеуде тынысын.

Қарашаңырақ астына жиған Отаным

тағдыры, тіні, танымы өзге ұлысын.

Қасиет тұнған бойынан қазақ жұртының

тектілік көрді Батысым менен Шығысым.

Оқушы

Жайдары жаздың шуағын құшсын алашым,

көктемнің гүлі көркейтсін дархан даласын.

Жаратқан Тәңір оятсын ұрпақ санасын,

ұлағат тұтар ұлықтары менен данасын.

Баянды қылсын егемен елдің ертеңін,

бақытты етсін қазақтың әрбір баласын!

2. жүргізуші: Сыр ақтарған ұрпағына тас мүсін,

Бағзылардан тартып тарих басқышын.

Тегін білмей келешекке жетпекке,

Ақиқаттың жұмбақ құлпын ашты шын. – деп «Ескерткіштер сыры» аталатын 3-ші бөлімімізді бастаймыз. (Слайд арқылы ескерткіштердің суреттері беріледі. Ескерткіш қай қалада орнатылған, аты қанлай аталтынын айту керек). (8мин)

Екі жүргізуші жауаптардың «дұрыс» «қате» екендігін айтып тұрады.

1. Монумент. «Жер ана» сақ ханшайымы Томирис бейнеленген. Астана қаласы. 2008 жыл

2 . Монумент. Қазақ хандығына 550 жыл. Тараз қаласы. 2015 жыл 8 қазан.

3 . Монумент. Ашаршылық пен қуғын сүргін құрбандарына арналған. Алматы. 2014 жыл

4. Монумент. «Тәуелсіздік» Алматы. 1996жыл . Алтын адамбейнеленген.

5. Монумент. «Тәуелсіздік» Тәуелсіздіктің 25 жылдығы құрметіне. 2016 жыл 11 қараша

6 . Монумент. Салтанатты қақпа – «Мәңгілік ел» Тәуелсіздіктің 20 жылдығына арналған. 2011жыл. Астана қаласы.

1. жүргізуші: Осы соңғы монументте қақпаның екі жағындағы Ана мен Ақсақал бейнесі туралы қандай мәлімет бере аласыңдар?

2. жүргізуші: Жарайсыңдар, балалар! Бұл тапсырмадан мүдірмей өттіңдер!

Оқушылар, сіздердің білімдеріңіздің нағыз шындалар тұсы да келіп жетті. «Ұйқасын тап» тапсырмасын топ болып орындаймыз.

Сіздер тез арада сол сөздердің байланысын тауып, жалғастыруларың керек. Кәне, кім шапшаң?!

1. жүргізуші: Бірлік бар жерде, (тірлік бар).

2. жүргізуші: Туған жердей жер болмас, (туған елдей ел болмас).

1. жүргізуші: Бірлігі жоқ ел тозар, (бірлігі күшті ел озар).

2. жүргізуші: Еркіндік қайда болса, (елдік сонда).

1. жүргізуші: Бұл тапсырмада асқан жылдамдықпен, шеберлік таныттыңдар!!! Жарайсыздар!

Жеңіске жеткен сыныпты марапаттау.

2. жүргізуші: Біз - тәуелсіз қазақ елінің үміт артып отырған ұрпағымыз. Сондықтан өз жерімізді, өз елімізді, әкелеріміз бен аталарымыз сияқты қадірлеуге, сүюге, қорғауға тиісті екенімізді естен шығармайық дегім келеді

1. жүргізуші: Жасампаздық көшіндегі

ұрпақтарды бастасын.

Ұлы Дала төсіндегі

Мәңгілік Ел жасасын! Осымен құрметі ұстаздар мен оқушылар сыныптан тыс сабағымыз өз мәресіне келіп жетті. Тәуелсіз елдің ұрпағы әрқашан білім шыңынан көріне беріңдер! Сау болыңыздар!

1 оқушы: Желтоқсан көтерілісінің себебі: Желтоқсан оқиғасының шығу себебі: 1986 жылы 16 желтоқсанда небәрі 18 минутта өткен Қазақстан Орталық Комитетінің бесінші Пленумы…